Kluczowe znaczenie ma dziś nie samo potoczne rozumienie telewizora czy radia, ale ustawowa definicja odbiornika. Ustawa o opłatach abonamentowych wiąże obowiązek z używaniem urządzenia technicznego dostosowanego do odbioru programu. W erze telewizji internetowej, aplikacji mobilnych i internetowych transmisji radiowych granica między klasycznym odbiornikiem a urządzeniem wielofunkcyjnym przestała być oczywista.
Poczta Polska informuje obecnie, iż użytkownicy oglądający programy telewizyjne albo słuchający radia przy wykorzystaniu komputera, telefonu komórkowego, tabletu lub innego urządzenia wielofunkcyjnego są zobowiązani do rejestracji i uiszczania abonamentu RTV. Operator powołuje się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2023 r., sygn. II GSK 94/20.
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji również wskazuje, iż obowiązek abonamentowy nie należy już utożsamiać wyłącznie z klasycznym radioodbiornikiem lub telewizorem. W komunikacie dotyczącym interpretacji obowiązku KRRiT wymieniła telewizory, radia, komputery, telefony i tablety oraz zaznaczyła, iż w gospodarstwie domowym obowiązuje jedna opłata niezależnie od liczby używanych urządzeń.
Nie oznacza to jednak, iż sam fakt posiadania dowolnego telefona czy laptopa automatycznie skutkuje koniecznością naliczenia kolejnego abonamentu. W gospodarstwie domowym nie płaci się osobno za każdy telefon, laptop i telewizor. Osoba fizyczna wnosi jedną opłatę za wszystkie odbiorniki używane w tym samym gospodarstwie domowym oraz w prywatnych samochodach.
Zdecydowanie inaczej wygląda sytuacja przedsiębiorców. Poczta Polska przypomina, iż przedsiębiorstwa, instytucje oraz inne podmioty prowadzące działalność gospodarczą zasadniczo płacą abonament za każdy używany odbiornik, również znajdujący się w samochodzie służbowym.
Wyrok NSA zmienił podejście do odbiorników RTV
Spór, który doprowadził do ważnego wyroku NSA, rozpoczął się od kontroli przeprowadzonej w lutym 2018 r. w przedsiębiorstwie. Kontrolerzy ujawnili monitor LCD podłączony do komputera, na którym odbierany był program telewizyjny. Sprzęt potraktowano jako niezarejestrowany odbiornik, a przedsiębiorcy nakazano jego rejestrację oraz zapłatę 681 zł.
Spółka zakwestionowała decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął korzystniejszą dla przedsiębiorcy interpretację, zgodnie z którą rozwój nowych technologii oraz możliwość korzystania z treści przez internet nie powinny automatycznie rozszerzać ustawowego obowiązku abonamentowego na urządzenia takie jak komputery.
Sprawa trafiła jednak do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który 7 marca 2023 r. uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki. NSA przyjął szersze rozumienie odbiornika. Z orzeczenia wynika, iż znaczenie ma dostosowanie urządzenia do odbioru programów oraz jego funkcjonalność, a źródło sygnału nie musi ograniczać się do tradycyjnej anteny.
Konsekwencje tego wyroku są szersze niż pierwotny spór przedsiębiorcy z Pocztą Polską. W praktyce odbiór programu przez internet nie wyklucza już zakwalifikowania sprzętu jako odbiornika na potrzeby abonamentu RTV.
Interpretacja NSA przez cały czas wywołuje jednak dyskusję prawniczą. W opublikowanej w 2026 r. w „Zeszytach Prawniczych” glosie Bartosz Namieciński z Uniwersytetu Szczecińskiego skrytykował szeroką wykładnię przepisów, wskazując między innymi na ryzyko objęcia obowiązkiem urządzeń wielofunkcyjnych, których zasadnicze przeznaczenie jest inne niż odbiór radia i telewizji. Nie zmienia to jednak obowiązującej praktyki Poczty Polskiej, która odwołuje się bezpośrednio do orzeczenia NSA.
Kontrola abonamentu RTV. Cztery elementy muszą zostać ustalone
Kontrola nie może sprowadzać się jedynie do stwierdzenia, iż w mieszkaniu albo przedsiębiorstwie znajduje się urządzenie elektroniczne. Poczta Polska, również powołując się na wyrok NSA, wskazuje cztery elementy, które powinny zostać ustalone w czasie kontroli.
Chodzi o obecność urządzenia, jego zdolność do natychmiastowego odbioru programu radiowego lub telewizyjnego, fakt zarejestrowania albo brak rejestracji oraz okres używania sprzętu, co ma znaczenie ze względu na ustawowy termin na jego zgłoszenie.
Nowo używany odbiornik trzeba bowiem zarejestrować w terminie 14 dni od rozpoczęcia jego używania.
