Alberta wybuduje nowy rurociąg. Carney popiera projekt

Rząd Alberty pod przewodnictwem premier Danielle Smith ogłosił ambitny plan budowy nowego rurociągu na ropę bitumiczną z prowincji do wybrzeża Pacyfiku w Kolumbii Brytyjskiej. Projekt ma umożliwić eksport choćby ponad miliona baryłek ropy dziennie do gwałtownie rozwijających się rynków azjatyckich, zmniejszając zależność Kanady od rynku amerykańskiego i wzmacniając pozycję kraju jako globalnego gracza energetycznego.

Ogłoszenie nastąpiło 2 lipca 2026 roku podczas wspólnej konferencji prasowej w Calgary, w której obok premier Smith uczestniczył premier Kanady Mark Carney. Rząd federalny pod przewodnictwem Carneya aktywnie popiera inicjatywę, uznając ją za projekt o znaczeniu narodowym. Wcześniej podpisano memorandum porozumienia między Ottawą a Albertą, a Alberta złożyła formalny wniosek do federalnego biura projektów strategicznych. Projekt ma być realizowany w formule partnerstwa publiczno-prywatnego, z udziałem m.in. Trans Mountain Corporation oraz Pembina Pipeline. Plan zakłada również współwłasność z udziałem społeczności Indigenous.

W odróżnieniu od wcześniejszych rozważań dotyczących tras północnych przez Kolumbię Brytyjską, ostatecznie wybrano południową trasę, biegnącą w dużej mierze wzdłuż istniejącego korytarza rurociągu Trans Mountain Expansion. Rurociąg ma prowadzić z okolic Bruderheim w Albercie do portów na południowym wybrzeżu Kolumbii Brytyjskiej. Decyzja ta ma ułatwić uzyskanie zgód i minimalizować nowe konflikty środowiskowe oraz z społecznościami lokalnymi.

Projekt jest ściśle powiązany z utrzymaniem w mocy federalnego zakazu ruchu tankowców na północnym wybrzeżu Kolumbii Brytyjskiej. Zakaz zabrania dużym tankowcom cumowania, załadunku i rozładunku na północnym wybrzeżu BC – od północnego krańca Vancouver Island po granicę z Alaską. Ochrona ta wynika z troski o wrażliwe ekosystemy, rybołówstwo, turystykę oraz prawa Pierwszych Narodów.

Dzięki wyborowi południowej trasy rząd federalny Carneya może jednocześnie zwiększyć zdolności eksportowe Alberty i Kanady, zachować moratorium na północy oraz unikać ryzyka katastrofalnych wycieków w rejonach o największej wrażliwości ekologicznej. W ramach szerszego porozumienia Ottawa zobowiązała się do przekazywania Kolumbii Brytyjskiej rekompensat i wsparcia na łagodzenie ewentualnych ryzyk środowiskowych związanych z zwiększonym ruchem w południowych portach.

Projekt wpisuje się w szerszą strategię rządu Carneya, który stara się równoważyć cele klimatyczne z potrzebami gospodarczymi Alberty, redukując napięcia separatystyczne w prowincji. Dla Alberty to szansa na dywersyfikację rynków zbytu i większe wpływy z eksportu surowców. Krytycy wskazują na ryzyka środowiskowe i sprzeczność z celami dekarbonizacji.

Realizacja ma ruszyć najwcześniej we wrześniu 2027 roku, po uzyskaniu niezbędnych pozwoleń i konsultacjach.