Czysta energia tworzy miejsca pracy. Polska gwałtownie rośnie w sektorze baterii

Zdjęcie: miejsca pracy

Sektor czystych technologii staje się coraz ważniejszą częścią europejskiego rynku pracy. W 2024 r. w Unii Europejskiej z energetyką odnawialną związanych było około 1,8 mln miejsc pracy. Najnowszy raport Europejskiej Agencji Środowiska pokazuje jednak, iż rozwój poszczególnych technologii przebiega bardzo nierównomiernie. Przy produkcji baterii zatrudnienie najszybciej rośnie w Polsce i na Węgrzech.

Cztery technologie dają ponad 600 tys. bezpośrednich miejsc pracy

Europejska Agencja Środowiska przeanalizowała zatrudnienie związane z czterema technologiami: energetyką wiatrową, fotowoltaiką, pompami ciepła i bateriami. Są to sektory znajdujące się na różnych etapach rozwoju i mające odmienną strukturę łańcucha wartości – od badań i produkcji, przez budowę i instalację, po eksploatację i utrzymanie.

Największym pracodawcą spośród analizowanych technologii była w 2023 r. energetyka wiatrowa – bezpośrednio zatrudniała około 273,5 tys. osób. Aż 77 proc. miejsc pracy przypadało na działalność związaną z eksploatacją, utrzymaniem instalacji, obsługą kontraktów energetycznych i administracją sprzedaży.

W fotowoltaice pracowało bezpośrednio ponad 227 tys. osób. Około połowa miejsc pracy była związana z eksploatacją, a 36 proc. – z częścią budowlaną, obejmującą m.in. przygotowanie terenu, infrastrukturę oraz przyłączanie instalacji do sieci. Sektor pomp ciepła zatrudniał około 80,1 tys. osób, przy czym 65 proc. przypadało na prace budowlane i instalacyjne. Najmniejszy z analizowanych sektorów, czyli baterie, dawał około 33 tys. bezpośrednich miejsc pracy.

Liczb tych nie należy utożsamiać z około 1,8 mln miejsc pracy związanych z OZE w całej UE. Ta wartość, przywoływana na podstawie danych IRENA i Międzynarodowej Organizacji Pracy, obejmuje szerszy zakres bezpośredniego i pośredniego zatrudnienia w energetyce odnawialnej. Raport EEA koncentruje się natomiast na bezpośrednim zatrudnieniu w czterech wybranych sektorach technologicznych.

Sektor baterii rośnie najszybciej. Polska wśród liderów

Choć sektor baterii jest najmniejszy pod względem liczby zatrudnionych, to właśnie on spośród czterech technologii analizowanych przez EEA odnotował w latach 2018–2023 najszybszy wzrost zatrudnienia. Większość przypisanych do niego miejsc pracy koncentrowała się w produkcji, natomiast badania i rozwój pozostają istotne dla dalszego postępu technologicznego.

Rozmieszczenie zatrudnienia w UE jest przy tym bardzo nierównomierne. Największą liczbę pracowników sektora baterii mają Niemcy – w 2023 r. było to około 12,3 tys. osób. EEA wskazuje jednak Polskę i Węgry jako państwa o najszybszym wzroście zatrudnienia w tej branży.

Pozycja Polski nie wynika wyłącznie z końcowego montażu produktów. W kraju działa przemysłowa produkcja ogniw i baterii litowo-jonowych, a także materiałów aktywnych, wykorzystywanych w katodach. Rozwijane są również kolejne projekty związane z produkcją nowych generacji ogniw.

Fundusz innowacyjny: 5,2 mld euro na czystą energię

Brak pracowników może ograniczyć dalszy wzrost

Rozwój inwestycji oznacza, iż rynek pracy może nie być w stanie zapewnić wystarczającej liczby odpowiednio przygotowanych pracowników. EEA wskazuje niedobór kwalifikacji jako jedno z podstawowych ograniczeń dalszego rozwoju czystych technologii. W większości państw członkowskich występują braki w kluczowych zawodach technicznych, związanych przede wszystkim z instalacją i budownictwem.

Wraz ze wzrostem skali inwestycji konkurencja o pracowników posiadających wymagane kwalifikacje może się zwiększać. Dlatego EEA wskazuje na potrzebę rozwoju kształcenia zawodowego, organizowania szkoleń i przekwalifikowania pracowników.

