Dokąd płynie woda? 79 proc. Polaków łączy jej stan z bezpieczeństwem kraju

Światowy Dzień Wody, obchodzony 22 marca, to moment, w którym temat zasobów wodnych wybrzmiewa szczególnie mocno. Najnowsze badanie zrealizowane na zlecenie Koalicji „Dbamy o wodę” pokazuje, iż Polacy mają wysoką świadomość znaczenia zasobów wodnych dla społeczeństwa i gospodarki. Aż 85 proc. badanych uważa, iż należy o nie dbać, a 79 proc. widzi bezpośredni związek między stanem wód a bezpieczeństwem kraju.

Dostęp do wody staje się jednym z kluczowych wyzwań dla rozwoju gospodarczego i odporności. Zasoby wodne mają charakter strategiczny dla bezpieczeństwa, wzrostu regionów i codziennego funkcjonowania mieszkańców. Jednak w związku ze zmianą klimatu i coraz częstszymi zjawiskami ekstremalnymi ich stan ulega stałemu pogorszeniu. Jak wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Koalicji „Dbamy o wodę”, 38 proc. respondentów uważa, iż dziś wody pozostało wystarczająco dużo, ale w przyszłości będzie jej ubywać. Jednocześnie 27 proc. Polaków ocenia, iż zasobów wodnych już teraz jest zbyt mało.

Dalsza część tekstu jest pod materiałem filmowym UNESCO

Zasoby wodne. Polacy oczekują na podjęcie konkretnych działań

Wysoka świadomość społeczna idzie w parze z oczekiwaniami wobec instytucji i biznesu. Ponad połowa badanych wskazuje, iż za ochronę zasobów wodnych w pierwszej kolejności odpowiadają rząd i instytucje publiczne, a w dalszej kolejności samorządy oraz przedsiębiorstwa. Ocena skuteczności obecnej gospodarki wodnej pozostaje niejednoznaczna – 28 proc. respondentów postrzega ją pozytywnie, podczas gdy 32 proc. negatywnie.

– Światowy Dzień Wody to dobry moment, by spojrzeć na temat wody nie tylko przez pryzmat środowiska, ale także bezpieczeństwa i odpowiedzialności społecznej. Wyniki badania pokazują, iż Polacy rozumieją wagę problemu i są gotowi do działania. Dziś najważniejsze jest przełożenie tej świadomości na długofalowe, skoordynowane działania, zarówno na poziomie lokalnym, jak i ogólnopolskim – mówi Oliwia Tran, Kierowniczka ds. Zrównoważonego Rozwoju Grupa Żywiec, koalicjant założyciel Koalicji.

Tereny górskie mają szczególne znaczenie

W systemie wodnym szczególne znaczenie mają regiony górskie, takie jak Żywiecczyzna, które odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu warunków wodnych w całym kraju. Aż 97 proc. mieszkańców regionu uważa, iż należy dbać o zasoby wodne, a 90 proc. dostrzega wpływ poziomu wód na bezpieczeństwo Polski. Jednocześnie 77 proc. obawia się, iż zmiany w zasobach wodnych mogą zagrozić bezpieczeństwu regionu.

Susze i powodzie błyskawiczne

Problem wody ma tam bardzo konkretny, codzienny wymiar. 60 proc. mieszkańców Żywiecczyzny doświadczyło negatywnych skutków suszy letniej, 58 proc. odczuło brak pokrywy śnieżnej, a 54 proc. Borykało się z deszczami nawalnymi. Najczęściej wskazywanymi zagrożeniami są susze, niski stan wody w rzekach oraz powodzie błyskawiczne.

Jednocześnie badanie pokazuje wysoką gotowość do działania. 90 proc. mieszkańców regionu deklaruje oszczędzanie wody w gospodarstwach domowych, a 72 proc. w ostatnim roku zastosowało co najmniej jedno rozwiązanie sprzyjające retencji wody opadowej, takie jak zbieranie deszczówki czy ograniczanie betonowania powierzchni.

Skutki zmian klimatu na Żywiecczyźnie

– Koalicja „Dbamy o Wodę” wywodzi się z Żywiecczyzny, regionu, który szczególnie mocno doświadcza skutków zmiany klimatu, jednocześnie odgrywając istotną rolę w regionalnym systemie hydrologicznym. Już od 5 lat prowadzimy działania, których celem jest zwiększenie poziomu retencji wody oraz popularyzacja wiedzy dotyczącej zasobów wodnych wśród mieszkańców. Oba te czynniki są niezbędne do poprawy naszego bezpieczeństwa wodnego – Monika Matak, Kierowniczka Działu ds. Polityki Społecznej i Relacji z interesariuszami, Danone, koalicjant założyciel Koalicji.

O badaniu

Badanie przeprowadzone w dniach 29.01.2030 – 06.02.2026 przez SW Research metodą CATI i CAWI na próbie ogólnopolskiej N=1000 oraz mieszkańcach powiatu żywieckiego N=500 na zlecenie Koalicji „Dbamy o Wodę”

Koalicja „Dbamy o wodę”

Koalicja „Dbamy o wodę” to zainicjowany przez Żywiec Zdrój i Grupę Żywiec projekt na rzecz budowania partnerstwa podmiotów publicznych, prywatnych i pozarządowych, które mają świadomość konieczności tworzenia systemowych i długofalowych rozwiązań w związku z postępującymi zmianami klimatu i gwałtownymi zjawiskami pogodowymi.

Skutki coraz częstszych, naprzemiennych okresów suszy i nagłych ulew stają się szczególnie odczuwalne na terenach górskich, takich jak Żywiecczyzna.

Koalicja Dbamy o wodę prowadzi działalność badawczą oraz edukacyjną wokół zagadnień hydrologicznych i klimatycznych, pokazuje dobre praktyki i przedstawia korzyści wynikające z wdrażania rozwiązań retencyjnych na poziomie lokalnym, ogólnopolskim i globalnym. Podejmuje także działania w celu wypracowywania rozwiązań na rzecz małej retencji i buduje porozumienie między lokalnymi społecznościami, samorządami i instytucjami, aby poprzez wspólne działania inspirować inne regiony Polski.

Koalicję „Dbamy o wodę” tworzą aktualnie Koalicjanci Założyciele: Żywiec-Zdrój i Grupa Żywiec, a także Koalicjanci Partnerzy: Centrum UNEP/GRID-Warszawa, Żywiecka Fundacja Rozwoju oraz Lokalna Grupa Działania „Żywiecki Raj”.

Źródło: Koalicja Dbamy o Wodę