1 godzina temu
W Częstochowie rozpoczęły się obchody 200-lecia połączenia Starej i Nowej Częstochowy: 19 sierpnia otwarto dwie rocznicowe ekspozycje, ruszyła sprzedaż kolekcjonerskiego bonu oraz wzbogacono internetową Encyklopedię Częstochowy o 200 nowych haseł.
Na Placu Biegańskiego udostępniono plenerową wystawę „…podniesiona do miast wielkich… czyli o połączeniu Starej i Nowej Częstochowy”, przygotowaną przez lokalny oddział Archiwum Państwowego. Ekspozycja składa się z 32 plansz podzielonych na trzy części: dzieje Starej i Nowej Częstochowy (w tym urbanistyka i ludność), proces połączenia obu organizmów miejskich oraz rozwój miasta po fuzji. Materiały pochodzą z wielu archiwów i instytucji, m.in. lokalnych (w tym jasnogórskiego), a także z Archiwum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Warszawie oraz Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku.
Tego samego dnia w Ratuszu Muzeum Częstochowskie otworzyło wystawę „Częstochowa Stara/Nowa. 200 lat połączenia”, poświęconą przemianom urbanistycznym miasta na przestrzeni ponad dwóch stuleci. Zgromadzono na niej oryginalne plany Częstochowy (polskie, rosyjskie i niemieckie) od 1819 roku po okres Polski Ludowej. Wśród prezentowanych obiektów znalazły się m.in. Plan Sytuacyjny Miasta Nowej Częstochowy wraz z przedmieściem Św. Barbary z 1823 roku oraz Plan Geometryczny Gruntów Folwarku Wójtostwa Częstochowskiego z 1827 roku — oba niedawno odnowione przez konserwatorów i pokazywane po renowacji po raz pierwszy. Ekspozycję uzupełniają wybrane dokumenty dotyczące połączenia i rozbudowy miasta, w tym budowy Ratusza, pozyskane z częstochowskich i łódzkich filii Archiwum Państwowego oraz z Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie. Pokazano również fragmenty XIX-wiecznych przewodników opisujących miasto i jego mieszkańców, a także plan Częstochowy aktualny na sierpień 2026 roku.
Obie wystawy otwarto 19 sierpnia przed południem. W uroczystości uczestniczyli m.in. zastępcy prezydenta Częstochowy Ryszard Stefaniak i Łukasz Pabiś, przewodniczący Rady Miasta Marcin Biernat oraz zastępca prezydenta Łukasz Kot. Obecni byli także: I wicewojewoda śląski Adam Zaczkowski, wicemarszałek województwa Grzegorz Boski, posłanka Izabela Leszczyna, senator Ryszard Majer oraz przedstawicielka posła Szymona Giżyńskiego. Wśród gości znalazły się również dyrekcje instytucji przygotowujących ekspozycje: Katarzyna Ozimek (Muzeum Częstochowskie) i Elżbieta Surma-Jończyk (Archiwum Państwowe w Częstochowie), a także przedstawiciele instytucji partnerskich, które udostępniły źródła i zbiory.
Podczas wydarzenia zwracano uwagę na znaczenie decyzji sprzed 200 lat dla późniejszego rozwoju przestrzennego i gospodarczego Częstochowy oraz na jej wpływ na współczesną tożsamość miasta. Mówiono również o roli jubileuszowych wystaw w budowaniu lokalnej wspólnoty, a także o pracy archiwistów i muzealników oraz o wysiłku kolejnych pokoleń mieszkańców, którzy przez dwa stulecia współtworzyli miasto. Obie ekspozycje — plenerową i w Ratuszu — można oglądać do 18 października.
Równolegle z otwarciem wystaw rozpoczęła się sprzedaż pamiątek związanych z jubileuszem. Do nabycia jest „100 Medalików”, określany jako pierwszy w Polsce podwójny bon kolekcjonerski wydany z okazji 200-lecia połączenia Starej i Nowej Częstochowy. Pomysłodawcą pamiątki jest Łukasz Dzwonnik z Urzędu Miasta, projekt przygotowały Agnieszka Próchniak z Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych oraz Natalia Muranowicz z Urzędu Miasta, a przedsięwzięcie nadzorował Michał Majkowski z PWPW. Dwa połączone egzemplarze bonu, o łącznym „nominale” 200 Medalików, mają symbolizować dwa miasta, które stały się jednym. Bon jest dostępny stacjonarnie w siedzibie Częstochowskiej Organizacji Turystycznej przy ul. 7 Kamienic 4, a od 22 sierpnia ma trafić również do sklepu internetowego CzOT. Cena jednego waloru wynosi 50 zł.
Do sprzedaży wrócił także okolicznościowy album „Od Starej do Nowej Częstochowy” pod redakcją dr. Juliusza Sętowskiego. Wydawnictwo miało premierę 3 lutego, a pierwszy nakład został gwałtownie wyprzedany. Album kosztuje 50 zł i jest dostępny w Ratuszu oraz w sklepie internetowym Muzeum Częstochowskiego.
Jubileusz przyniósł również zmiany w internetowej bazie wiedzy o historii miasta. Encyklopedia Częstochowy została uzupełniona o 200 nowych haseł, co zwiększyło jej zawartość do 1000 wpisów. Wcześniej, w roku powstania projektu — 2018 — opublikowano 800 haseł w związku z obchodami 800 lat od pierwszej pisanej wzmianki o Częstochowie. Encyklopedia opracowywana jest przez znawców miasta z Ośrodka Dokumentacji Dziejów Czę
red
źródło/fot: UM w Częstochowie
