3 godzin temu
Ministerstwo Finansów kierowane przez wicepremiera Andrzeja Domańskiego przygotowało obszerny projekt nowelizacji ustawy Ordynacji podatkowej oraz kilku innych powiązanych aktów prawnych regulujących funkcjonowanie polskiego systemu podatkowego który zawiera propozycje wprowadzenia kilkudziesięciu różnorodnych zmian mających na celu z jednej strony usprawnienie i uproszczenie procedur administracyjnych związanych z obsługą podatników przez organy skarbowe.
Fot. Warszawa w Pigułce
Z drugiej strony również wzmocnienie uprawnień kontrolnych fiskusa i wydłużenie niektórych terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych co może budzić obawy przedsiębiorców i osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą którzy obawiają się iż proponowane zmiany mogą w praktyce oznaczać dłuższy okres w którym urzędy skarbowe będą mogły dochodzić od nich należności podatkowych choćby za zdarzenia gospodarcze które miały miejsce wiele lat temu.
Początkowo planowano iż projekt trafi pod obrady Rady Ministrów już w najbliższy wtorek trzynastego stycznia 2026 roku jednak jak wynika z opublikowanego w poniedziałek dwunastego stycznia zaktualizowanego porządku obrad rządu rzeczywisty termin dyskusji został przesunięty o dokładnie jeden tydzień co oznacza iż członkowie gabinetu Donalda Tuska zajmą się analizą proponowanych zmian podatkowych dopiero dwadzieścia stycznia 2026 roku co daje dodatkowy czas na ewentualne konsultacje społeczne wyrażenie opinii przez organizacje przedsiębiorców izby skarbowe czy stowarzyszenia doradców podatkowych które mogą zgłosić swoje uwagi zastrzeżenia lub propozycje modyfikacji najpierw kontrowersyjnych zapisów projektu przed jego formalnym przyjęciem przez rząd i skierowaniem do dalszych prac legislacyjnych w Sejmie gdzie czekają go kolejne etapy procedury ustawodawczej obejmujące prace w komisjach sejmowych debatę na posiedzeniu plenarnym oraz trzy czytania.
Jedną z kluczowych proponowanych zmian które bezpośrednio dotyczą praktyki funkcjonowania przedsiębiorstw i relacji między podatnikami a organami skarbowymi jest podwyższenie maksymalnej wysokości kwoty podatku która zgodnie z obowiązującymi przepisami Ordynacji podatkowej może zostać uiszczona na rzecz fiskusa przez inny podmiot niż sam zobowiązany podatnik lub jego najbliższa rodzina co w praktyce oznacza iż ktoś obcy może zapłacić czyjeś zobowiązanie podatkowe co bywa przydatne w sytuacjach gdy podatnik z różnych przyczyn takich jak pobyt za granicą hospitalizacja czy chwilowy brak dostępu do rachunku bankowego nie jest w stanie samodzielnie dokonać płatności w terminie.
Prosi znajomego wspólnika czy partnera biznesowego o pomoc w uregulowaniu należności wobec urzędu skarbowego. w tej chwili obowiązujące regulacje prawne zezwalają na to aby inny podmiot niespokrewniony z podatnikiem mógł zapłacić za niego podatek jedynie do wysokości tysiąca złotych co jest kwotą symboliczną i niewystarczającą w większości praktycznych sytuacji biznesowych gdzie zobowiązania podatkowe przedsiębiorców często liczą się w dziesiątkach czy setkach tysięcy złotych a niekiedy przekraczają choćby milion złotych zwłaszcza w przypadku dużych firm prowadzących rozległą działalność gospodarczą na terenie całego kraju czy za granicą.
Ministerstwo Finansów proponuje podniesienie tego limitu pięciokrotnie do wysokości pięciu tysięcy złotych co wprawdzie stanowi pewne rozluźnienie restrykcji i daje większą elastyczność w zarządzaniu płatnościami podatkowymi ale przez cały czas może okazać się niewystarczające dla większych przedsiębiorstw borykających się z przejściowymi problemami płynnościowymi czy innymi trudnościami organizacyjnymi wymagającymi wsparcia ze strony podmiotów trzecich w regulowaniu bieżących zobowiązań wobec budżetu państwa.
