OZE to nie tylko fotowoltaika. Coraz większe znaczenie mają biogaz i biometan

Odnawialne źródła energii to pojęcie, które na stałe zagościło w języku polskim. To przede wszystkim efekt ogromnej popularności fotowoltaiki i pomp ciepła. Ale czy wspomniane rozwiązania w całości wyczerpują definicję OZE?

Materiał partnera

Słyszysz „odnawialne źródło energii” i myślisz: fotowoltaika? To błąd.

Najpopularniejszymi rozwiązaniami wykorzystującymi energię odnawialną są panele fotowoltaiczne, kolektory słoneczne oraz elektrownie wiatrowe. Mają one jednak jedną wspólną cechę — produkcja energii zależy w ich przypadku od warunków atmosferycznych. Panele pracują wtedy, gdy dostępne jest promieniowanie słoneczne, a turbiny wiatrowe potrzebują odpowiednio silnego wiatru. Nie są to jednak jedyne instalacje OZE dostępne na rynku. Coraz większą popularnością cieszą się technologie wytwarzania energii lub paliw z biomasy.

Biomasa, czyli energia ukryta w odpadach organicznych

Definicja „biomasy”, określona w ustawie o odnawialnych źródłach energii, jest bardzo szeroka. Dotyczy przede wszystkim ulegających biodegradacji odpadów lub pozostałości biologicznych z rolnictwa, odpadów komunalnych czy osadów ściekowych. W praktyce oznacza to, iż biomasą mogą być zarówno przetworzone rośliny uprawiane w celach energetycznych, spalane następnie w odpowiednich kotłach czy piecach, jak i biologiczne resztki roślin lub osady, które poddaje się procesom fermentacji. Ta ostatnia grupa w ostatnich latach szczególnie zyskuje na znaczeniu — do tej pory przede wszystkim biogaz wytwarzany z substratów w procesie fermentacji biomasy, a coraz częściej także biometan.

Biogaz — odnawialny gaz z fermentacji

Biogaz to — zgodnie z ustawą o OZE — gaz uzyskiwany z biomasy, w szczególności w instalacjach przeróbki odpadów zwierzęcych lub roślinnych, oczyszczalniach ścieków oraz na składowiskach odpadów. Jest więc efektem procesu fermentacji beztlenowej, któremu poddawane są wymienione substraty. Zawiera w swoim składzie głównie metan, zwykle na poziomie 50–60%. Podczas produkcji biogazu powstaje poferment, który może zostać dodatkowo zagospodarowany, np. na polach należących do rolników.

Wytworzony biogaz może zostać wykorzystany na jeden z trzech głównych sposobów:

1. sprzedany w takiej formie, w jakiej powstał;
2. przetworzony w jednostce kogeneracyjnej na ciepło i energię elektryczną;
3. doczyszczony do biometanu — wówczas biogazownia staje się biometanownią.

Biometan — substytut gazu ziemnego

Biometan powstaje z biogazu. To również gaz, jednak charakteryzuje się zawartością metanu na poziomie ponad 96%. Biometan może być wtłaczany bezpośrednio do sieci gazowej lub sprzedawany w postaci sprężonej (bioCNG) albo skroplonej (bioLNG).

Biorąc pod uwagę liczbę biogazowni w Polsce, dane KOWR z grudnia 2025 roku wskazują, iż było ich:

1. 195 — biogazowni rolniczych;
2. 103 — mikrobiogazowni przy gospodarstwach rolniczych;
3. 91 — biogazowni odpadowych;
4. 103 — biogazowni komunalnych.

We wrześniu 2025 roku w Polsce powstała pierwsza biometanownia podłączona do sieci gazowej.

Rynek biogazowni, a także biometanowni, będzie w najbliższych latach przez cały czas się rozwijał, biorąc pod uwagę trendy obserwowane w zachodniej części Europy. Aby takie instalacje mogły powstawać, konieczne są odpowiednie zachęty — w tym konkursy dotacyjne dofinansowujące ich budowę. Pierwszy z nich rusza już w maju.

Dotacje na biometanownie — nowy impuls dla rynku

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomi w maju 2026 r. konkurs pn. „Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu”. Celem konkursu będzie budowa nowych instalacji OZE służących do przetwarzania biomasy, doczyszczania powstającego biogazu do biometanu oraz wtłaczania go do sieci gazowej. Beneficjenci mogą liczyć na wsparcie w formie dotacji wynoszącej maksymalnie 45% kosztów kwalifikowanych. Wsparcie będzie przeznaczone dla instalacji planujących wtłaczać biometan w ilości co najmniej 2 mln m³ rocznie.

Rynek biogazu i biometanu. Czytaj za darmo w internecie!