Masz samochód lub inteligentny dom? Rząd przyjął projekt ważnej ustawy

Rząd przyjął projekt ustawy, który dotyczy dostępu do danych generowanych przez nowoczesne samochody, inteligentne urządzenia domowe i sprzęt podłączony do internetu. Nowe regulacje mają ułatwić użytkownikom korzystanie z tych informacji oraz przekazywanie ich wybranym firmom, na przykład niezależnym serwisom. Projekt przewiduje również nowe uprawnienia dla Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

Zdjęcie poglądowe. Fot. Warszawa w Pigułce

Rada Ministrów przyjęła 13 października 2026 roku projekt ustawy o sprawiedliwym dostępie do danych i ich wykorzystywaniu. Dokument przygotowało Ministerstwo Cyfryzacji.

Jego celem jest zapewnienie skutecznego stosowania w Polsce unijnego rozporządzenia Data Act, które reguluje dostęp do danych powstających podczas korzystania z urządzeń podłączonych do internetu.

Dane z samochodów i inteligentnych domów. Co się zmieni?

Nowoczesne samochody i urządzenia domowe zbierają informacje dotyczące swojego działania, zużycia energii czy parametrów technicznych. Dotychczas dostęp do części tych danych pozostawał pod kontrolą producentów.

Unijne przepisy dają użytkownikom prawo dostępu do określonych danych generowanych przez ich urządzenia. Mogą oni również żądać przekazania tych informacji wskazanym podmiotom.

W praktyce właściciel samochodu może wykorzystać dostępne dane diagnostyczne, aby skorzystać z usług niezależnego warsztatu. Podobne możliwości dotyczą inteligentnych urządzeń domowych, w tym systemów ogrzewania, czujników i sprzętu AGD.

Rozwiązanie ma zwiększyć konkurencję i ograniczyć uzależnienie użytkowników od jednego producenta.

Nie oznacza to jednak nieograniczonego dostępu do wszystkich informacji. przez cały czas obowiązują ograniczenia związane z ochroną danych osobowych, bezpieczeństwem i tajemnicą przedsiębiorstwa.

UKE otrzyma nowe uprawnienia. Będzie można składać skargi

Zgodnie z przyjętym projektem nadzór nad przestrzeganiem przepisów Data Act w Polsce ma sprawować Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

UKE będzie pełnić funkcję krajowego koordynatora danych. Do jego zadań należeć ma rozpatrywanie skarg, prowadzenie postępowań i kontrolowanie przestrzegania obowiązków.

W określonych przypadkach urząd będzie mógł również nakładać kary pieniężne.

Użytkownicy otrzymają możliwość zgłaszania sporów dotyczących między innymi odmowy udostępnienia danych lub ograniczania dostępu do nich.

Projekt przewiduje także certyfikowanie podmiotów zajmujących się rozstrzyganiem takich sporów. Certyfikaty mają być wydawane na 5 lat, z możliwością przedłużenia o kolejne 5 lat.

Zmiany ważne także dla mieszkańców Warszawy

Nowe zasady mogą mieć znaczenie dla właścicieli samochodów korzystających z niezależnych warsztatów w Warszawie i okolicznych miejscowościach.

Z możliwości udostępniania danych mogą korzystać również osoby posiadające inteligentne systemy ogrzewania, zarządzania energią czy inne urządzenia domowe podłączone do internetu.

Przepisy obejmują też przedsiębiorców, między innymi w zakresie wykorzystywania danych i zmiany dostawców usług chmurowych.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Przyjęcie projektu przez rząd nie oznacza jeszcze uchwalenia ustawy. Dokument musi przejść dalszą procedurę legislacyjną.

Zgodnie z założeniami nowe krajowe przepisy mają wejść w życie po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Warto jednak pamiętać, iż unijne rozporządzenie Data Act jest stosowane od 12 września 2025 roku, choć część obowiązków ma odrębne terminy rozpoczęcia stosowania.

Polska ustawa ma przede wszystkim stworzyć mechanizmy nadzoru i egzekwowania tych zasad.

Dla użytkowników oznacza to większą możliwość kontroli danych generowanych przez samochody i inteligentne urządzenia oraz skuteczniejszego dochodzenia swoich praw.