Druga istotna zmiana dotyczy zwiększenia wartości progowej korekty deklaracji podatkowej której z urzędu może dokonać organ skarbowy bez konieczności wszczynania pełnego postępowania podatkowego co w praktyce oznacza iż urzędnicy pracujący w urzędach skarbowych wojewódzkich czy krajowej administracji skarbowej mają w tej chwili uprawnienie do samodzielnego poprawiania oczywistych błędów rachunkowych omyłek pisarskich czy innych drobnych niedokładności zawartych w składanych przez podatników deklaracjach podatkowych takich jak PIT CIT VAT czy deklaracje do podatku od nieruchomości jeżeli wartość wynikającej z takiej korekty zmiany wysokości zobowiązania podatkowego nadpłaty zwrotu podatku albo nadwyżki podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy lub wysokości straty podatkowej nie przekracza określonego ustawowo limitu.
Dotychczasowe przepisy Ordynacji podatkowej ustalają ten próg na poziomie pięciu tysięcy złotych co oznacza iż jeżeli urzędnik skarbowy wykryje w deklaracji błąd prowadzący do zmiany zobowiązania podatkowego o kwotę nieprzekraczającą pięciu tysięcy złotych może dokonać korekty we własnym zakresie bez angażowania podatnika w czasochłonne procedury administracyjne natomiast jeżeli wartość korekty przekracza ten limit konieczne jest wszczęcie formalnego postępowania podatkowego z pełnym zachowaniem wszystkich gwarancji procesowych przysługujących podatnikowi włącznie z prawem do składania wyjaśnień odwołań czy wnoszenia skarg.
Ministerstwo Finansów w przygotowanym projekcie nowelizacji proponuje podwojenie tego progu do wysokości dziesięciu tysięcy złotych argumentując iż inflacja i ogólny wzrost wartości transakcji gospodarczych w ciągu ostatnich lat sprawiły iż dotychczasowy limit pięciu tysięcy złotych jest już nieadekwatny do współczesnych realiów ekonomicznych i powoduje konieczność wszczynania formalnych postępowań podatkowych w sprawach które ze względu na stosunkowo niewielką wartość spornych kwot mogłyby być załatwiane w uproszczonym trybie korekt urzędowych co z jednej strony odciąży organy podatkowe od nadmiaru biurokracji a z drugiej przyspieszy finalizację spraw drobnych błędów w deklaracjach podatników.
Szczególnie kontrowersyjna i budzącą największe emocje wśród doradców podatkowych prawników specjalizujących się w prawie podatkowym oraz samych podatników zwłaszcza przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą jest proponowana zmiana dotycząca zasad obliczania terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych co w praktyce dotyczy sytuacji gdy podatnik uzyskał dochód który nie może wykazać legalnego źródła jego pochodzenia co często wiąże się z podejrzeniem prowadzenia działalności w szarej strefie prania brudnych pieniędzy czy innych nielegalnych praktyk gospodarczych.
Zgodnie z obecnymi regulacjami pięcioletni termin liczenia przedawnienia prawa organu skarbowego do ustalenia zobowiązania podatkowego w takich przypadkach rozpoczyna swój bieg od końca roku kalendarzowego w którym powstał obowiązek podatkowy co daje organom skarbowym relatywnie krótki czas na wykrycie nieprawidłowości zebranie materiału dowodowego przeprowadzenie postępowania kontrolnego i wystawienie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe.
Ministerstwo Finansów w projekcie nowelizacji proponuje wydłużenie tego terminu o jeden pełny rok poprzez zmianę punktu startowego dla liczenia przedawnienia tak aby pięcioletni okres był liczony od końca roku kalendarzowego następującego po roku kalendarzowym w którym powstał obowiązek podatkowy co w praktyce oznacza iż organy skarbowe zyskają dodatkowe dwanaście miesięcy na prowadzenie działań mających na celu wykrycie i udokumentowanie przypadków uzyskiwania dochodów z nieujawnionych źródeł co z perspektywy podatników oznacza dłuższy okres niepewności prawnej i potencjalnej ekspozycji na kontrole skarbowe choćby za zdarzenia gospodarcze które miały miejsce kilka lat wstecz.
