Marszałkowie w Opolu o ochronie zdrowia

Drugie spotkanie Konwentu Marszałków Województw RP w województwie opolskim rozpoczęło się w Opolu. W programie obrad znalazło się wiele ważkich tematów – od wyzwań w systemie ochrony zdrowia, przez wielkie projekty infrastrukturalne takie jak Zintegrowana Sieć Kolejowa, aż po najważniejsze kwestie finansowania inwestycji i bezpieczeństwa państwa.

– Wszystkie te sprawy wymagają od nas nie tylko merytorycznej dyskusji, ale przede wszystkim jedności i stanowczości w wypracowywaniu wspólnego głosu samorządów – mówił przewodniczący konwentu, marszałek województwa opolskiego Szymon Ogłaza.

Pierwszym tematem, jaki zajął marszałków, była optymalizacja wykorzystania dostępnych środków finansowych, istniejącej infrastruktury oraz zasobów kadrowych w ochronie zdrowia. To wazki temat, bo ochrona zdrowia w Polsce i regionach stoi w tej chwili przed szeregiem wyzwań wynikających ze zmian demograficznych, rosnących potrzeb zdrowotnych społeczeństwa, ograniczonej dostępności kadr medycznych oraz presji finansowej na system. W tych warunkach szczególnego znaczenia nabiera kooperacja pomiędzy wszystkimi uczestnikami systemu ochrony zdrowia – administracją publiczną, samorządami województw, Narodowym Funduszem Zdrowia, podmiotami leczniczymi oraz środowiskiem medycznym. Tylko skoordynowane działania pozwolą skutecznie planować rozwój infrastruktury zdrowotnej, racjonalnie wykorzystywać dostępne zasoby oraz dostosowywać system do zmieniających się potrzeb mieszkańców.

Jednym z coraz częściej dyskutowanych kierunków działań jest optymalizacja funkcjonowania podmiotów leczniczych poprzez lepszą koordynację świadczeń, konsolidację wybranych obszarów działalności oraz centralizację części usług. Rozwiązania te mają na celu efektywniejsze wykorzystanie środków finansowych, infrastruktury i potencjału kadrowego przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej dostępności świadczeń dla pacjentów.

Gościem Konwentu była dr hab. Barbara Więckowska, dyrektor Departamentu Analiz i Strategii w Ministerstwie Zdrowia, która mówiła o tym, jak najlepiej wykorzystać dostępne środki finansowe i pozostałe zasoby w ochronie zdrowia. Przypominała, iż system ochrony zdrowia powinien być szyty na miarę, a zmiany demograficzne są nieubłagane – mamy coraz mniejszą dzietność, a społeczeństwo polskie się starzeje, z czym wiąże się tzw. wielochorobowość. – Rosną potrzeby w zakresie kompleksowej, wielodziedzinowej opieki – podkreślała. Dodawała także, iż obserwowana w ostatnich latach zmiana sposobu udzielania świadczeń pozwala na szybsze wykorzystywane zasobów szpitalnych.

W ciągu roku wykorzystanie zasobów w placówkach ochrony zdrowia osiąga około 70%, co skłania do myślenia o centralizacji świadczeń. Dyrektor Więckowska zaprezentowała optymalny schemat opieki szpitalnej, który będzie odpowiadał potrzebom lokalnej społeczności – to szpital obejmujący różne formy opieki (świadczący rolę centrum zdrowia), to stabilne miejsca pracy i długookresowe finansowanie, koncentracja zasobów i umiejętności w celu gwarancji jakości oraz finansowani centrów doskonałości i wzmocnienie koordynacji. To wszystko daje możliwość finansowania w modelu „płatność za zdrowie populacji”. Jak mówiła prelegentka, system został opracowany po przeanalizowaniu wszystkich dostępnych danych, łącznie z migracjami pacjentów, czyli wyborami przez nich określonych szpitali.

Dyrektor Więckowska zaprezentowała wyniki modelowania jeżeli chodzi o szpitale marszałkowskie, których jest około 130. Jak mówiła, warunki opracowanych przez ministerstwo zdrowia modeli spełnia większość udzielanych świadczeń przez te placówki. Konieczna jest natomiast zmiana sposobu funkcjonowania systemu – czyli poukładanie zakresów świadczeń bliżej miejsca zamieszkania, bez określania granic województw. Dodawała, iż prace analityczne powinny się zakończyć około 1 lipca, więc wtedy zostaną zaprezentowane bardziej szczegółowe informacje na temat opracowywanych modeli.

Dr Michał Dzięgielewski z Narodowego Funduszu Zdrowia mówił natomiast o aktualnych wyzwania i kierunkach działań NFZ. Prezentował realizację planu finansowego NFZ w tym roku, która praktycznie w każdej dziedzinie przekroczyła przyjęte wcześniej założenia. Znaczącym obciążeniem dla NFZ jest tzw. ustawa podwyżkowa, czyli wzrost poziomu wynagrodzeń od 1 lipca, co wiąże się ze zwiększaniem puli na świadczenia w drugiej połowie każdego roku. – Na to nie ma dodatkowych środków z budżetu – mówił Michał Dzięgielewski. Dodawał, iż o ile liczba ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych wzrosła o 20%, to ich koszty wzrosły o 150%. Najważniejszym wyzwaniem dla NFZ na ten rok jest finansowanie nadwykonań, zwłaszcza świadczeń nielimitowanych i programów lekowych, które na koniec roku są trudne do oszacowania.

Wicemarszałek województwa pomorskiego Leszek Bonna podczas dyskusji mówił o konieczności podjęcia odważnych decyzji w tej dziedzinie. – Wydaje mi się konieczna decentralizacja Narodowego Funduszu Zdrowia, bo każdy region ma inne potrzeby i oczekiwania – mówił. Roman Kolek, przewodniczący komisji zdrowia Związku Województw RP zgadzał się z tym mówiąc, iż regiony są nieporównywalne. Zachęcał, aby ministerstwo zdrowia w swoich pracach słuchało głosów samorządów województw. Członek zarządu województwa mazowieckiego Janina Orzełowska zwracała uwagę, iż sporawą niezwykle istotną są świadczenia w zakresie psychiatrii dzieci i młodzieży i o tym we wszystkich analizach należy pamiętać.