Zmiana czasu z letniego na zimowy w 2026 roku szybciej niż zwykle. Ostatni raz przestawimy zegarki? Zobacz prawo pracy i harmonogram

W 2026 roku zmiana czasu z letniego na zimowy nastąpi wyjątkowo wcześnie – w noc z 24 na 25 października (z soboty na niedzielę). O godzinie 3:00 cofniemy wskazówki zegarków na godzinę 2:00, co pozwoli pośpać o godzinę dłużej, ale jednocześnie przełoży się na szybciej zapadający zmrok. Przed nadchodzącą korektą czasu powracają pytania o zniesienie tego obowiązku, sytuację prawną Polski w Unii Europejskiej oraz zasady rozliczania nadgodzin dla osób pracujących na nocnej zmianie.

Fot. Shutterstock

Harmonogram UE do 2031 roku i brak możliwości jednostronnego zniesienia zmian przez Polskę

Wypadająca w noc z 24 na 25 października zmiana czasu wynika z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026 oraz unijnej dyrektywy 2000/84/WE. Choć poselski projekt ustawy zakładał wprowadzenie całorocznego czasu letniego w Polsce, projekt utknął w pracach sejmowych. Co kluczowe, Polska nie może samodzielnie znieść zmiany czasu – jednostronne zaniechanie stanowiłoby naruszenie prawa UE, groziło surowymi karami finansowymi oraz paraliżem międzynarodowych rozkładów jazdy i lotów.

Komisja Europejska zleciła w 2026 roku kompleksowe badanie (realizowane przez konsorcjum Ecorys–Capgemini–Stratec–CE Delft), którego wyniki poznamy pod koniec roku. Jednocześnie KE opublikowała już harmonogram zmian czasu w lata 2027–2031 (zakładający m.in. przestawianie zegarków 31 października 2027 r. czy 29 października 2028 r.). Dopóki dyrektywa 2000/84/WE nie zostanie oficjalnie uchylona większością kwalifikowaną państw członkowskich, dwukrotna zmiana czasu pozostaje prawnym obowiązkiem.

100 proc. dodatku i wyższe wynagrodzenie. Jak rozliczyć nocną zmianę z 24 na 25 października

Pracownicy pełniący dyżur nocny w noc przestawiania zegarków przepracują fizycznie 9 godzin zamiast standardowych 8. Przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 z późn. zm.) precyzyjnie regulują rekompensatę za dodatkowo przepracowaną godzinę:

• Dodatek 100 proc. za nadgodziny: Zgodnie z art. 151¹ Kodeksu pracy za 1 dodatkową godzinę pracy w nocy pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie wraz z 100-procentowym dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych w porze nocnej.
• Czas wolny w zamian za nadgodziny: Zgodnie z art. 151² Kodeksu pracy pracodawca może udzielić wolnego na wniosek pracownika (w wymiarze 1:1, czyli 1 godzina) lub bez jego wniosku (w wymiarze 1,5 godziny wolnego za każdą nadgodzinę).
• Dodatek nocny (art. 151⁸ Kodeksu pracy): Za każdą godzinę pracy w porze nocnej przysługuje dodatek w wysokości 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Jak krok po kroku postępować przy zmianie czasu i rozliczaniu czasu pracy

Zobacz zestaw praktycznych wskazówek dla pracowników i pracodawców przed nocą z 24 na 25 października:

• Cofnij zegarki analogowe z godziny 3:00 na 2:00 w noc z 24 na 25 października – urządzenia cyfrowe oraz telefony zaktualizują czas automatycznie.
• Uwzględnij 9-godzinny czas pracy w grafiku nocnym – pracodawca ma obowiązek odnotować w ewidencji czasu pracy 1 dodatkową godzinę nadliczbową.
• Zdecyduj o formie rekompensaty za nadgodziny w rozliczeniu za październik – wybierz wypłatę wynagrodzenia z dodatkiem 100 proc. lub wniosek o udzielenie czasu wolnego.
• Przygotuj się na wcześniejszy zmrok i dostosuj rytm dnia – zadbaj o odpowiednią ekspozycję na światło poranne, aby zminimalizować ryzyko fotodepresji.
• Śledź komunikaty Komisji Europejskiej i Sejmu – weryfikuj na bieżąco prace nad projektem dyrektywy znoszącej sezonowe zmiany czasu w kolejnych latach.

Źródło: infor