Ustawa miała uporządkować reklamy w Polsce. Nie skorzystała z niej prawie żadna gmina

Po ponad dekadzie od wejścia w życie ustawy krajobrazowej odpowiednie przepisy przyjęło zaledwie nieco ponad 80 gmin w całej Polsce. Dlaczego samorządy nie korzystają z narzędzia, które miało uporządkować przestrzeń publiczną? Odpowiedzi od Ministerstwa Rozwoju i Technologii zażądała posłanka Paulina Matysiak.

Ministerstwo przyznaje: efekt jest znacznie słabszy od oczekiwań

Resort nie ukrywa, iż skala wdrożenia przepisów jest rozczarowująca.

https://kutno.net.pl/lodzkie-i-centralna-polska/zostalo-niewiele-czasu-tylko-do-konca-lipca-mozna-zlozyc-wazny-wniosek-o-dofinansowanie/GlvQz7oDPv3XX74BIFSE

Ministerstwo Rozwoju i Technologii przyznało, iż liczba gmin, które zdecydowały się uchwalić przepisy krajobrazowe, jest „znacząco mniejsza niż zakładano” w 2015 roku.

Co zamierza zrobić? Na razie analizuje problem.

W 2025 roku ministerstwo przeprowadziło ankietę wśród samorządów, na którą odpowiedziały 1143 gminy. Rozmawiało także z urzędnikami w miejscach, gdzie uchwały już obowiązują.

- Przeprowadziło też wywiady z urzędnikami w tych miejscach, gdzie uchwałę już uchwalono. Cały projekt nosi nazwę „Ewaluacja procesu przygotowania i realizacji uchwał krajobrazowych” i jest wpisany w Krajową Politykę Miejską 2030. Raport ma się ukazać „w najbliższych miesiącach - mówi posłanka Paulina Matysiak.

Większość gmin nie chce obowiązkowych przepisów

Jedno z pytań zadanych samorządom dotyczyło ewentualnego obowiązku uchwalania przepisów krajobrazowych.

Aż 75 proc. respondentów odpowiedziało, iż nie chce takiego rozwiązania. Ministerstwo traktuje ten wynik jako argument za utrzymaniem obecnego, dobrowolnego modelu.

Posłanka zwraca jednak uwagę na pewną sprzeczność.

- Jest w tym pewien paradoks. Odpowiedzi udzielały głównie gminy, które przez jedenaście lat dobrowolności nie zdecydowały się na żaden krok — i które teraz przekonują, iż przymus byłby złym rozwiązaniem. To tak, jakby pytać o zdanie w kwestii mandatów tych, którzy mandatów nie płacą - komentuje Paulina Matysiak.

Samorządy wskazują długą listę problemów

Najczęściej wskazywaną przeszkodą okazał się obowiązek objęcia uchwałą całego obszaru gminy. Na ten problem zwróciło uwagę 399 samorządów.

Gminy wskazywały również na trudności z dostosowaniem istniejących reklam do nowych zasad, obawy przed protestami mieszkańców, brak skutecznych sankcji dotyczących ogrodzeń, konieczność zatrudnienia dodatkowych pracowników do egzekwowania przepisów oraz ryzyko utraty części zapisów obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

- Ten ostatni argument jest szczególny. Część gmin boi się, iż przyjęcie uchwały krajobrazowej — narzędzia stworzonego, żeby porządkować przestrzeń — odbierze im inne narzędzia, które już mają. I iż nadzór budowlany straci podstawy do działania. Ministerstwo zostawia ten argument bez komentarza - informuje posłanka.

Czy przepisy powinny obowiązywać przynajmniej w centrach miast?

Paulina Matysiak zapytała również, czy obowiązek uchwalania przepisów można byłoby ograniczyć wyłącznie do centrów miejscowości lub obszarów zabytkowych, zamiast obejmować nimi całe gminy.

Ministerstwo przyznało, iż niemal 30 proc. ankietowanych samorządów uznało ogólnogminny zasięg uchwały za istotną przeszkodę. Jednocześnie resort podkreślił, iż taka zmiana wymagałaby dokładnego określenia granic w ustawie, a według gmin, które już wdrożyły przepisy, ułatwiłaby cały proces jedynie w niewielkim stopniu.

Polska nie sprawdziła, jak robią to inne kraje

W interpelacji znalazło się również pytanie o doświadczenia innych państw europejskich, które zdecydowały się na bardziej restrykcyjne lub obowiązkowe regulacje dotyczące reklam zewnętrznych.

Odpowiedź ministerstwa była jednoznaczna.

Resort poinformował, iż w ramach prowadzonej analizy nie badał rozwiązań stosowanych w innych krajach Europy.

Na pytanie, czy przy obecnym modelu dobrowolności możliwe jest osiągnięcie celów ustawy krajobrazowej, ministerstwo odpowiedziało, iż ocenę przedstawi dopiero w przygotowywanym raporcie. Ewentualne zmiany legislacyjne również mają zależeć od jego wyników. Resort nie planuje natomiast powiązania przepisów krajobrazowych z trwającą reformą planowania przestrzennego.

https://kutno.net.pl/wydarzenia/kolejny-diament-forbesa-i-wielka-inwestycja-polski-producent-wyraznie-przyspiesza/F0yQLfH2xesU5cTHY9zx