1 godzina temu
We wrześniu miliony emerytów i rencistów otrzymają dodatkowe świadczenie. Nie wszyscy jednak zobaczą czternastą emeryturę na swoim koncie. Co więcej, z roku na rok liczba uprawnionych maleje. Powodem jest próg dochodowy, który – w przeciwieństwie do emerytur – nie podlega corocznej waloryzacji. W 2025 roku grono osób otrzymujących „czternastkę” zmniejszyło się o blisko 300 tys.
Seniorzy Fot. Warszawa w PigułceZUS wypłaci pieniądze automatycznie
Czternasta emerytura funkcjonuje od 2021 roku. Tegoroczne wypłaty rozpoczną się we wrześniu, a dodatkowe pieniądze będą przekazywane razem z podstawową emeryturą lub rentą.
Senior nie musi składać wniosku ani zgłaszać się do ZUS. Zakład sam sprawdzi, czy dana osoba spełnia warunki, obliczy należną kwotę i dokona wypłaty.
Od czternastej emerytury potrącane są składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek dochodowy. Jednocześnie dodatkowe świadczenie jest chronione przed potrąceniami i egzekucją komorniczą. Nie jest też wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń, których przyznanie zależy od kryterium dochodowego.
Pełna czternastka wynosi 1978,49 zł brutto
W 2026 roku maksymalna wysokość czternastej emerytury to 1978,49 zł brutto. Jest więc równa obowiązującej kwocie minimalnej emerytury.
Nie oznacza to jednak, iż każdy senior dostanie właśnie tyle.
Pełna kwota przysługuje osobom, których podstawowa emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto miesięcznie.
Po przekroczeniu tej granicy ZUS zaczyna zmniejszać dodatkowe świadczenie.
Przekroczysz 2900 zł i ZUS zacznie obniżać wypłatę
Obowiązuje zasada „złotówka za złotówkę”. o ile podstawowe świadczenie jest wyższe od 2900 zł, czternastka zostanie pomniejszona dokładnie o kwotę przekroczenia.
Przykład jest prosty. Emeryt otrzymujący 3500 zł brutto przekracza próg o 600 zł. Zamiast 1978,49 zł dostanie więc 1378,49 zł brutto czternastej emerytury.
Przy jeszcze wyższych emeryturach dodatkowe świadczenie będzie odpowiednio mniejsze.
Jest granica, po której czternastka znika całkowicie
Przepisy przewidują, iż ZUS nie wypłaca czternastej emerytury, jeżeli po wszystkich obliczeniach jej wysokość byłaby niższa niż 50 zł brutto.
Przy tegorocznej kwocie maksymalnej oznacza to, iż osoby otrzymujące świadczenie przekraczające 4828,49 zł brutto nie dostaną czternastki.
To właśnie wysokość podstawowej emerytury może więc zdecydować o utracie całego dodatkowego świadczenia.
Seniorzy wpadają w pułapkę waloryzacji
Problem wynika z konstrukcji przepisów. Emerytury i renty są co roku podwyższane w ramach marcowej waloryzacji, ale próg 2900 zł pozostaje niezmieniony.
W efekcie część seniorów po kolejnych podwyżkach świadczeń przekracza granicę 2900 zł. Wtedy otrzymują mniejszą czternastkę.
Kolejne osoby zbliżają się natomiast do górnej granicy, po przekroczeniu której dodatkowe świadczenie nie jest już wypłacane.
Może więc dojść do sytuacji, w której senior dostaje wyższą podstawową emeryturę, ale jednocześnie otrzymuje niższe dodatkowe świadczenie.
Blisko 300 tys. osób wypadło z wypłat
Skala zjawiska jest znacząca. Szacuje się, iż w 2025 roku liczba osób, którym wypłacono czternastą emeryturę, zmniejszyła się o blisko 300 tys.
Według danych ZUS w ubiegłym roku dodatkowe świadczenie otrzymało niespełna 6,5 mln osób. Łącznie na konta uprawnionych trafiło 7,6 mld zł netto.
Jeżeli próg 2900 zł przez cały czas będzie pozostawał na niezmienionym poziomie, kolejne waloryzacje mogą sprawiać, iż następni emeryci będą otrzymywać coraz niższą czternastkę.
Kto jeszcze nie dostanie pieniędzy?
Wysoka emerytura nie jest jedynym powodem braku wypłaty. Czternastka nie przysługuje również osobom, które na dzień poprzedzający miesiąc wypłaty mają zawieszone prawo do emerytury lub renty.
Dla większości świadczeniobiorców najważniejsze są jednak dwie kwoty: 2900 zł brutto – do tego poziomu przysługuje pełna czternastka – oraz 4828,49 zł brutto, po przekroczeniu której tegoroczna dodatkowa wypłata już nie przysługuje.
