We wrześniu na konta trafi dodatkowa wypłata. Część seniorów nie dostanie jednak ani złotówki. Decyduje jedna granica

Wrzesień przynosi dodatkowe pieniądze dla milionów emerytów i rencistów. ZUS wypłaca czternastą emeryturę razem z podstawowym świadczeniem, a pełna „czternastka” wynosi w tym roku 1978,49 zł brutto. Nie wszyscy jednak zobaczą taką kwotę na swoim koncie. Po przekroczeniu określonego poziomu świadczenia dodatkowa wypłata zaczyna maleć, a po przekroczeniu kolejnej granicy nie przysługuje już w ogóle.

Fot. Shutterstock / Warszawa w Pigułce

Czternasta emerytura trafia do seniorów we wrześniu

Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, nazywane czternastą emeryturą, jest wypłacane z urzędu. Oznacza to, iż uprawnieni emeryci i renciści nie muszą składać żadnego wniosku.

W 2026 roku pełna czternasta emerytura wynosi 1978,49 zł brutto – tyle samo, ile od 1 marca wynosi najniższa emerytura.

Pieniądze są przekazywane razem z podstawową emeryturą lub rentą w terminie jej wrześniowej wypłaty.

Jest jedna bardzo ważna granica

Pełnej kwoty nie otrzyma jednak każdy.

Kluczowa jest wysokość podstawowego świadczenia. Osoby, których emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto miesięcznie, mogą otrzymać czternastą emeryturę w pełnej wysokości.

Jeżeli świadczenie jest wyższe niż 2900 zł brutto, zaczyna obowiązywać zasada „złotówka za złotówkę”.

To oznacza, iż każda złotówka przekroczenia limitu pomniejsza czternastkę o złotówkę.

Przy 3000 zł czternastka będzie już niższa

Mechanizm można łatwo pokazać na przykładzie.

Jeżeli emeryt otrzymuje 3000 zł brutto, przekracza próg 2900 zł o 100 zł.

Pełna czternastka wynosząca 1978,49 zł zostanie więc pomniejszona o 100 zł.

W takim przypadku wyniesie:

1878,49 zł brutto.

Przy emeryturze wynoszącej 3500 zł brutto przekroczenie progu wynosi już 600 zł, więc czternastka spadnie do:

1378,49 zł brutto.

Przy 4000 zł brutto będzie to:

878,49 zł brutto.

To przez cały czas kwoty przed potrąceniami.

Jest jednak druga granica. Po jej przekroczeniu wypłaty nie będzie

I właśnie tutaj pojawia się najważniejsza informacja dla osób z wyższymi świadczeniami.

Przepisy przewidują minimalną kwotę czternastej emerytury – 50 zł brutto.

Jeżeli po zastosowaniu zasady „złotówka za złotówkę” wyliczona czternastka byłaby niższa niż 50 zł, świadczenie nie zostanie wypłacone w ogóle.

Przy tegorocznej pełnej czternastce wynoszącej 1978,49 zł oznacza to, iż granicą jest świadczenie w wysokości 4828,49 zł brutto.

Osoba otrzymująca dokładnie 4828,49 zł podstawowego świadczenia miałaby jeszcze wyliczoną czternastkę na poziomie 50 zł brutto.

Po przekroczeniu tej kwoty wynik spada poniżej ustawowego minimum.

Wtedy ZUS nie wypłaci czternastej emerytury.

Przykładowe wyliczenia

Przy tegorocznych kwotach sytuacja wygląda następująco:

To pokazuje, jak duże różnice mogą wystąpić pomiędzy poszczególnymi seniorami.

Dwie osoby pobierające emerytury różniące się o kilkaset złotych mogą we wrześniu otrzymać zupełnie różne dodatkowe świadczenie.

Niektórzy nie dostaną czternastki także z innego powodu

Wysokość emerytury nie jest jedynym powodem, dla którego dodatkowa wypłata może nie pojawić się na koncie.

Czternasta emerytura nie przysługuje również osobom, których prawo do podstawowego świadczenia jest zawieszone na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty czternastki.

Ma to znaczenie m.in. w określonych przypadkach związanych z osiąganiem przychodów przez osoby pobierające świadczenia przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego.

Nie trzeba składać żadnego wniosku

Seniorzy nie muszą zgłaszać się do ZUS ani wypełniać formularzy.

Jeżeli dana osoba spełnia warunki, dodatkowe świadczenie jest ustalane automatycznie.

To ważne również ze względu na oszustów. Wiadomości, telefony czy wizyty osób oferujących „pomoc w uzyskaniu czternastki” powinny wzbudzić podejrzenia.

Do otrzymania świadczenia nie jest potrzebny płatny pośrednik.

Pieniądze przychodzą razem z emeryturą

Czternastka nie ma jednego wspólnego dnia wypłaty dla wszystkich seniorów.

ZUS przekazuje ją razem z wrześniową emeryturą lub rentą zgodnie z indywidualnym terminem płatności świadczenia.

Standardowe terminy ZUS przypadają na 1., 6., 10., 15., 20. i 25. dzień miesiąca.

Jeżeli termin wypada w dzień wolny od pracy, pieniądze są przekazywane odpowiednio wcześniej.

Dlatego część seniorów już otrzymała dodatkowe pieniądze, podczas gdy inni będą musieli poczekać do swojego wrześniowego terminu.

Kwota na koncie będzie niższa od brutto

1978,49 zł to kwota brutto.

Ostateczna suma przekazana seniorowi zależy m.in. od rozliczeń podatkowych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Nie należy więc zakładać, iż osoba uprawniona do pełnej czternastki zobaczy na rachunku bankowym dokładnie 1978,49 zł dodatkowej gotówki.

Najważniejsza jest kwota 2900 zł, ale przy wyższych świadczeniach pojawia się jeszcze jeden próg

System czternastej emerytury można więc sprowadzić do trzech sytuacji.

Senior ze świadczeniem do 2900 zł brutto otrzymuje pełną czternastkę.

Powyżej 2900 zł zaczyna działać mechanizm „złotówka za złotówkę” i dodatkowa wypłata stopniowo maleje.

Natomiast przy świadczeniu powyżej 4828,49 zł brutto wyliczona kwota czternastki spada poniżej ustawowego minimum 50 zł – i świadczenie nie jest wypłacane.