1 dzień temu
Prezydent Karol Nawrocki podpisał pakiet ustaw, wśród których znalazła się istotna nowelizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych. Nowe prawo znacząco rozszerza uprawnienia ZUS przy kontrolach zwolnień lekarskich i może wpłynąć na sytuację milionów pracowników korzystających z L4.
Fot. Shutterstock
Prezydent Karol Nawrocki podpisał cztery ustawy, wśród których znalazła się istotna nowelizacja przepisów dotyczących systemu ubezpieczeń społecznych. Zmiany budzą duże zainteresowanie, ponieważ bezpośrednio dotyczą zasad kontroli zwolnień lekarskich i kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nowe regulacje oznaczają realny zwrot w sposobie weryfikowania L4.
Podpis prezydenta i pakiet ustaw
Decyzja prezydenta zapadła 7 stycznia 2026 roku. Karol Nawrocki podpisał cztery ustawy przyjęte wcześniej przez parlament. Jedną z nich jest nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza zmiany od lat postulowane przez ZUS i Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Celem reformy – jak wskazuje rząd – jest uszczelnienie systemu zwolnień lekarskich i ograniczenie nadużyć, które generują wielomiliardowe koszty dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
ZUS z nowymi uprawnieniami
Najważniejsza zmiana dotyczy zakresu kontroli zwolnień lekarskich. Po wejściu w życie nowych przepisów Zakład Ubezpieczeń Społecznych zyska prawo do wglądu w dokumentację medyczną ubezpieczonego w trakcie sprawdzania zasadności L4.
Do tej pory kontrola koncentrowała się głównie na formalnej poprawności zwolnienia oraz na sprawdzaniu, czy osoba przebywająca na L4 nie wykonuje pracy zarobkowej lub nie wykorzystuje zwolnienia niezgodnie z jego celem. Nowe przepisy rozszerzają te kompetencje o możliwość analizy dokumentacji medycznej, oczywiście w zakresie niezbędnym do oceny zasadności wystawionego zwolnienia.
Kontrowersje i obawy
Krytycy nowelizacji zwracają uwagę na ryzyko nadmiernej ingerencji w prywatność pacjentów. Podnoszone są obawy, iż nowe przepisy mogą zniechęcać pracowników do korzystania ze zwolnień lekarskich choćby w sytuacjach, gdy są one rzeczywiście potrzebne.
Pojawiają się także pytania o praktyczne stosowanie przepisów – m.in. o to, jak szczegółowy będzie wgląd w dokumentację oraz kto dokładnie będzie miał do niej dostęp po stronie ZUS.
Kiedy zmiany wejdą w życie
Ustawa podpisana przez prezydenta trafi teraz do publikacji w Dzienniku Ustaw. Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie określonego vacatio legis, co ma dać ZUS oraz placówkom medycznym czas na przygotowanie procedur.
Jedno jest pewne – reforma zasad kontroli L4 to jedna z najważniejszych zmian w systemie ubezpieczeń społecznych ostatnich lat. Jej skutki odczują zarówno pracownicy, jak i pracodawcy, a sposób wdrażania nowych uprawnień ZUS będzie uważnie obserwowany przez opinię publiczną.
