2 godzin temu
Rząd chce przywrócić użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe, kilka lat po jego likwidacji. Według Ministerstwa Rozwoju i Technologii zmiana ma ułatwić budowę mieszkań komunalnych i społecznych oraz uporządkować skomplikowane stany prawne gruntów. Projekt ustawy trafił już do Rządowego Centrum Legislacji.
Zdjęcie poglądowe. Fot. Warszawa w Pigułce
Rząd wraca do rozwiązania sprzed lat, które może znacząco wpłynąć na rynek mieszkaniowy. Resort rozwoju i technologii zaproponował przywrócenie użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe – instytucji zlikwidowanej w 2019 roku. Według autorów projektu zmiana ma „odmrozić” tysiące mieszkań, uporządkować skomplikowane stany prawne gruntów i ułatwić realizację inwestycji komunalnych oraz społecznych.
Projekt ustawy został opublikowany 13 stycznia w Rządowym Centrum Legislacji. Zakłada on możliwość ponownego oddawania gruntów publicznych – należących do Skarbu Państwa i samorządów – w użytkowanie wieczyste pod zabudowę mieszkaniową. Rząd argumentuje, iż decyzja o likwidacji tej formy władania gruntami była przedwczesna i w praktyce ograniczyła możliwości inwestycyjne gmin oraz spółdzielni mieszkaniowych.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazuje, iż użytkowanie wieczyste daje samorządom większą kontrolę nad sposobem zagospodarowania gruntów. Pozwala bowiem egzekwować realizację inwestycji zgodnie z umową, np. budowę bloków zamiast obiektów o innym przeznaczeniu. Ma to szczególne znaczenie dla społecznego budownictwa czynszowego, które od lat sygnalizuje problemy z dostępem do stabilnych tytułów prawnych do gruntów.
Projekt przewiduje także preferencyjne warunki finansowe. Dla gruntów oddawanych w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe, społeczne budownictwo czynszowe oraz inwestycje dla studentów i doktorantów zaproponowano roczną opłatę w wysokości 0,3 proc. wartości gruntu. Pierwsza opłata nie miałaby przekroczyć 10 proc. ceny nieruchomości. Zdaniem resortu takie rozwiązania mogą realnie zwiększyć liczbę dostępnych działek pod nowe inwestycje mieszkaniowe.
Istotnym elementem projektu są również przepisy dotyczące spółdzielni mieszkaniowych. Nowe regulacje mają umożliwić im występowanie z roszczeniem o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów oraz o nieodpłatne przeniesienie własności budynków, które już na nich stoją. Dotyczy to także spółdzielni zarządzających nieruchomościami od wielu lat, ale funkcjonujących na gruntach o nieuregulowanym stanie prawnym.
Problem ten w szczególny sposób dotyka Warszawy. Z danych resortu wynika, iż na gruntach o niejasnym statusie prawnym znajduje się ponad 700 budynków i niemal 49 tys. lokali. W wielu przypadkach spółdzielnie posiadają jedynie umowy dzierżawy albo nie mają żadnego trwałego tytułu prawnego do gruntu, co blokuje dalsze inwestycje i utrudnia obrót mieszkaniami.
Nie wszyscy jednak podzielają entuzjazm rządu. Eksperci zwracają uwagę na ryzyko związane z niestabilnością prawa. Powrót do użytkowania wieczystego zaledwie kilka lat po jego likwidacji rodzi pytania o przewidywalność polityki państwa. Prawnicy podkreślają, iż główne bariery na rynku mieszkaniowym to dziś nie tylko dostęp do gruntów, ale także przewlekłe procedury administracyjne, brak aktualnych planów zagospodarowania przestrzennego oraz wysokie koszty budowy i finansowania inwestycji.
Mimo tych wątpliwości rząd przekonuje, iż projekt jest odpowiedzią na realne potrzeby samorządów i spółdzielni. Przywrócenie użytkowania wieczystego ma zwiększyć poczucie bezpieczeństwa prawnego mieszkańców i umożliwić zagospodarowanie gruntów, które od lat pozostają poza rynkiem. jeżeli ustawa wejdzie w życie, może stać się jedną z najważniejszych zmian w polityce mieszkaniowej ostatnich lat.
