Zmiany w dowodach osobistych od grudnia. Polacy będą mogli skorzystać z nowego rozwiązania

Szykują się istotne zmiany w zasadach wydawania dowodów osobistych. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji chce umożliwić odbiór dokumentu w innym urzędzie niż ten, w którym złożono wniosek. Nowe rozwiązanie ma ułatwić życie osobom pracującym i mieszkającym w różnych miejscowościach. W projekcie pojawiają się również zmiany dotyczące seniorów oraz dowodów unieważnionych przez pomyłkę.

Dowód osobisty wsunięty w portfel. | Fot. Warszawa w Pigułce.

Reforma procedur związanych z dowodami osobistymi ma ograniczyć konieczność wielokrotnych wizyt w tym samym urzędzie. To szczególnie ważne dla osób, które często podróżują, przeprowadzają się lub pracują z dala od miejsca, w którym załatwiają sprawy urzędowe.

Jak informuje Radio ZET, w projekcie przepisów pojawił się termin 1 grudnia 2026 roku. Trzeba jednak podkreślić, iż jest to planowana data, a nie potwierdzony termin wejścia wszystkich zmian w życie. Nowelizacja przez cały czas wymaga zakończenia procesu legislacyjnego.

Dowód osobisty będzie można odebrać w innej gminie

Obecnie osoba ubiegająca się o dowód osobisty może złożyć wniosek w dowolnym urzędzie gminy w Polsce, niezależnie od miejsca zameldowania. Gotowy dokument trzeba jednak odebrać w urzędzie, który przyjął wniosek.

W praktyce oznacza to, iż jeżeli ktoś złoży wniosek podczas pobytu w jednym mieście, a następnie przeprowadzi się lub wróci do pracy w innej miejscowości, musi ponownie udać się do tego samego urzędu.

Projekt nowelizacji przewiduje możliwość wskazania innej gminy jako miejsca odbioru gotowego dowodu osobistego.

Przykładowo osoba składająca wniosek w Krakowie mogłaby wskazać Warszawę jako miejsce odbioru dokumentu.

Nie oznacza to jednak całkowitej dowolności na każdym etapie procedury. Według opisywanych założeń miejsce odbioru trzeba będzie wskazać już podczas składania wniosku.

Urzędem wydającym dokument przez cały czas pozostanie organ, który przyjął wniosek. Zmieni się natomiast sposób przekazania gotowego dowodu do wybranej gminy.

Koniec dodatkowych podróży do urzędu?

Dla wielu obywateli planowane rozwiązanie może oznaczać znaczną oszczędność czasu.

Dzisiaj odbiór dokumentu bywa problematyczny szczególnie dla osób, które:

• pracują w innym mieście niż to, w którym złożyły wniosek;
• zmieniają miejsce zamieszkania podczas oczekiwania na dokument;
• studiują poza rodzinną miejscowością;
• często podróżują służbowo;
• nie mogą łatwo uzyskać dnia wolnego na wizytę w urzędzie.

Możliwość wcześniejszego wskazania dogodnego miejsca odbioru ograniczyłaby potrzebę organizowania dodatkowego wyjazdu.

Nie będzie to jednak oznaczać wysyłki dowodu osobistego bezpośrednio do domu. Projekt dotyczy odbioru w wybranym urzędzie gminy.

Dowody osobiste dla seniorów ważne dłużej

Projekt MSWiA przewiduje także rozwiązanie dotyczące osób starszych.

Dowód osobisty wydawany osobie, która ukończyła 70 lat, miałby być istotny przez 15 lat zamiast standardowych 10 lat.

To oznaczałoby rzadszą konieczność wymiany dokumentu i ponownego przechodzenia przez procedurę urzędową.

Ważne jest jednak rozróżnienie okresu ważności samego dokumentu i jego funkcji elektronicznych. Zgodnie z opisywanymi założeniami certyfikaty elektroniczne miałyby zachować 10-letni okres ważności.

Dłuższy termin ważności fizycznego dowodu nie musi więc oznaczać, iż wszystkie jego funkcje elektroniczne będą dostępne przez pełne 15 lat.

Planowana zmiana nie oznacza również automatycznego przedłużenia ważności wszystkich dowodów, które seniorzy już posiadają.

Urząd pomylił się i unieważnił dowód? Będzie nowe rozwiązanie

Kolejna zmiana dotyczy sytuacji, w których dokument zostaje unieważniony wskutek oczywistej pomyłki.

Obecnie takie zdarzenie może oznaczać dla obywatela konieczność przechodzenia przez dodatkowe formalności i ubiegania się o nowy dokument.

Projekt zakłada możliwość przywrócenia ważności dowodu osobistego, który został unieważniony przez oczywistą omyłkę.

Nie będzie to jednak rozwiązanie obejmujące każdy unieważniony dokument. W rządowym opisie projektu wskazano szczególne warunki dotyczące dowodów bez warstwy elektronicznej, które nie zostały fizycznie anulowane.

Radio ZET informuje również o przewidzianym w projektowanych rozwiązaniach terminie 30 dni od unieważnienia.

Nowa procedura ma ograniczyć skutki błędów administracyjnych i pozwolić uniknąć niepotrzebnego wyrabiania kolejnego dokumentu.

Zmiany także w zgłaszaniu utraty dowodu

Planowana nowelizacja obejmuje więcej zagadnień niż sam odbiór dokumentów.

Jednym z rozwiązań jest uproszczenie zgłaszania utraty lub uszkodzenia dowodu osobistego dziecka przez rodzica uprawnionego do działania w jego imieniu.

Projekt przewiduje również nowe możliwości zgłaszania utraty dokumentu odpowiednim służbom, w tym Straży Granicznej, oraz doprecyzowanie zasad informowania obywateli o unieważnieniu dowodu.

Celem tych zmian jest uproszczenie procedur oraz ograniczenie sytuacji, w których obywatel musi wielokrotnie kontaktować się z urzędem w tej samej sprawie.

Czy od 1 grudnia 2026 roku trzeba będzie wymienić dowód?

Nie. Opisywana reforma nie oznacza obowiązkowej wymiany dowodów osobistych przez wszystkich obywateli.

Jeśli posiadany dokument pozostaje istotny i nie występują inne ustawowe przesłanki jego wymiany, nie trzeba składać nowego wniosku tylko z powodu planowanych zmian.

Nowelizacja dotyczy przede wszystkim procedur wydawania, odbioru i unieważniania dokumentów.

Nie ma również powodu, aby odkładać wymianę dowodu, którego termin ważności niedługo upływa, wyłącznie w oczekiwaniu na nowe przepisy.

Kiedy nowe zasady wejdą w życie?

Według oficjalnych informacji planowany termin wdrożenia zmian przesunięto z 1 lipca na 1 grudnia 2026 roku.

Jednak w rządowym wykazie prac legislacyjnych rozwiązania figurują jako projekt ustawy oznaczony numerem UD329.

Oznacza to, iż przed rozpoczęciem stosowania nowych zasad konieczne jest zakończenie odpowiednich etapów legislacyjnych. Ostateczna data może więc różnić się od wcześniej zapowiadanej.

Najważniejsza informacja dla obywateli jest taka, iż planowane przepisy mają ułatwić odbiór dowodu osobistego, ale nie nakładają na wszystkich obowiązku wymiany dokumentu w grudniu.