Chcą zmienić hymn Polski. Do Karola Nawrockiego trafiła petycja

Sprawa dotyczy petycji skierowanej do prezydenta Karola Nawrockiego z postulatem podjęcia inicjatywy ustawodawczej prowadzącej do zastąpienia obecnego hymnu państwowego „Bogurodzicą”. Dokument wpłynął 1 lipca 2026 r. do Biura Interwencyjnej Pomocy Prawnej i Listów, a następnie – zgodnie z przepisami ustawy o petycjach – został opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej Prezydenta RP. Oficjalna strona prezydencka wskazuje datę petycji na 30 czerwca 2026 r., a jej publikacja nastąpiła w lipcu.

Jak ustalił „Fakt”, petycja przez cały czas jest rozpatrywana w przewidzianym prawem trybie. Nie oznacza to jednak, iż Kancelaria Prezydenta przygotowuje zmianę przepisów. W odpowiedzi udzielonej gazecie Biuro Mediów i Listów wyraźnie poinformowało, iż Kancelaria Prezydenta RP nie prowadzi prac legislacyjnych nad projektem, który miałby zastąpić „Mazurek Dąbrowskiego” „Bogurodzicą”.

To istotne rozróżnienie. Sam fakt przyjęcia i rozpatrywania petycji nie jest równoznaczny ani z poparciem jej postulatu przez prezydenta, ani z rozpoczęciem procedury zmiany hymnu państwowego. Rozpatrywanie takich wystąpień jest elementem ustawowej procedury dotyczącej petycji kierowanych do organów publicznych.

„Bogurodzica” zamiast „Mazurka Dąbrowskiego”. Tego chce osoba składająca petycję

Osoba występująca z petycją chce, aby prezydent skorzystał z przysługującego mu prawa inicjatywy ustawodawczej. Zgodnie z przedstawioną propozycją „Mazurek Dąbrowskiego” przestałby być hymnem państwowym, a jego miejsce zajęłaby „Bogurodzica”.

W uzasadnieniu nacisk położono przede wszystkim na historyczne znaczenie średniowiecznej pieśni. „Bogurodzica” jest jednym z najstarszych i najważniejszych zabytków polskiego języka, literatury i muzyki. Najstarszy zachowany zapis pieśni pochodzi z początku XV wieku. Materiały edukacyjne administracji publicznej wskazują na przekaz z 1407 r. Zachowany rękopis związany z tzw. przekazem kcyńskim znajduje się w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie.

Nie ma natomiast pewności co do dokładnej daty powstania samego utworu. Badacze przedstawiali w tej sprawie różne hipotezy, a powstanie najstarszej części „Bogurodzicy” umieszcza się wiele lat przed datą pierwszego zachowanego zapisu. Pieśń była związana zarówno z religijnością średniowiecznej Polski, jak i z tradycją państwową oraz rycerską. W przekazie historycznym łączona jest m.in. z polskim rycerstwem i bitwą pod Grunwaldem w 1410 r.

Autorstwo „Bogurodzicy” pozostaje nieznane. Utwór przez stulecia rozbudowywano, a jego kolejne części powstawały w różnych okresach. Z punktu widzenia historii kultury jest więc zabytkiem o wyjątkowej randze, ale nie oznacza to, iż w tej chwili posiada status hymnu państwowego.

Mazurek Dąbrowskiego hymnem Polski. W petycji zakwestionowano decyzję z 1927 roku

Osoba składająca petycję podważa również sposób, w jaki „Mazurek Dąbrowskiego” uzyskał oficjalny status hymnu. W dokumencie wskazano na wydarzenia z 26 lutego 1927 r. oraz wydany wówczas przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych okólnik.

W petycji postawiono tezę, iż decyzja miała zostać podjęta pod wpływem Józefa Piłsudskiego, który miał oddziaływać na ówczesnego ministra spraw wewnętrznych Felicjana Sławoja-Składkowskiego. Jest to argument przedstawiony przez osobę składającą petycję, a nie stanowisko Kancelarii Prezydenta.