Co to oznacza dla ciebie
Jeśli jesteś przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą na własny rachunek lub zarządzasz firmą zatrudniającą pracowników i regularnie składasz deklaracje podatkowe w urzędzie skarbowym takie jak comiesięczne deklaracje VAT kwartalne zaliczki na podatek dochodowy czy roczne zeznania CIT lub PIT proponowane zmiany w Ordynacji podatkowej będą miały bezpośredni wpływ na twoje relacje z administracją skarbową i sposób w jaki urzędnicy będą mogli kontrolować poprawność twoich rozliczeń podatkowych oraz dochodzić ewentualnych zaległości wobec budżetu państwa.
Podwyższenie limitu wartości korekty z urzędu z pięciu do dziesięciu tysięcy złotych oznacza iż urzędnicy skarbowi będą mogli samodzielnie poprawiać błędy w twoich deklaracjach podatkowych dotyczące większych kwot bez konieczności angażowania cię w formalne postępowanie podatkowe co z jednej strony może przyspieszyć załatwienie sprawy i zaoszczędzić twój czas na składanie wyjaśnień i korespondencję z urzędem ale z drugiej strony może również oznaczać iż dowiesz się o dokonanej korekcie dopiero z urzędowego pisma informującego o zmianie twojego zobowiązania podatkowego bez możliwości wcześniejszego ustosunkowania się do wykrytych przez urząd nieprawidłowości czy przedstawienia swojego stanowiska w sprawie interpretacji przepisów podatkowych które mogły być przedmiotem różnej wykładni przez ciebie i przez organ skarbowy.
Szczególną uwagę powinieneś zwrócić na proponowane wydłużenie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ponieważ ta zmiana może mieć bardzo poważne konsekwencje finansowe i prawne dla osób które w przeszłości mogły nie w pełni rzetelnie dokumentować źródła pochodzenia swoich dochodów co wcale nie musi oznaczać świadomego łamania prawa ale może wynikać z zaniedbań w prowadzeniu dokumentacji księgowej czy rachunkowej utraty dokumentów potwierdzających transakcje gospodarcze przeprowadzone wiele lat temu lub po prostu z niewiedzy o obowiązujących wymogach dokumentacyjnych zwłaszcza w przypadku osób które dopiero rozpoczynały swoją przygodę z przedsiębiorczością i nie miały świadomości jak ważne jest skrupulatne archiwizowanie wszystkich faktur umów potwierdzeń przelewów bankowych i innych dowodów potwierdzających legalność prowadzonej działalności gospodarczej i źródeł uzyskiwanych przychodów.
Wydłużenie okresu w którym urząd skarbowy może wszcząć postępowanie w sprawie nieprawidłowości z sześciu lat licząc od momentu powstania obowiązku podatkowego do siedmiu lat oznacza iż przez dłuższy czas musisz przechowywać całą dokumentację księgową i podatkową dotyczącą swojej działalności oraz być przygotowanym na ewentualną kontrolę skarbową weryfikującą czy wszystkie twoje dochody wykazane w deklaracjach podatkowych znajdują pokrycie w legalnych źródłach takich jak faktury sprzedażowe umowy zlecenia rachunki bankowe czy inne dokumenty finansowe potwierdzające rzeczywiste przepływy pieniężne w ramach prowadzonego biznesu.
Zwróć również uwagę na zmianę dotyczącą terminów przypadających na sobotę lub dni ustawowo wolne od pracy ponieważ proponowana nowelizacja wprowadza istotne rozróżnienie między różnymi rodzajami czynności procesowych w postępowaniu podatkowym ograniczając zasadę automatycznego przesuwania terminu na pierwszy dzień roboczy następujący po dniu wolnym wyłącznie do czynności takich jak złożenie deklaracji podatkowej wniesienie odwołania od decyzji organu skarbowego czy złożenie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej natomiast wyłączając spod działania tej zasady kwestie związane z przedawnieniem zobowiązań podatkowych których bieg będzie liczony od pierwotnego terminu niezależnie od tego czy przypada on w sobotę święto czy inny dzień ustawowo wolny od pracy co w praktyce może oznaczać iż zobowiązanie podatkowe przedawni się dzień wcześniej niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka jeżeli termin przedawnienia wypada akurat w niedzielę czy święto i nie zostanie automatycznie przesunięty na poniedziałek jak to miało miejsce dotychczas zgodnie z obowiązującymi przepisami.
