1 dzień temu
Unia Europejska przygotowuje się do istotnego zaostrzenia kontroli importu tworzyw sztucznych. Komisja planuje na 2026 rok zmiany prawne, które mają ograniczyć napływ taniego plastiku spoza UE, chronić europejski sektor recyklingu oraz wzmocnić realizację celów gospodarki o obiegu zamkniętym – informują światowe media.
Zaostrzenie kontroli importu plastiku w UE
Komisja Europejska zapowiedziała przygotowanie nowych regulacji dotyczących importu tworzyw sztucznych, w szczególności materiałów deklarowanych jako pochodzące z recyklingu. Działania te są odpowiedzią na pogarszającą się sytuację europejskiego sektora recyklingu, który walczy z wysokimi kosztami energii, presją cenową oraz rosnącym importem tanich tworzyw z państw trzecich.
Według zapowiedzi Brukseli, propozycje legislacyjne mają zostać przedstawione w pierwszej połowie 2026 roku. Ich celem będzie uszczelnienie systemu kontroli, poprawa identyfikowalności importowanych materiałów oraz skuteczniejsze egzekwowanie przepisów środowiskowych.
Kryzys europejskiego recyklingu tworzyw sztucznych
Rok 2025 okazał się najtrudniejszym okresem w historii europejskiego recyklingu plastiku. Jak wskazuje organizacja Plastics Recyclers Europe, w minionym roku w UE zamknięto więcej instalacji recyklingowych niż kiedykolwiek wcześniej. Zakłady w takich krajach jak Niderlandy wstrzymują działalność z powodu rosnących kosztów operacyjnych oraz braku konkurencyjności wobec taniego importu.
Szczególnie dotkliwe dla branży są wysokie ceny energii elektrycznej, które znacząco podnoszą koszty przetwarzania odpadów. Jednocześnie europejscy producenci muszą konkurować z importowanymi tworzywami, często oferowanymi po cenach znacznie niższych niż koszt produkcji w UE.
Import plastiku z recyklingu a problem błędnych deklaracji
Jednym z kluczowych problemów wskazywanych przez Komisję Europejską jest rosnący napływ pierwotnych tworzyw sztucznych, które trafiają na rynek UE jako materiały rzekomo pochodzące z recyklingu. Tworzywa pierwotne, wytwarzane z paliw kopalnych, są zwykle tańsze, zwłaszcza przy niskich cenach ropy naftowej.
Europejscy recyklerzy podkreślają, iż błędne oznaczanie importowanych materiałów prowadzi do nieuczciwej konkurencji i osłabia popyt na rzeczywiste tworzywa z recyklingu produkowane w Unii. Komisja Europejska przyznaje, iż praktyki te podważają stabilność rynku i utrudniają realizację unijnych celów środowiskowych.
Nowe wymogi dokumentacyjne i kody celne dla plastiku
W odpowiedzi na te wyzwania Bruksela planuje wprowadzenie bardziej rygorystycznych wymagań dokumentacyjnych dla importu tworzyw sztucznych z recyklingu. Nowe przepisy mają poprawić identyfikowalność materiałów i umożliwić skuteczniejszą weryfikację deklaracji środowiskowych składanych przez importerów.
Jednym z kluczowych rozwiązań ma być wprowadzenie odrębnych kodów celnych dla tworzyw pierwotnych i tworzyw z recyklingu. Ułatwi to organom celnym monitorowanie przepływów handlowych oraz wykrywanie nieprawidłowości w zgłoszeniach importowych.
Audyty i kontrole zakładów recyklingu poza UE
Komisja planuje również wzmocnienie nadzoru nad zakładami recyklingu dostarczającymi tworzywa na rynek unijny. Rozważane są audyty instalacji recyklingowych, także tych zlokalizowanych poza Europą, a także zwiększenie wsparcia dla laboratoriów badających autentyczność importowanych partii materiałów.
Działania te mają ograniczyć proceder wprowadzania na rynek UE tworzyw, które nie spełniają deklarowanych standardów recyklingu.
Monitoring importu i możliwe środki handlowe
W 2026 roku import tworzyw sztucznych do UE ma być objęty stałym monitoringiem przez specjalną unijną grupę zadaniową. Zbierane dane posłużą do oceny sytuacji rynkowej i mogą stać się podstawą do wprowadzenia dalszych działań ochronnych.
Komisja nie wyklucza zastosowania środków handlowych, takich jak dodatkowe cła lub ograniczenia ilościowe, jeżeli import przez cały czas będzie negatywnie wpływał na europejskich producentów.
Cła antydumpingowe i presja państw członkowskich
Unia Europejska już wcześniej sięgnęła po instrumenty ochronne, nakładając cła antydumpingowe na import politereftalanu etylenu (PET) z Chin. Według ustaleń Brukseli, produkty te były sprzedawane po cenach dumpingowych, zmuszając unijnych producentów do sprzedaży poniżej kosztów.
Presja na dalsze działania rośnie także ze strony państw członkowskich. Francja, Hiszpania, Niderlandy oraz inne kraje UE apelują o zdecydowane kroki wobec importu niskiej jakości tworzyw z recyklingu, wskazując na destabilizację rynku i zagrożenie dla krajowych mocy recyklingowych.
Gospodarka o obiegu zamkniętym pod znakiem zapytania
Zaostrzenie kontroli importu plastiku wpisuje się w szerszą strategię UE dotyczącą gospodarki o obiegu zamkniętym i realizacji celów klimatycznych. Bruksela dąży do zwiększenia udziału materiałów z recyklingu w produkcji tworzyw sztucznych oraz ograniczenia wykorzystania surowców pierwotnych.
Eksperci ostrzegają jednak, iż dalszy spadek mocy recyklingowych w Europie może utrudnić realizację tych ambicji. Bez skutecznej ochrony rynku i egzekwowania przepisów UE ryzykuje osłabienie własnego sektora recyklingu w momencie, gdy zapotrzebowanie na certyfikowane materiały z recyklingu będzie systematycznie rosło.
Na podstawie ESG News Survey, SAM Corporate, KNOW ESG, Africa Substability Maters, europa.eu,