Sam „Mazurek Dąbrowskiego” ma historię znacznie dłuższą niż jego oficjalny status hymnu państwowego. Pieśń powstała w 1797 r. we Włoszech jako „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”. Autorem jej słów był Józef Wybicki. Utwór został związany z Legionami Polskimi dowodzonymi przez generała Jana Henryka Dąbrowskiego i w kolejnych dziesięcioleciach stał się jednym z najważniejszych polskich symboli niepodległościowych.

Formalne uregulowanie statusu hymnu następowało później w przepisach państwowych. w tej chwili nie ma prawnych wątpliwości, jaka pieśń jest hymnem Rzeczypospolitej Polskiej.

Zmiana hymnu Polski wymagałaby zmiany ustawy

Obowiązujący status „Mazurka Dąbrowskiego” wynika wprost z przepisów. Konstytucja RP stanowi, iż godło, barwy i hymn Rzeczypospolitej Polskiej podlegają ochronie prawnej, natomiast ich szczegóły określa ustawa.

Kluczowa jest ustawa z 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. Jej art. 1 wymienia „Mazurek Dąbrowskiego” obok Orła Białego oraz biało-czerwonych kolorów jako symbol Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 12 przesądza natomiast wprost, iż hymnem państwowym Rzeczypospolitej Polskiej jest „Mazurek Dąbrowskiego”. Do ustawy dołączono również tekst literacki oraz zapis muzyczny hymnu.

Zastąpienie go inną pieśnią wymagałoby zatem przeprowadzenia procesu legislacyjnego i zmiany obowiązującej ustawy. Prezydent posiada inicjatywę ustawodawczą, więc formalnie mógłby przedłożyć Sejmowi odpowiedni projekt. Petycja zmierza właśnie do nakłonienia głowy państwa do skorzystania z tego uprawnienia.

Na obecnym etapie taki projekt jednak nie powstaje. Kancelaria Prezydenta potwierdziła „Faktowi”, iż nie prowadzi prac legislacyjnych nad zmianą hymnu państwowego.

Petycje dotyczące Mazurka Dąbrowskiego pojawiały się już wcześniej

Obecna propozycja nie jest pierwszą próbą rozpoczęcia publicznej dyskusji o kształcie hymnu. Już w 2016 r. do Kancelarii Prezydenta wpłynęła petycja dotycząca zmiany słów hymnu Rzeczypospolitej Polskiej.

Kolejna inicjatywa pojawiła się w 2026 r. w Sejmie. Jak informował „Fakt”, Piotr Ślusarczyk postulował m.in. rozszerzenie hymnu o kolejną zwrotkę oraz zmianę kolejności zwrotek. Była to jednak propozycja zasadniczo inna od obecnej: nie zakładała usunięcia „Mazurka Dąbrowskiego”, ale zmianę jego obowiązującej wersji.

Jednocześnie w Sejmie w 2026 r. pojawił się poselski projekt uchwały dotyczący ustanowienia 2027 r. Rokiem Hymnu Narodowego, czyli „Mazurka Dąbrowskiego”. Pokazuje to, iż równolegle do pojedynczych inicjatyw postulujących modyfikację hymnu funkcjonują działania parlamentarne zmierzające do podkreślenia jego historycznego znaczenia.

W przypadku petycji dotyczącej zastąpienia go „Bogurodzicą” najważniejsze pozostaje jednak aktualne stanowisko Pałacu Prezydenckiego: dokument przechodzi formalną procedurę, ale Kancelaria Prezydenta nie przygotowuje projektu ustawy o zmianie hymnu Polski.

Źródła

• Fakt, materiał z 17 sierpnia 2026 r. dotyczący petycji oraz odpowiedzi Kancelarii Prezydenta RP.
• Kancelaria Prezydenta RP, oficjalna publikacja petycji dotyczącej hymnu państwowego Rzeczypospolitej Polskiej.
• Sejm RP, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 28.
• ISAP i Sejm RP, ustawa z 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych.
• Zintegrowana Platforma Edukacyjna, materiały dotyczące historii i najstarszych zachowanych zapisów „Bogurodzicy”.
• Sejm RP, wykaz druków sejmowych dotyczący projektu ustanowienia 2027 r. Rokiem Hymnu Narodowego.