ZUS po latach unieważnia składki. Niektórzy tracą choćby setki tysięcy złotych

Przez lata regularnie opłacali składki, otrzymywali potwierdzenia z ZUS i żyli w przekonaniu, iż budują kapitał na przyszłą emeryturę. Tymczasem coraz więcej osób dowiaduje się, iż państwowa instytucja może zakwestionować ich ubezpieczenie choćby po kilkunastu latach. W niektórych przypadkach oznacza to utratę okresów składkowych, a stawka sięga setek tysięcy złotych.

Fot. Warszawa w Pigułce

Składki wpłacane przez lata mogą zostać zakwestionowane

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odpowiada za gromadzenie składek i wypłatę świadczeń dla milionów Polaków. Większość ubezpieczonych zakłada, iż jeżeli składki były regularnie opłacane i przyjmowane przez ZUS, pozostaną zapisane na ich koncie emerytalnym.

Okazuje się jednak, iż w określonych sytuacjach Zakład może po latach uznać, iż dana osoba w ogóle nie podlegała ubezpieczeniom społecznym. W praktyce oznacza to wykreślenie choćby kilkunastu lub kilkudziesięciu lat historii ubezpieczeniowej.

Problem dotyczy przede wszystkim właścicieli spółek

Jak opisuje Wyborcza.biz, największe problemy dotyczą osób zatrudnionych na umowę o pracę we własnych spółkach. Po latach ZUS może uznać, iż taka umowa nie spełniała warunków stosunku pracy i miała charakter pozorny.

W efekcie okresy ubezpieczenia są unieważniane, mimo iż składki były przez lata przyjmowane przez państwową instytucję.

Jedną z osób, które znalazły się w takiej sytuacji, była pani Aldona. Kobieta przez 19 lat opłacała składki z tytułu umowy o pracę w spółce, w której była większościową udziałowczynią. Dopiero po wielu latach otrzymała decyzję stwierdzającą, iż jej ubezpieczenie nie powinno było istnieć.

Prawie 1900 decyzji w ciągu kilku lat

Skala problemu jest większa, niż mogłoby się wydawać. Według danych przywoływanych przez Wyborczą.biz w latach 2020-2025 wydano blisko 1900 decyzji dotyczących niepodlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu pracy we własnej spółce.

Niektóre sprawy dotyczą bardzo dużych kwot. Prawnicy wskazują, iż w części przypadków wartość zakwestionowanych składek wynosi od 100 tys. do 300 tys. zł. Jedna ze spraw ma dotyczyć choćby około 1 mln zł.

Największy problem polega na tym, iż decyzje mogą dotyczyć okresów sprzed wielu lat, gdy zainteresowani nie mieli świadomości żadnych nieprawidłowości.

Konsekwencje mogą być bardzo poważne

Unieważnienie okresów składkowych nie oznacza wyłącznie utraty pieniędzy wpłacanych do systemu. Dla wielu osób oznacza także problemy z uzyskaniem minimalnej emerytury lub obniżenie wysokości przyszłego świadczenia.

W praktyce może się okazać, iż kilkanaście lat aktywności zawodowej nie będzie uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury.

To właśnie dlatego sprawa budzi coraz większe emocje zarówno wśród przedsiębiorców, jak i ekspertów zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.

Warszawa: problem dotyka także przedsiębiorców ze stolicy

Warszawa pozostaje największym ośrodkiem biznesowym w Polsce, dlatego to właśnie tutaj działa wiele spółek prowadzonych przez przedsiębiorców będących jednocześnie udziałowcami i pracownikami własnych firm.

Prawnicy obsługujący przedsiębiorców ze stolicy zwracają uwagę, iż sprawy dotyczące podważania tytułów do ubezpieczeń społecznych stają się coraz częściej przedmiotem sporów z ZUS.

W wielu przypadkach chodzi o wieloletnią historię prowadzenia działalności oraz wysokie kwoty składek wpłacanych do systemu.

Resort pracy zapowiada zmiany

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiedziało prace nad zmianami przepisów. Jednym z rozważanych rozwiązań jest wprowadzenie obowiązku informowania ubezpieczonych o powstałych nadpłatach składek.

Po otrzymaniu takiej informacji zainteresowana osoba miałaby pięć lat na wystąpienie o zwrot nadpłaconych środków za ostatnie pięć lat.

Na razie nie wiadomo jednak, kiedy nowe regulacje mogłyby wejść w życie.

Co to oznacza dla Ciebie? Sprawdź swoją sytuację w ZUS

1. jeżeli jesteś wspólnikiem lub udziałowcem spółki, sprawdź podstawę swojego ubezpieczenia społecznego.

2. Zachowuj dokumenty dotyczące zatrudnienia, wynagrodzenia i opłacanych składek.

3. Regularnie kontroluj informacje zapisane na koncie w ZUS.

4. W przypadku otrzymania decyzji o niepodleganiu ubezpieczeniom skonsultuj sprawę z prawnikiem specjalizującym się w prawie ubezpieczeń społecznych.

5. Śledź planowane zmiany przepisów dotyczące zwrotu nadpłaconych składek.