56 minut temu
Strefa Czystego Transportu nie była najczęściej wskazywanym powodem głosowania za odwołaniem prezydenta Krakowa w majowym referendum – wynika z badania More in Common Polska przygotowanego dla Polityki Insight. Wśród badanych uczestników referendum, którzy głosowali za odwołaniem Aleksandra Miszalskiego, częściej wskazywano podwyżki cen biletów komunikacji miejskiej, zadłużenie miasta czy ogólne niezadowolenie z kierunku jego rozwoju. Jednocześnie 72 proc. badanych mieszkańców zgadza się ze stwierdzeniem, iż strefy czystego transportu są potrzebne, ale powinny być dobrze zaprojektowane. Wyniki pojawiają się tuż przed przedterminowymi wyborami prezydenta Krakowa, które odbędą się 27 września. Termin wyborów potwierdza oficjalny miejski BIP.
Kraków czeka intensywny koniec września. W poniedziałek, 22 września, przypada Dzień Bez Samochodu, a pięć dni później mieszkańcy pójdą do urn, by wybrać prezydenta miasta w przedterminowych wyborach. Głosowanie 27 września będzie odbywało się od godz. 7 do 21.
W tym kontekście interesująco wyglądają wyniki badania przeprowadzonego przez Opinia24 dla More in Common Polska i Polityki Insight. Badanie zrealizowano od 6 do 19 sierpnia 2026 roku metodą CAWI/CATI na reprezentatywnej ze względu na płeć, wiek i wykształcenie próbie 800 mieszkańców Krakowa.
Bilety ważniejsze niż SCT wśród powodów głosowania za odwołaniem prezydenta
Badanych, którzy w majowym referendum głosowali za odwołaniem Aleksandra Miszalskiego, zapytano o powody tej decyzji.
Najczęściej wskazywali podwyżki cen biletów komunikacji publicznej – 39 proc. Na kolejnych miejscach znalazły się zadłużenie miasta – 35 proc., ogólne niezadowolenie z kierunku rozwoju Krakowa – 31 proc. oraz nepotyzm w miejskich spółkach – 30 proc.
Na Strefę Czystego Transportu wskazało 26 proc. tej grupy respondentów. Wynik badania sugeruje więc, iż SCT była jednym z czynników mobilizujących część uczestników referendum, ale nie najczęściej deklarowanym powodem głosowania za odwołaniem prezydenta.
72 proc. za potrzebą stref, ale pod warunkiem dobrego projektu
Interesujące są również odpowiedzi dotyczące samej idei Stref Czystego Transportu.
72 proc. badanych mieszkańców Krakowa zgodziło się ze stwierdzeniem, iż strefy czystego transportu są potrzebne, ale muszą być dobrze zaprojektowane.
Wśród osób, które nie popierają obecnego modelu krakowskiej SCT, 13,8 proc. zadeklarowało, iż nie zaakceptowałoby strefy w żadnej formie. Pozostali przeciwnicy obecnego rozwiązania dopuszczają zatem inne warianty funkcjonowania strefy.
Tańsze bilety mogłyby zwiększyć akceptację SCT
Badanie pokazuje również, jakie rozwiązania mogłyby zwiększyć społeczną akceptację dla strefy.
Najczęściej wskazywano obniżenie cen biletów komunikacji publicznej – 41 proc. Kolejnym rozwiązaniem było uzależnienie ograniczeń od rzeczywistej emisji pojazdu, a nie wyłącznie jego wieku – 26 proc. Na rozwój transportu publicznego wskazało 21,6 proc. respondentów.
To właśnie zestawienie polityki dotyczącej czystego powietrza z dostępnością transportu publicznego może być jednym z istotnych tematów miejskiej debaty.
– Krakowski spór o czyste powietrze nie toczy się między zwolennikami a przeciwnikami czystego powietrza, bo tę potrzebę podziela niemal całe miasto. Różnica zdań dotyczy tempa i sposobu wprowadzania zmian – komentuje wyniki Adam Traczyk z More in Common Polska.
Smog pozostaje jednym z ważnych problemów Krakowa
Respondenci zostali również zapytani o problemy miasta. Wśród najczęściej wskazywanych znalazły się dostęp do ochrony zdrowia, liczba miejsc parkingowych oraz jakość powietrza. Dalej pojawiały się m.in. transport publiczny, dostępność terenów zielonych i stan dróg.
Aż 91 proc. badanych zgadza się, iż zanieczyszczone powietrze może powodować problemy zdrowotne. Taki sam odsetek uważa, iż miasto powinno dbać o czyste powietrze.
64 proc. zgadza się natomiast ze stwierdzeniem, iż władze Krakowa powinny walczyć z zanieczyszczeniem powietrza, choćby jeżeli oznaczałoby to dodatkowe koszty dla mieszkańców. Przeciwnego zdania jest 27 proc.
Wśród respondentów oceniających krakowskie powietrze jako złej jakości najczęściej wskazywanymi przyczynami smogu były gęsta zabudowa – 50,1 proc. oraz spaliny samochodowe – 48,7 proc.
Wybory już 27 września
Badanie zawiera także pomiar deklarowanego poparcia wyborczego. W sondażu Łukasz Gibała uzyskał 25,2 proc. wskazań, Monika Piątkowska 15,3 proc., Daria Gosek-Popiołek 8,7 proc., Michał Drewnicki 7,6 proc., a Aleksandra Owca 4,3 proc. Jednocześnie 25,2 proc. respondentów pozostawało niezdecydowanych. Są to wyniki badania przeprowadzonego 6–19 sierpnia, a nie prognoza rezultatu wyborów.
Oficjalnie przedterminowe wybory prezydenta Krakowa odbędą się w niedzielę, 27 września 2026 roku. Miejska Komisja Wyborcza opublikowała 14 września obwieszczenie dotyczące zarejestrowanych kandydatów.
Badanie More in Common pokazuje przede wszystkim, iż przed wyborami dyskusja mieszkańców nie koncentruje się na jednym zagadnieniu. Transport publiczny, ceny biletów, miejsca parkingowe, jakość powietrza, ochrona zdrowia i sposób funkcjonowania SCT tworzą szerszy katalog miejskich problemów, z którym będzie musiał zmierzyć się przyszły prezydent Krakowa.
Badanie: Opinia24 dla More in Common Polska / Polityki Insight, 6–19 sierpnia 2026 r., N=800, CAWI/CATI.
