Kaucja także na „małpki”. MKiŚ przygotowuje zmiany

5 miliardów zwróconych opakowań, ponad 65,5 tys. punktów zwrotu i zdecydowanie mniej puszek oraz plastikowych butelek znajdowanych podczas akcji sprzątania. Tak po pierwszym roku funkcjonowania wygląda bilans powszechnego systemu kaucyjnego w Polsce. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje już kolejne zmiany. Jedną z nich ma być objęcie systemem małych szklanych butelek po alkoholu, czyli tzw. „małpek”.

System kaucyjny miał przede wszystkim zwiększyć poziom selektywnej zbiórki opakowań po napojach. Według danych przedstawionych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w ciągu pierwszych 12 miesięcy jego funkcjonowania zwrócono 5 miliardów butelek i puszek objętych kaucją.

W całej Polsce działa w tej chwili ponad 65,5 tys. punktów zwrotu. W 23,5 tys. lokalizacji znajdują się automaty kaucyjne i to właśnie za ich pośrednictwem odbywa się około 90 proc. wszystkich zwrotów.

Do systemu w dużej liczbie włączyły się również mniejsze sklepy, choć nie mają takiego ustawowego obowiązku. Spośród wszystkich punktów zwrotu 31 tys. stanowią właśnie mniejsze placówki handlowe. Poza sklepami powstało też blisko 750 innych punktów zbiórki.

Mniej butelek i puszek wśród odpadów

Efekty systemu mają być widoczne również poza statystykami dotyczącymi liczby zwrotów. Ministerstwo przywołuje wyniki akcji Czysta Odra. Podczas ostatniego sprzątania wolontariusze zebrali, w porównaniu z poprzednim rokiem, o 80 proc. mniej aluminiowych puszek po napojach i o 90 proc. mniej butelek PET.

System ma jednocześnie pomóc Polsce w realizacji unijnego celu dotyczącego selektywnej zbiórki plastikowych butelek. Do 2029 roku poziom ten powinien wynosić 90 proc. Według danych przytoczonych przez resort wcześniejszy system selektywnej zbiórki odpadów komunalnych pozwalał odzyskiwać około 40 proc. takich opakowań.

Co dzieje się z nieodebraną kaucją?

Nie każda pobrana przy zakupie kaucja wraca do konsumenta. Ministerstwo podkreśla jednak, iż operatorzy systemu działają na zasadzie not for profit, a pieniądze z nieodebranych kaucji nie mogą zostać wypłacone ich właścicielom jako zysk.

Środki mają być wykorzystywane na funkcjonowanie systemu – m.in. transport, sortowanie i magazynowanie opakowań, przekazywanie surowców do recyklingu, utrzymanie systemów informatycznych i automatów oraz wynagrodzenia dla sklepów prowadzących punkty zwrotu.

Bony z automatów mają być ważne dłużej

Po pierwszym roku działania systemu MKiŚ przygotowuje jego modyfikacje. Jedna z nich dotyczy bonów otrzymywanych po oddaniu opakowań do automatów kaucyjnych.

Planowane przepisy mają wydłużyć termin ich ważności z 30 do 90 dni. Według resortu część sieci handlowych już po zapowiedzi zmian zdecydowała się dobrowolnie wydłużyć czas na wykorzystanie bonów.

„Małpki” również z kaucją?

Znacznie większą zmianą ma być rozszerzenie systemu o małe szklane butelki po alkoholu, potocznie nazywane „małpkami”.

Nie stanie się to jednak automatycznie. Wprowadzenie kaucji na „małpki” będzie wymagało odrębnych przepisów oraz okresu dostosowawczego. Ma on pozwolić producentom, sprzedawcom i operatorom przygotować infrastrukturę do rozszerzenia systemu.

Po pierwszym roku działania systemu kaucyjnego resort przygotowuje się więc już do jego kolejnego etapu. Oprócz zmian mających ułatwić korzystanie z obecnych rozwiązań planowane jest rozszerzenie katalogu opakowań, które będzie można oddawać za kaucją.

źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów MKiŚ