Także Komisja Europejska w raporcie krajowym z 2026 r. wskazuje, iż niedobory pracowników i kwalifikacji ograniczają konkurencyjność polskiej gospodarki, a niedostateczne kompetencje zielone i cyfrowe pozostają jedną z barier transformacji. Oznacza to, iż rozbudowa przemysłu czystych technologii będzie zależała nie tylko od kolejnych inwestycji, ale również od dostępności odpowiednio przygotowanej kadry.

Zielone miejsca pracy różnią się jakością

Raport EEA zwraca uwagę, iż wzrost liczby miejsc pracy nie mówi wiele o ich jakości. Różnice między analizowanymi sektorami dotyczą zarówno wynagrodzeń, jak i stabilności zatrudnienia, dostępu do szkoleń czy narażenia na ryzyko zawodowe.

Najwyższe przeciętne wynagrodzenia pracowników analizowanych technologii występują w energetyce wiatrowej. W sektorze pomp ciepła są one średnio ok. 40 proc. niższe. Stanowiska związane z eksploatacją i utrzymaniem instalacji, szczególnie w energetyce wiatrowej, częściej zapewniają stabilniejsze zatrudnienie i dostęp do szkoleń. W fotowoltaice i przy instalowaniu pomp ciepła większą rolę odgrywają natomiast prace projektowe i budowlane, bardziej zależne od liczby realizowanych inwestycji i wykonywane w warunkach większego narażenia na czynniki zewnętrzne, w tym wysokie temperatury.

W przypadku produkcji baterii EEA uwagę zwracają kwestie bezpieczeństwa i zdrowia pracowników oraz wpływu działalności przemysłowej na otoczenie zakładów. Oznacza to, iż liczba utworzonych stanowisk jest tylko jednym z parametrów pozwalających oceniać gospodarcze znaczenie rozwoju sektora.

Polska produkuje baterie. Pytanie, ile wartości pozostaje w kraju

Szybki wzrost zatrudnienia daje Polsce mocną pozycję na europejskiej mapie produkcji baterii, ale nie oznacza jeszcze zbudowania kompletnego łańcucha wartości. EEA wskazuje, iż większość zatrudnienia w europejskim sektorze baterii jest w tej chwili związana z produkcją, tymczasem wartość gospodarcza technologii powstaje również na innych etapach – w badaniach i rozwoju, projektowaniu, produkcji materiałów i komponentów, oprogramowaniu, a także recyklingu.

W Polsce skupiono już część tych elementów. Oprócz produkcji ogniw i baterii rozwijana jest produkcja materiałów katodowych, a kolejne inwestycje obejmują technologie nowych generacji. Nie rozwiązuje to jednak szerszego problemu europejskiego rynku czystych technologii. UE pozostaje zależna od dostaw surowców i komponentów spoza Europy, a produkcja wielu kluczowych elementów – szczególnie w fotowoltaice i części łańcucha baterii – jest silnie skoncentrowana w Chinach. Jako jedno z głównych zagrożeń dla konkurencyjności i odporności europejskiego przemysłu czystych technologii Komisja Europejska wskazuje zależność od niewielkiej liczby dostawców.

Dlatego wzrost zatrudnienia w polskim sektorze baterii jest istotnym wskaźnikiem rozwoju przemysłu, ale sam nie odpowiada jeszcze na pytanie, jaka część wartości dodanej pozostaje w kraju. O znaczeniu sektora w dłuższej perspektywie zdecyduje nie tylko liczba fabryk i pracowników, ale także rozwój własnych kompetencji technologicznych, działalności badawczo-rozwojowej, dostawców komponentów oraz recyklingu.

źródła:

European Environment Agency, Clean energy technologies in the European Union – Implications for quality jobs, skills and a just transition, EEA Report 08/2026, 9 września 2026 r.

European Environment Agency, Clean energy technologies are driving job creation in the EU, but challenges remain around skill shortages and inclusion, 9 września 2026 r.

IRENA, International Labour Organization, Renewable Energy and Jobs – Annual Review 2025, 2026.

European Commission, 2025 Competitiveness Progress Report on Clean Energy Technologies, 26 lutego 2025 r.

European Commission, 2026 Country Report – Poland.