System kaucyjny. Konfederacja Lewiatan apeluje o rzetelną kampanię informacyjną

Konfederacja Lewiatan apeluje o wzmocnienie ogólnopolskiej kampanii informacyjnej dotyczącej zasad funkcjonowania systemu kaucyjnego. Organizacja wskazuje, iż rosnąca liczba nieprawdziwych lub mylących informacji w przestrzeni publicznej może obniżać zaufanie konsumentów i utrudniać sprawne wdrażanie systemu.

Rosnąca skala dezinformacji wokół systemu kaucyjnego

W przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się nieprawdziwe lub niepełne informacje dotyczące zasad działania systemu kaucyjnego. Zdaniem Konfederacji Lewiatan dezinformacja może negatywnie wpływać na postrzeganie systemu przez konsumentów oraz ograniczać jego skuteczność.

Liczba opakowań zwróconych w ramach ogólnopolskiego systemu kaucyjnego zbliża się do 28 milionów. To sygnał, iż system stopniowo się rozwija i zaczyna przynosić pierwsze efekty. Początkowe miesiące funkcjonowania pokazały jednak również szereg wyzwań – zarówno organizacyjnych, jak i regulacyjnych.

– W debacie publicznej coraz częściej pojawiają się przekazy, które wprowadzają konsumentów w błąd albo pokazują system kaucyjny w niepełny sposób. Najczęściej powtarzane są tezy o rzekomym „zarabianiu” operatorów na nieodebranej kaucji, celowym utrudnianiu zwrotów opakowań czy przedstawianiu systemu jako dodatkowego obciążenia finansowego dla konsumentów. Takie narracje utrudniają wdrażanie systemu i mogą zniechęcać obywateli do korzystania z niego. Dlatego potrzebna jest ponowna, rzetelna i ogólnopolska kampania informacyjna prowadzona przez administrację publiczną we współpracy z operatorami systemu i przedsiębiorcami – mówi Piotr Mazurek, ekspert Konfederacji Lewiatan.

Dalsza część artykułu jest pod wywiadem z dr Henryką Bochniarz, przewodniczącą Rady Głównej Konfederacji Lewiatan

Pracodawcy Lewiatana rekomendują działania informacyjne

Zdaniem organizacji potrzebna jest szeroka kampania informacyjna, która w jasny sposób wyjaśni zasady funkcjonowania systemu kaucyjnego.

Pracodawcy Lewiatana rekomendują, aby w jej ramach:

• jasno wyjaśniać zasady funkcjonowania systemu kaucyjnego,
• wytłumaczyć mechanizm obiegu kaucji,
• informować o prawach konsumentów i sposobach zwrotu opakowań,
• przeciwdziałać dezinformacji pojawiającej się w mediach i internecie,
• pokazywać środowiskowe korzyści w oparciu o doświadczenia innych państw europejskich.

Problemy w funkcjonowaniu systemu kaucyjnego

Przedsiębiorcy z różnych części łańcucha – od producentów napojów, przez handel, po operatorów systemu, producentów opakowań i recyklerów – wskazują na trudności, które pojawiły się w praktyce funkcjonowania systemu. W ich ocenie część z nich wymaga doprecyzowania przepisów oraz wprowadzenia zmian regulacyjnych.

Wśród proponowanych rozwiązań wymieniane są m.in.:

• zniesienie niektórych obowiązków dla małych sklepów, które jedynie pobierają kaucję,
• wyłączenie suplementów diety oraz bardzo małych opakowań do 100 ml,
• wyłączenie sklepów niespożywczych, w tym aptek, z obowiązku zbiórki opakowań,
• wprowadzenie zmian dla firm eksportujących napoje,
• doprecyzowanie zasad funkcjonowania centrów liczenia i punktów konsolidacji opakowań.

Ryzyka regulacyjne w projekcie UC100

Przedsiębiorcy zwracają także uwagę na potencjalne ryzyka związane z proponowaną w projekcie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) zmianą definicji powierzchni sprzedaży.

Ich zdaniem nowe przepisy mogą prowadzić do sytuacji, w której sprzedawcy internetowi zostaną objęci takimi samymi obowiązkami w systemie kaucyjnym jak duże sklepy stacjonarne. W praktyce oznaczałoby to konieczność fizycznego odbierania od klientów pustych opakowań objętych kaucją przez firmy prowadzące sprzedaż online.

Proponowane regulacje – jak wskazują przedsiębiorcy – najmocniej dotknęłyby sektor MŚP prowadzący sprzedaż internetową i mogłyby być sprzeczne z ideą gospodarki obiegu zamkniętego. Obsługa zwrotów w sprzedaży wysyłkowej wymagałaby kosztownej logistyki, a transport kurierski często przewyższa wartość kaucji. Dodatkowo pojawiają się kwestie sanitarne oraz wyższa emisja związana z transportem, co ogranicza korzyści ekologiczne recyklingu.

Konfederacja Lewiatan podkreśla, iż zgodnie z rozporządzeniem PPWR „powierzchnia sprzedaży” odnosi się do fizycznych punktów dystrybucji, a nie sklepów działających online. Organizacja apeluje więc o utrzymanie dotychczasowej definicji w polskich przepisach.

Potrzeba stabilnych przepisów i budowania zaufania społecznego

– Pierwsze miesiące funkcjonowania systemu kaucyjnego pokazują, iż może on skutecznie zwiększać zbiórkę opakowań i poprawiać recykling. Warunkiem sukcesu jest jednak stabilne otoczenie regulacyjne, sprawna infrastruktura oraz wysoki poziom świadomości społecznej. Dlatego apelujemy o kontynuację kampanii informacyjnej prowadzonej przez administrację publiczną oraz o wprowadzanie niezbędnych korekt legislacyjnych w dialogu z uczestnikami rynku. Tylko wtedy system będzie realizował cele ekologiczne, pozostając jednocześnie wygodny dla konsumentów i możliwy do efektywnego wdrożenia przez przedsiębiorców – podkreśla Piotr Mazurek, ekspert Konfederacji Lewiatan.

Źródło: Konfederacja Lewiatan

To też może Cię zainteresować

Dr Henryka Bochniarz, Konfederacja Lewiatan: Mamy przed sobą trzy wielkie wyzwania