Kanada zacieśnia sojusz z Europą

Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i premier Kanady Mark Carney

Kanada i Unia Europejska zamierzają rozpocząć nowy etap współpracy gospodarczej, politycznej i obronnej. Premier Mark Carney zapowiedział zawarcie przełomowego porozumienia podczas szczytu Kanada–UE, który odbędzie się 29 i 30 października w Montrealu. Inicjatywa wpisuje się w działania Ottawy zmierzające do ograniczenia zależności od Stanów Zjednoczonych i zacieśnienia stosunków z europejskimi partnerami.

– Za trzy tygodnie przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz przewodniczący Rady Europejskiej António Costa przyjadą do Montrealu. Rozpoczniemy wtedy nowy, przełomowy sojusz Kanady z Unią Europejską – powiedział Carney podczas czwartkowej konferencji prasowej w Sherbrooke w Quebecu.

Datę szczytu i udział europejskich przywódców potwierdziło kanadyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

Premier podkreślił, iż nowe partnerstwo stworzy ogromne możliwości gospodarcze, szczególnie dla Quebecu. Jednocześnie odniósł się do wypowiedzi Elona Muska, który poparł separatystyczne dążenia w Quebecu, Albercie i Saskatchewan.

Carney oświadczył, iż Kanadyjczycy mają prawo samodzielnie decydować o przyszłości swojego kraju, bez ingerencji obcych rządów i wielkich firm technologicznych.

– Tak budujemy silny Quebec w silnej Kanadzie – zaznaczył.

Według informacji opublikowanych przez portal Politico planowane partnerstwo ma obejmować znacznie więcej niż tradycyjną współpracę handlową.

Wśród rozważanych przedsięwzięć znajdują się znoszenie barier w handlu cyfrowym, wspieranie Ukrainy, wspólne inwestycje w zapobieganie pożarom lasów oraz rozwój wydobycia i przetwarzania minerałów o strategicznym znaczeniu dla nowoczesnej gospodarki.

Ważnym elementem współpracy ma być również energetyka. Kanada i Unia zamierzają zbliżyć standardy i strategie gospodarcze oraz rozwijać wspólne projekty dotyczące gazu skroplonego, wodoru, energii słonecznej, wiatrowej i jądrowej.

We wrześniu Ursula von der Leyen zadeklarowała gotowość do rozmów o stworzeniu dla Kanady szczególnej formy stowarzyszenia z Unią Europejską.

Byłoby to rozwiązanie bezprecedensowe, wymagające wypracowania nowych zasad współpracy. Carney podkreślił jednak, iż Kanada nie zamierza ubiegać się o pełne członkostwo w UE.

Zbliżenie z Europą nabrało szczególnego znaczenia po ponownym objęciu prezydentury Stanów Zjednoczonych przez Donalda Trumpa.

Wprowadzenie amerykańskich ceł na kanadyjskie towary oraz wypowiedzi Trumpa o możliwości uczynienia Kanady 51. stanem USA doprowadziły do poważnego pogorszenia stosunków między Ottawą a Waszyngtonem.

Rząd Carneya zaczął w odpowiedzi intensywniej poszukiwać nowych rynków zbytu, inwestorów i partnerów strategicznych.

Podczas styczniowego Światowego Forum Ekonomicznego w Davos premier ostrzegał, iż dotychczasowy porządek międzynarodowy ulega rozpadowi, a największe mocarstwa coraz częściej wykorzystują zależności gospodarcze jako narzędzie nacisku politycznego.

Jego zdaniem państwa średniej wielkości mogą przeciwstawić się tej tendencji poprzez bliższą współpracę.

Kanada i Unia Europejska mają już solidne podstawy do dalszej integracji. W 2025 roku wartość wzajemnego handlu towarami i usługami wyniosła około 178 miliardów dolarów kanadyjskich, co czyni UE drugim co do wielkości partnerem handlowym Kanady.

Współpraca obejmuje także bezpieczeństwo i obronność. Kanada została pierwszym państwem spoza Europy dopuszczonym do unijnego programu SAFE, wspierającego wspólne zakupy uzbrojenia i rozwój przemysłu obronnego. Porozumienie otworzyło kanadyjskim przedsiębiorstwom dostęp do europejskich zamówień wojskowych.

Zapowiadany szczyt w Montrealu ma nadać tym relacjom jeszcze szerszy wymiar.

Dla Ottawy oznacza to szansę na zwiększenie niezależności gospodarczej, a dla Unii Europejskiej – pogłębienie współpracy z państwem dysponującym ogromnymi zasobami naturalnymi, rozwiniętym przemysłem i znaczącym potencjałem energetycznym.