Sprzedający nie chce podać numeru księgi? To sygnał alarmowy, sprawdź w telefonie

Nowa funkcja w aplikacji mObywatel ma uprościć dostęp do danych dotyczących nieruchomości. Z poziomu telefonu właściciel może sprawdzić numery swoich ksiąg wieczystych, zamówić oficjalny odpis albo przekazać dokument drugiej osobie dzięki kodu QR. Rozwiązanie ma przede wszystkim ułatwić bezpieczne kupowanie mieszkań, domów i działek.

Księga wieczysta to publiczny rejestr prowadzony przez sąd. Zawiera najważniejsze informacje o nieruchomości: dane właściciela, wpisy dotyczące hipotek, służebności, użytkowania wieczystego czy postępowań sądowych. W praktyce to właśnie tam można sprawdzić, czy osoba sprzedająca lokal rzeczywiście ma prawo nim dysponować.

Eksperci rynku nieruchomości od lat podkreślają, iż pominięcie tego etapu należy do najczęstszych błędów popełnianych przez kupujących. Wiele osób skupia się wyłącznie na cenie, lokalizacji czy stanie technicznym mieszkania, ignorując kwestie prawne. Tymczasem pojedynczy wpis w księdze może oznaczać poważne konsekwencje finansowe.

Hipoteka, współwłaściciel i służebność mogą zablokować zakup

Największe ryzyko dotyczy nieruchomości obciążonych hipoteką albo objętych współwłasnością. Zdarza się również, iż w księdze widnieją służebności, np. prawo przejazdu lub przechodu przez działkę. Problematyczne bywają także wpisy o toczących się sporach sądowych.

Kupujący powinien szczególnie dokładnie przeanalizować cztery działy księgi wieczystej. W Dziale I znajdują się dane nieruchomości, w Dziale II informacje o właścicielach, w Dziale III ograniczenia i roszczenia, natomiast Dział IV dotyczy hipotek.

Jeżeli w księdze widnieje aktywna hipoteka, sprzedający musi ją spłacić przed finalizacją sprzedaży albo strony muszą odpowiednio zabezpieczyć rozliczenie z bankiem. W przeciwnym razie nowy właściciel może przejąć nieruchomość razem z obciążeniem finansowym.

Prawnicy zajmujący się obrotem nieruchomościami zwracają uwagę, iż sama obecność hipoteki nie musi oznaczać problemów. najważniejsze jest jednak prawidłowe przeprowadzenie całej procedury i uzyskanie dokumentów potwierdzających spłatę zobowiązania.

Jak sprawdzić księgę wieczystą przez telefon

Nowa usługa w mObywatelu została przygotowana tak, aby cały proces był maksymalnie uproszczony. Kupujący powinien najpierw poprosić sprzedającego o numer księgi wieczystej. Właściciel może znaleźć go bezpośrednio w aplikacji, wybierając sekcję „Twoje księgi”.

Po uzyskaniu numeru można bezpłatnie sprawdzić treść księgi w internetowym systemie Elektronicznych Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości. Tam widoczne są wszystkie aktualne wpisy dotyczące nieruchomości.

W aplikacji mObywatel można dodatkowo zamówić oficjalny dokument. Do wyboru są m.in. odpis zwykły, odpis zupełny, wyciąg oraz zaświadczenie. Po opłaceniu dokument trafia bezpośrednio na telefon użytkownika.

Nowością jest możliwość przekazania dokumentu drugiej osobie przez kod QR. Dzięki temu kupujący może otrzymać aktualny odpis i przesłać go np. notariuszowi albo prawnikowi do analizy jeszcze przed podpisaniem umowy przedwstępnej.

Odmowa podania numeru księgi może być ostrzeżeniem

Pośrednicy nieruchomości podkreślają, iż właściciel, który unika podania numeru księgi wieczystej, powinien wzbudzić czujność kupującego. Sama księga jest dokumentem jawnym, dlatego jej numer nie stanowi informacji poufnej.

Oczywiście zdarzają się sytuacje, w których sprzedający nie pamięta numeru albo musi odszukać dokumenty. jeżeli jednak celowo odwleka przekazanie danych lub unika odpowiedzi, warto dokładniej zweryfikować całą transakcję.

W praktyce sprawdzenie księgi trwa kilka minut, a może uchronić przed wieloletnim sporem albo utratą oszczędności życia. Z tego powodu notariusze i doradcy rynku nieruchomości traktują analizę księgi wieczystej jako absolutną podstawę bezpiecznego zakupu.

Oficjalny odpis księgi wieczystej i dokument dla notariusza

Samo sprawdzenie treści księgi w internecie nie jest dokumentem urzędowym. Dlatego przy poważniejszych etapach transakcji warto posiadać oficjalny odpis.

Dokument zamówiony przez mObywatela jest aktualny na moment wygenerowania i może zostać wykorzystany podczas przygotowania umowy. Notariusz i tak samodzielnie sprawdzi księgę przed podpisaniem aktu notarialnego, jednak wcześniejsza analiza pozwala uniknąć ryzyka jeszcze przed wpłatą zadatku lub zaliczki.

Ministerstwo Cyfryzacji przekonuje, iż nowe rozwiązanie ma zwiększyć bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami i ograniczyć liczbę sytuacji, w których kupujący dowiadują się o problemach prawnych dopiero na końcowym etapie transakcji.