ZUS nie wyśle przelewów do wszystkich. Ci seniorzy nie dostaną 14. emerytury

Czternasta emerytura nie trafi do każdego emeryta i rencisty. O wypłacie zdecyduje nie tylko wysokość podstawowego świadczenia. Znaczenie ma również to, czy na dzień badania prawa do czternastki wypłata emerytury lub renty nie jest zawieszona. W 2026 roku pełna czternastka ma odpowiadać kwocie 1978,49 zł brutto, ale część osób dostanie znacznie mniej, a niektórzy nie zobaczą dodatkowego przelewu wcale.

Fot. Warszawa w Pigułce

Dla wielu seniorów najważniejsza pozostaje granica 2900 zł brutto. To właśnie od niej zaczyna działać mechanizm stopniowego zmniejszania dodatkowego świadczenia.

## 2900 zł to kluczowa granica

Pełną czternastą emeryturę otrzymują osoby, których podstawowe świadczenie nie przekracza 2900 zł brutto.

Jeżeli emerytura lub renta jest wyższa, zaczyna obowiązywać zasada „złotówka za złotówkę”. Oznacza to, iż każda złotówka przekroczenia progu 2900 zł zmniejsza czternastkę o 1 zł.

Przykład jest prosty. Przy świadczeniu wynoszącym 3200 zł brutto próg zostaje przekroczony o 300 zł. Czternasta emerytura zostanie więc odpowiednio pomniejszona.

Im wyższa podstawowa emerytura lub renta, tym mniejsza będzie dodatkowa wypłata.

## pozostało próg minimalnej wypłaty

Przepisy przewidują dodatkowe ograniczenie. o ile po zastosowaniu zasady „złotówka za złotówkę” wysokość czternastki okaże się niższa niż 50 zł brutto, pieniądze nie zostaną wypłacone.

Przy założeniu, iż pełna czternastka wyniesie 1978,49 zł brutto, graniczną kwotą podstawowego świadczenia jest 4828,49 zł brutto.

Przy dokładnie 4828,49 zł brutto wyliczona czternastka wynosi jeszcze 50 zł brutto. Dopiero przy świadczeniu wyższym od tej kwoty wyliczenie spada poniżej ustawowego minimum i dodatkowe świadczenie nie przysługuje.

To ważne rozróżnienie, ponieważ różnica choćby kilku złotych może zdecydować o wypłacie.

## Renta wdowia może wpłynąć na wysokość czternastki

Szczególną uwagę na zasady powinny zwrócić osoby pobierające świadczenia w zbiegu, w tym rentę wdowią.

Przy ustalaniu wysokości czternastej emerytury znaczenie ma suma świadczeń uwzględnianych zgodnie z ustawowymi zasadami. o ile przekroczy ona 2900 zł brutto, czternastka zacznie być zmniejszana.

Nie oznacza to, iż samo pobieranie renty wdowiej pozbawia prawa do czternastki. Decydująca jest wysokość świadczeń branych pod uwagę przy wyliczeniu.

Dla części wdów i wdowców może to jednak oznaczać, iż dodatkowa wypłata będzie niższa niż oczekiwali.

## Nie tylko wysokość emerytury może pozbawić pieniędzy

Jest jeszcze jedna bardzo ważna zasada. Prawo do czternastej emerytury jest związane z prawem do świadczenia podstawowego.

Jeżeli wypłata emerytury lub renty jest zawieszona na dzień, według którego ustalane jest prawo do czternastki, dodatkowe świadczenie również może nie zostać wypłacone.

Ma to znaczenie przede wszystkim dla części wcześniejszych emerytów, którzy przez cały czas pracują i podlegają limitom dorabiania. Przekroczenie odpowiedniego limitu może doprowadzić do zawieszenia świadczenia, a to może mieć konsekwencje również dla czternastki.

Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, co do zasady mogą natomiast dorabiać bez tych limitów.

## Te grupy również nie dostaną czternastki

Czternasta emerytura nie jest świadczeniem przysługującym każdej osobie określanej potocznie jako emeryt.

Nie otrzymują jej między innymi sędziowie i prokuratorzy w stanie spoczynku, ponieważ pobierają uposażenia na podstawie odrębnych przepisów.

Czternastka nie przysługuje również osobom otrzymującym wyłącznie świadczenie pieniężne dla medalistów igrzysk olimpijskich, paralimpijskich i innych wskazanych w przepisach zawodów sportowych. Tak zwana emerytura olimpijska nie jest bowiem emeryturą z systemu powszechnego.

Sytuacja konkretnej osoby może być jednak bardziej skomplikowana, jeżeli posiada ona jednocześnie prawo do innego świadczenia objętego ustawą.

## Nie trzeba składać wniosku

Seniorzy spełniający warunki nie muszą składać specjalnego wniosku o czternastą emeryturę.

Świadczenie jest ustalane z urzędu i wypłacane razem z emeryturą lub rentą. To oznacza, iż nie trzeba odwiedzać placówki ZUS ani składać dokumentów wyłącznie po to, aby otrzymać czternastkę.

Warto jednak wcześniej sprawdzić wysokość swojego świadczenia. Pozwala to oszacować, czy należy się pełna kwota, świadczenie pomniejszone, czy czternastka nie zostanie wypłacona.

## Ile może wynieść czternastka? Przykładowe wyliczenia

Przy pełnej kwocie 1978,49 zł brutto mechanizm wygląda następująco:

Przy emeryturze 2900 zł brutto czternastka wynosi 1978,49 zł brutto.

Przy emeryturze 3000 zł brutto zostanie zmniejszona o 100 zł, czyli wyniesie 1878,49 zł brutto.

Przy emeryturze 3500 zł brutto będzie to 1378,49 zł brutto.

Przy emeryturze 4000 zł brutto pozostanie 878,49 zł brutto.

Przy emeryturze 4500 zł brutto będzie to 378,49 zł brutto.

Przy emeryturze 4828,49 zł brutto pozostanie dokładnie 50 zł brutto.

Powyżej tej ostatniej granicy wyliczona kwota spada poniżej ustawowego minimum.

Są to kwoty brutto i przykładowe obliczenia według mechanizmu „złotówka za złotówkę”.

## Podstawa prawna

Zasady wypłacania świadczenia określa ustawa z 26 maja 2023 roku o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów.

To właśnie z tych regulacji wynikają między innymi próg 2900 zł brutto, mechanizm „złotówka za złotówkę” oraz minimalna wysokość świadczenia podlegającego wypłacie.

## Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli Twoja emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto, możesz znaleźć się w grupie uprawnionej do pełnej czternastki.

Jeżeli otrzymujesz więcej niż 2900 zł brutto, policz różnicę między swoim świadczeniem a tym progiem. O tę wartość zostanie pomniejszona pełna kwota czternastej emerytury.

Szczególną uwagę powinny zachować osoby pobierające rentę wdowią oraz wcześniejsi emeryci, którzy przez cały czas pracują. W ich przypadku sytuacja może zależeć od zbiegu świadczeń albo od tego, czy wypłata podstawowej emerytury nie została zawieszona.

Najważniejsza granica przy kwocie czternastki wynoszącej 1978,49 zł brutto to 4828,49 zł brutto. Przy tej wysokości podstawowego świadczenia pozostaje jeszcze minimalne 50 zł czternastki. Po przekroczeniu tej granicy dodatkowej wypłaty już nie będzie.