Parki krajobrazowe mają już 50 lat. Mało kto wie, jak istotną pełnią rolę

Parki krajobrazowe zajmują większą powierzchnię niż wszystkie polskie parki narodowe razem wzięta i obchodzą właśnie jubileusz 50-lecia. Eksperci przypominają, dlaczego są tak ważne dla ochrony przyrody, edukacji i zrównoważonej turystyki.

Polskie parki krajobrazowe świętują i podsumowują

30 czerwca br. w siedzibie Ministerstwa Klimatu i Ochrony Środowiska odbyła się konferencja 50 lat parków krajobrazowych w Polsce. Była ona okazją do podsumowania dorobku 125 parków. Prelegenci podkreślali, iż te formy ochrony przyrody wspierają rozwój regionów poprzez edukację, zrównoważoną turystykę oraz odpowiedzialne zarządzanie.

Uczestnicy konferencji przypomnieli, iż rola parków krajobrazowych ulega dynamicznym zmianom. Pierwotnie miały służyć przede wszystkim turystyce i rekreacji, w tej chwili działania skupiają się na ochronie całych przestrzeni życia, w ramach rozbudowanych systemów. Dyrektorzy parków pokazywali przykłady aktywnej ochrony przyrody prowadzonej na podległych im obszarach. Mówili m.in. o ratowaniu żółwi błotnych na Polesiu oraz wsparciu ptaków w Dolinie Warty.

Eksperci związani z parkami krajobrazowymi wskazywali również na wyzwania, przed którymi stają. Dotyczą one przede wszystkim stabilnego finansowania oraz konieczności dostosowywania się do europejskich standardów ochrony przyrody i krajobrazu.

Parki krajobrazowe są najbliższe mieszkańcom, małym ojczyznom. Są miejscem odpoczynku i wytchnienia. Ochrona przyrody w 125 parkach krajobrazowych w całej Polsce w dobie przyspieszających zmian klimatu zyskuje na znaczeniu – podkreślała ministra Paulina Hennig-Kloska podczas przemówienia otwierającego konferencję.

Warto przeczytać również: Niezwykłe znalezisko pod Olsztynkiem. Leśnicy uratowali 23 jaja żółwia błotnego

Ile jest w Polsce parków krajobrazowych? Który jest największy, a który najstarszy?

W Polsce jest 125 parków krajobrazowych – łącznie zajmują one 8 proc. powierzchni kraju. To więcej niż wszystkie parki narodowe.

Najstarszym parkiem krajobrazowym w Polsce jest Suwalski Park Krajobrazowy. To właśnie on obchodzi w tym roku 50. rocznicę utworzenia – został założony w 1976 r. Sama koncepcja tej formy ochrony krajobrazu powstała jednak dużo wcześniej, bo w 1956 r.

Z kolei największym polskim parkiem krajobrazowym jest Park Krajobrazowy Dolina Baryczy, zajmujący obszar odpowiadający powierzchni województwa opolskiego. Najmniejszy jest Miedzichowski Park Krajobrazowy – zbliżony wielkością do warszawskiej dzielnicy Śródmieście.

Największe zagęszczenie parków krajobrazowych obserwuje się w południowo-wschodniej części Polski oraz na Pomorzu. Wiele z nich skupionych jest w tzw. zespołach parków krajobrazowych – na każde województwo przypada jeden taki zespół, ale podkarpackie może pochwalić się aż dwoma. To właśnie na Podkarpaciu prowadzony jest projekt ochrony węża Eskulapa – jednego z najrzadszych i najbardziej zagrożonych gadów w Polsce.

Więcej informacji o parkach krajobrazowych w jubileuszowej broszurze

Z okazji 50. rocznicy powstania pierwszego parku krajobrazowego Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Porozumienie Parków Krajobrazowych Polski wydały broszurę Parki Krajobrazowe w Polsce. 50 lat wspólnej przestrzeni. To bogate źródło wiedzy o tych obszarach, napisane w przystępny i skondensowany sposób.

W broszurze można przeczytać o samej idei parków krajobrazowych, historii ich powstania, sposobie funkcjonowania czy chronionych gatunkach i siedliskach. Autorzy podkreślają, iż w polskich parkach krajobrazowych funkcjonują ośrodki edukacji przyrodniczej i rehabilitacji dzikich zwierząt oraz organizuje się zielone i błękitne szkoły. Pokazują również, iż na terenach parków można uprawiać wiele form aktywnej turystyki.

Broszurę Parki Krajobrazowe w Polsce. 50 lat wspólnej przestrzeni można pobrać tutaj.

zdj. główne: Piotr Jachowicz/Pexels