Są również urządzenia, których Poczta Polska nie traktuje jako odbiorników w rozumieniu tych zasad. Dotyczy to między innymi odtwarzaczy służących jedynie do odtwarzania wcześniej nagranych materiałów. Podobnie może być z telewizorem używanym wyłącznie jako monitor, który nie jest trwale ani czasowo podłączony do instalacji umożliwiającej odbiór programu.
To istotne rozróżnienie. Sam ekran stojący w domu nie przesądza jeszcze o istnieniu obowiązku. Znaczenie ma jego wyposażenie i sposób wykorzystania.
Kara za brak abonamentu RTV może wynieść 915 zł
W 2026 r. miesięczna stawka abonamentu za radio wynosi 9,50 zł. Osoba posiadająca telewizor albo telewizor i radio płaci 30,50 zł miesięcznie. Przy regulowaniu należności co miesiąc oznacza to odpowiednio 114 zł albo 366 zł w ciągu roku.
Opłacenie całego roku z góry pozwala obniżyć koszt. Roczny abonament radiowy wynosi wówczas 102,60 zł, a za telewizor albo telewizor i radio – 329,40 zł.
Znacznie poważniejszą konsekwencją jest wykrycie niezarejestrowanego odbiornika. Ustawa przewiduje opłatę odpowiadającą trzydziestokrotności miesięcznej stawki abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego urządzenia.
Przy stawkach obowiązujących w 2026 r. oznacza to 285 zł w przypadku radioodbiornika oraz 915 zł w przypadku odbiornika telewizyjnego.
Kontrolerzy Poczty Polskiej muszą posiadać upoważnienie do wykonywania czynności kontrolnych oraz legitymację służbową. Na żądanie kontrolowanego powinni także okazać dowód osobisty. o ile należność wynikająca z postępowania nie zostanie uregulowana, może być dochodzona w trybie egzekucji administracyjnej.
Abonament RTV w 2027 r. już ma ustalone stawki
W przestrzeni publicznej od wielu miesięcy pojawiają się informacje o planowanej likwidacji abonamentu RTV i zastąpieniu go powszechną opłatą audiowizualną. W medialnych wariantach mówi się najczęściej o kwocie około 8–9 zł miesięcznie, czyli około 108 zł rocznie, pobieranej za pośrednictwem systemu podatkowego niezależnie od posiadania tradycyjnego telewizora.
Nie można jednak traktować tej zmiany jako obowiązującego już prawa.
Stan prawny na 20 sierpnia 2026 r. jest inny: klasyczny abonament RTV przez cały czas funkcjonuje, a Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ustaliła choćby oficjalne stawki na 2027 r. Rozporządzenie KRRiT z 13 maja 2026 r., opublikowane 21 maja w Dzienniku Ustaw, przewiduje od przyszłego roku 10,80 zł miesięcznie za radio oraz 34,50 zł miesięcznie za telewizor albo radio i telewizor.
Oznacza to wzrost odpowiednio o 1,30 zł i 4 zł miesięcznie wobec stawek z 2026 r. o ile przepisy dotyczące sankcji pozostałyby bez zmian, trzydziestokrotność przyszłorocznej opłaty za niezarejestrowany odbiornik telewizyjny wynosiłaby 1035 zł.
Samo ustalenie stawek na 2027 r. nie wyklucza oczywiście późniejszej zmiany ustawy i przebudowy systemu finansowania mediów publicznych. Pokazuje jednak, iż zapowiedzi o automatycznym wejściu od 1 stycznia 2027 r. opłaty audiowizualnej w wysokości 108 zł rocznie należy na obecnym etapie traktować jako koncepcję, a nie przesądzony obowiązek.
Niska ściągalność abonamentu RTV pozostaje problemem
Obecny model od lat przynosi wpływy zdecydowanie niższe od potrzeb publicznej radiofonii i telewizji. KRRiT podała, iż w 2025 r. wpływy abonamentowe były niższe od prognozowanych. Rada rozdysponowała w tym roku środki abonamentowe w łącznej wysokości 692,356 mln zł.
Telewizji Polskiej przekazano 379,130 mln zł, Polskiemu Radiu 148,298 mln zł, a 17 regionalnym spółkom radiofonii publicznej łącznie 164,928 mln zł. KRRiT musiała również sięgnąć po odsetki oraz część wcześniejszej nadwyżki abonamentowej, aby uzupełnić środki.
System działa przez cały czas także w 2026 r. W lutym KRRiT poinformowała o przekazaniu nadawcom publicznym pierwszej tegorocznej transzy wpływów abonamentowych w wysokości 120 662 400 zł.
Dla osób korzystających z programów telewizyjnych lub radiowych wyłącznie dzięki internetu najważniejsza jest więc w tej chwili obowiązująca interpretacja przepisów: brak tradycyjnego telewizora lub radia nie musi oznaczać braku obowiązku abonamentowego. Komputer, tablet albo telefon wykorzystywany do odbioru takich programów może znaleźć się w zakresie regulacji.
