Wieś w obiektywie Włodzimierza Puchalskiego

Tradycją muzeum SOK stała się dobra kooperacja wystawiennicza z Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej. Rok temu gościliśmy w Sokółce na wystawie czasowej prace Dionizego Purty ze zbiorów podbiałostockiej instytucji, zaś w ostatni wtorek, 17 marca otworzyliśmy wystawę poświęconą fotografii Włodzimierza Puchalskiego a przygotowaną przez Wojciecha Kowalczuka – kierownika Działu Etnografii PMKLu.

Na wstępie w ciepłych słowach przywitała się z gośćmi wernisażu dyrektor Sok – Barbara Maj. Tym razem zaprosiliśmy do Sokólskiego Ośrodka Kultury na wydarzenie nieco inną grupę odbiorców – młodzież – wychowanków Szkoły Podstawowej nr 2 w Sokółce. Klasa V a mogła wysłuchać opowieści autora wystawy – Wojciecha Kowalczuka. Na pewno wielu z nich po raz pierwszy usłyszało o niezwykłej postaci fotografa, dokumentalisty przyrody – Włodzimierza Puchalskiego. Dalej była gawęda o tym jak wyglądało znalezienie pomysłu na wystawę, dlaczego tematyka etnograficzna nie jest wyborem oczywistym dla fotografii Puchalskiego i jego dorobku.

Włodzimierz Puchalski (ur. 1909 r., w Mostach koło Lwowa, zm. 1979 r. na wyspie Króla Jerzego na Antarktydzie). Ukończył Politechnikę Lwowską (specjalizacja: inżynier agronom). W latach 30-tych XX w. związany był zawodowo z Politechniką Lwowską oraz Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. W tym okresie zrealizował pierwsze filmy o tematyce przyrodniczej nagrodzone na krajowych i zagranicznych konkursach. Po wojnie organizował Krakowski Instytut Filmowy, od 1950 r. podjął pracę w Instytucie Zootechniki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, a od 1956 r. w Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi. Do wsi Morusy pod Tykocinem trafił po raz pierwszy w roku 1947. Zauroczony bogactwem nadnarwiańskich rozlewisk nabył we wsi dom, który odwiedzał do poł. lat 70. XX wieku.

Wystawa “Wątki etnograficzne w fotografii Włodzimierza Puchalskiego” poświęcona jest tym razem nie “typowym” dla Puchalskiego zdjęciom ptaków, zwierząt – tematem ekspozycji jest życie wspólnoty ludzkiej nad rozlewiskami, zajęcia polowe i krajobrazy wsi, gdzie Puchalski przemieszkiwał by realizować materiały przyrodnicze.

Rozlewiska nadrwianskie na odcinku w okolicach Tykocina przestały istnieć w wyniku działalności człowieka w l. 70-tych i wielkiej akcji melioracyjnej, nasz prelegent podkreślał więc, iż oglądamy krajobraz który już nie istnieje. Wystawę uzupełnia doskonale komentarz samego Puchalskiego z albumu “Na rozlewiskach Biebrzy i Narwii” a kończy list pożegnalny z domem w Morusach. Uzupełnieniem do ekspozycji są fragmenty materiałów filmowych z Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi, które pozyskał Dyskusyjny Klub Filmowy “Fantom” SOK: “Puszcza Białowieska” oraz “Wśród łąk i pól”. Materiały filmowe będą one dostępne na wystawie do 17 kwietnia. Sama ekspozycja potrwa do 15 maja. Wstęp na wystawę czasową w sokólskim muzeum jest bezpłatny.

Relacja z wernisażu – fot. W. Panow: