Protest rolników. Umowa UE – Mercosur
W piątek w Warszawie odbył się protest rolników sprzeciwiających się zawarciu umowy handlowej między Unią Europejską a państwami Mercosur. Demonstracja była reakcją na decyzję instytucji unijnych, która mimo sprzeciwu części państw otworzyła drogę do podpisania porozumienia budzącego kontrowersje wśród producentów rolnych w całej Europie.
Stanowisko rządu wobec umowy z Mercosurem
Premier Donald Tusk podkreślił, iż rząd podziela obawy i sprzeciw rolników wobec umowy UE–Mercosur. Polska głosowała przeciw porozumieniu na każdym etapie procedury, podobnie jak m.in. Francja, Irlandia, Węgry i Austria. Mimo to większość państw UE poparła zawarcie umowy, co umożliwiło Komisji Europejskiej dalsze działania w tym kierunku.
Klauzule ochronne dla polskich rolników
Szef rządu zwrócił uwagę, iż do umowy wprowadzono wzmocnione klauzule zabezpieczające interesy rolników. Mechanizmy ochronne pozwolą na czasowe wyłączenie preferencji celnych dla państw Mercosur, jeżeli ceny produktów wrażliwych w UE spadną o 5 procent lub na rynek trafi nadmierna ilość towarów, takich jak wołowina, drób, nabiał czy cukier.
Decyzja UE i sprzeciw części państw
Na posiedzeniu ambasadorów państw UE w Brukseli zapadła decyzja o zgodzie na zawarcie umowy handlowej z Argentyną, Brazylią, Paragwajem i Urugwajem. Procedura formalna ma zakończyć się jeszcze tego samego dnia. Umowa zakłada obniżenie ceł na produkty rolne z Mercosuru, w zamian za otwarcie tamtejszych rynków na towary przemysłowe z Unii Europejskiej.
Spór polityczny wokół Mercosuru
Premier wskazał również na odpowiedzialność poprzednich rządów za brak skutecznego zablokowania umowy w przeszłości. Odniósł się także do nieskutecznych prób przekonania Włoch do zmiany stanowiska, które okazało się najważniejsze dla wyniku głosowania w UE.
Możliwa skarga do Trybunału Sprawiedliwości UE
Minister rolnictwa Stefan Krajewski zapowiedział podjęcie działań prawnych i próbę skierowania umowy UE–Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rząd podkreśla, iż przez cały czas będzie dążył do maksymalnej ochrony interesów polskich rolników.
Znaczenie umowy UE–Mercosur dla Polski
Komisja Europejska argumentuje, iż porozumienie jest korzystne dla gospodarki UE, w tym dla Polski, ponieważ obniży wysokie cła na europejskie towary eksportowane do państw Mercosur. W 2024 roku eksport polskiej żywności do tych państw wyniósł 72 mln euro i był objęty cłami sięgającymi choćby 55 procent.
