B. prezes TK Julia Przyłębska: stanowczo zaprzeczam oskarżeniom HFPC ws. manipulowania składem TK w celu uzyskania korzyści

B. prezes TK Julia Przyłębska „stanowczo” zaprzeczyła w środę (9 września) oskarżeniom, jakoby w trakcie pełnienia funkcji I Prezes Trybunału w celu uzyskania korzyści niewłaściwie wyznaczała składy sędziowskie w TK. O złożeniu zawiadomienia w tej sprawie poinformowała Helsińska Fundacja Praw Człowieka.

Julia Przyłębska, prezes TK w latach 2016-2024 w środę odniosła się do sprawy.

W związku ze złożonym do Prokuratury doniesieniem o możliwości popełnienia przeze mnie przestępstwa polegającego na niewłaściwym wyznaczaniu składów sędziowskich i w konsekwencji uzyskania korzyści polegającej na uzyskaniu pozycji w Trybunale Konstytucyjnym stanowczo tym oskarżeniom zaprzeczam

– czytamy w opublikowanym na portalu X oświadczeniu.

Dalsza część tekstu pod wpisem

W związku ze złożonym do Prokuratury doniesieniem o możliwości popełnienia przeze mnie przestępstwa polegającego na niewłaściwym wyznaczaniu składów sędziowskich i w konsekwencji uzyskania korzyści polegającej na uzyskaniu pozycji w Trybunale Konstytucyjnym stanowczo tym…

— Julia Przyłębska (@Julijanna1010) September 9, 2026

Przyłębska podkreśliła, iż sędzia TK w sprawowaniu urzędu podlega „wyłącznie konstytucji”. Wskazała, iż ustawa, która – zgodnie z delegacją konstytucyjną – reguluje postępowanie przed Trybunałem, „określa zasady pierwszego wyznaczania składów rozpoznających sprawy, wskazując szereg czynników które Prezes powinien uwzględnić”. Zaznaczyła zarazem, iż ustawa „nie opisuje (…) sytuacji zmiany składów dla przykładu w przypadku śmierci sędziego, wyłączenia na podstawie postanowienia Trybunału, choroby lub usprawiedliwionej nieobecności sędziego czy też zakończenia kadencji jak i szeregu innych okoliczności”.

Przyłębska dodała, iż jeden z byłych prezesów TK zastosowawszy zasadę vis maior (siły wyższej), wyznaczył skład orzekający „nieznany ustawie”.

Fundacja ani żaden inny podmiot nie zauważyli w tym postępowaniu zarówno Prezesa jak i sędziów działań naruszających normy prawa karnego

– zaznaczyła Przyłębska.

W listopadzie 2016 r. TK rozpoznawał skargę posłów Platformy Obywatelskiej i Nowoczesnej na zasady wyłaniania kandydatów na prezesa Trybunału. Zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozprawa ta miała być rozpatrywana przez pełny skład Trybunału. Po tym, jak troje sędziów – w tym pełniąca wówczas tę funkcję Przyłębska – odmówiło udziału w pełnym składzie, ówczesny prezes TK Andrzej Rzepliński zarządził zbadanie sprawy w składzie 5-osobowym; potem mówił, iż działał wówczas „w stanie swoistej vis maior, siły wyższej”.

W środowym (9 września) oświadczeniu Przyłębska przypomniała, iż w czasie jej kadencji „zmarło trzech sędziów zaś 9 sędziów zakończyło kadencję, co wiązało się z koniecznością wyznaczenia składów orzekających, czego ustawa explicite nie reguluje”. „Powstają również inne nie przewidziane ustawą zdarzenia, które wymagają podjęcia przez prezesa, jako organizującego pracę Trybunału, działań – dodała.

Złożone przez HFPC zawiadomienie stanowi – wedle niej samej – element działań ws. TK, które fundacja prowadzi nieprzerwanie od 2015 r. Punktem wyjścia dla zawiadomienia był zaś – jak wskazano – wniosek o dostęp do informacji publicznej, który fundacja skierowała do TK w 2020 r., a w którym „domagała się danych o sygnaturach spraw, w których dochodziło do zmiany składu orzekającego”.

HFPC podała we wtorek, iż skierowała do prokuratora generalnego „zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez (ówczesną – PAP) Prezes Trybunału Konstytucyjnego Julię Przyłębską”. Wskazano, iż przestępstwo to miało polegać na bezprawnym kształtowaniu i zmienianiu składów orzekających w latach 2015-2020 „w taki sposób, aby sprawy o istotnym znaczeniu ustrojowym i politycznym rozstrzygały składy dające gwarancję orzeczenia oczekiwanej treści”. W ocenie HFPC działania te miały na celu osiągnięcie określonych korzyści przez ówczesną I prezes i podmioty trzecie.

Fundacja wskazała, iż w latach 2015-2020 do zmiany składu sędziowskiego doszło w 885 sprawach zawisłych przed Trybunałem. Analiza uzyskanych danych – jak dodano – „pozwoliła zidentyfikować co najmniej 176 spraw, w których osoby kierujące Trybunałem podjęły w tym okresie decyzje o zmianie składu wyznaczonego do rozpoznania sprawy ze względów innych niż śmierć sędziego lub koniec jego kadencji”.

We wtorek wieczorem w TVN24 prokurator generalny, minister sprawiedliwości Waldemar Żurek potwierdził otrzymanie zawiadomienia od HFPC. Poinformował, iż nadał mu już bieg.

To jest kryminał i tutaj prokuratura naprawdę będzie bardzo poważnie podchodzić do tego śledztwa

– zapowiedział Żurek.