Ruiny zamku w Krupem dostaną drugie życie

Przez lata gmina Krasnystaw kilka razy przymierzała się do ratowania i zagospodarowania pozostałości zamku w Krupem. Były plany, pomysły i poszukiwanie pieniędzy, ale rewitalizacji nigdy nie udało się przeprowadzić. Teraz ma się to zmienić. 16 września podpisano umowę na realizację inwestycji, która obejmie nie tylko same ruiny, ale również ich otoczenie.

Umowę przed ruinami zamku w Krupem podpisali: wójt gminy Krasnystaw Wojciech Kowalczyk oraz marszałek województwa lubelskiego Jarosław Stawiarski. Projekt będzie realizowany w ramach Działania 11.4 Rewitalizacja obszarów innych niż miejskie programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027.

Całkowita wartość przedsięwzięcia przekracza 13 mln zł. Prawie 10 mln zł stanowi dofinansowanie z Unii Europejskiej, a ponad 1,3 mln zł pochodzi z budżetu państwa. Rewitalizacja zamku została wcześniej wpisana jako wyczekiwane przedsięwzięcie do Gminnego Programu Rewitalizacji Gminy Krasnystaw do 2032 roku.

Zamek w Krupem jest jednym z najważniejszych zabytków powiatu krasnostawskiego. Jego historia sięga XVI wieku, a zachowane ruiny są świadectwem dawnej świetności obiektu. Teraz mają zostać zabezpieczone i udostępnione mieszkańcom oraz turystom. Zakres inwestycji jest szeroki. – Projekt zakłada wykonanie kompleksowych i zintegrowanych prac rewitalizacyjnych, w tym m.in. zabezpieczenie ścian zamku, odtworzenie powierzchni dziedzińca, wykonanie wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej, elektrycznej i wentylacyjnej, a także budowę mostu na palach drewnianych wiodącego na dziedziniec i wykonanie punktu widokowego w baszcie – informuje Urząd Gminy Krasnystaw. Powstaną także dwa pomieszczenia wystawiennicze wyposażone w gabloty, system oświetleniowy i elementy multimedialne, w których organizowane będą stałe i czasowe wystawy historyczne i tematyczne, w tym ekspozycja zbiorów odnalezionych w trakcie prowadzonych prac konserwatorskich. Zagospodarowany zostanie także teren wokół obiektu, pojawią się oświetlenie i ścieżki dla spacerowiczów. W celu zapewnienia pełnej dostępności ruin zamku powstaną dwie aplikacje mobilne: „Mobilny przewodnik audio” oraz „Wirtualny spacer”. dzięki aplikacji „Wirtualny spacer” osoby starsze czy osoby z niepełnosprawnościami będą mogły wirtualnie, dzięki telefona czy tabletu, zobaczyć krajobraz, jaki rozciąga się z Baszty Północnej, oraz posłuchać relacji lektora. Obiekt po rewitalizacji będzie miał status trwałej ruiny, co oznacza, iż jest pełnoprawnym zabytkiem i zgodnie z ustawą o ochronie zabytków podlega tym samym przepisom co budynki nienaruszone.

Drugą inwestycją w ramach tego samego projektu jest odtworzenie budynku świetlicy w pobliskim Krupcu. Planowane działania zakładają m.in. rozbiórkę istniejącego zdegradowanego budynku i budowę nowej świetlicy, wykonanie ogrodzenia z furtką i bramą, montaż kanalizacji sanitarnej, instalacji wodociągowej, w tym zbiornika na wodę opadową i fotowoltaiki, a także utwardzenie terenu wraz z chodnikiem i podjazdem dla osób z niepełnosprawnościami oraz budowę parkingów. Z myślą o odwiedzających pojawią się nowe ławki, stojaki na rowery, plac zabaw i siłownia plenerowa oraz nowe oświetlenie i monitoring. Nie zabraknie również nasadzeń drzew i krzewów.

Wracając do zamku, w Urzędzie Marszałkowskim w Lublinie podkreślają, iż jego rewitalizacja może okazać się archeologiczną sensacją na skalę Polski, a może i Europy. Zdaniem ekspertów podczas oczyszczania terenu mogą pojawić się zabytki, takie jak chociażby kaplica zamkowa w zamku dolnym, który był miejscem gospodarczym. Być może została wybudowana już po czasach, kiedy funkcjonowała tam rodzina Orzechowskich, czyli po 1644 roku.

Po przeprowadzeniu kompleksowych prac ruiny zamku w Krupem mają szansę stać się kolejną turystyczną perełką województwa lubelskiego, która otrzyma nowe funkcje użytkowe. Po zakończeniu projektu obiekt pozostanie w dyspozycji Gminnego Centrum Kultury z siedzibą w Siennicy Nadolnej, które organizować będzie tam wydarzenia społeczne, kulturalne i rekreacyjne gromadzące społeczność lokalną i turystów. – Zamek w Krupem to jeden z cenniejszych zabytków województwa lubelskiego, którego długa i burzliwa historia, od renesansowej świetności po zniszczenia wojenne, mogłaby stanowić kanwę scenariusza dobrego filmu. Inwestycje jak ta pokazują, iż można skutecznie łączyć ochronę dziedzictwa kulturowego z rozwojem lokalnej infrastruktury turystycznej. To niezwykle symboliczne, iż dopiero po 81 latach od zakończenia II wojny światowej będziemy mogli dzięki Funduszom Europejskim przywrócić regionowi tę zdegradowaną i zapomnianą atrakcję turystyczną – mówił podczas podpisania umowy marszałek województwa lubelskiego Jarosław Stawiarski.