Zapraszamy na szkolenie pn. „Czwarta przyroda”

Wszystkich przyjaciół drzew, aktywistów, działaczy organizacji i grup nieformalnych zapraszamy serdecznie na spotkanie z cyklu Akademia Bioróżnorodności pn. „Czwarta przyroda – natura w przestrzeni zurbanizowanej”, gdzie opowiemy o procesach przyrodniczych zachodzących w krajobrazie przekształconym przez człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem sukcesji ekologicznej, „dzikości” oraz projektowania opartego na minimalnej ingerencji, zaniechaniu oraz uwzględnianiu innych aspektów niż tylko estetyczne.

Uczestnicy poznają zasady analizy siedlisk, podejmowania decyzji projektowych oraz dowiedzą się o znaczeniu gleby jako żywego systemu warunkującego funkcjonowanie ekosystemów i regenerację środowiska. Program obejmuje także praktyczne działania związane z tworzeniem i ochroną mikrosiedlisk wspierających bioróżnorodność oraz omówienie roli miejskich terenów zieleni dla dzikich zapylaczy. Drugiego dnia uczestnicy zdobędą wiedzę na temat ochrony zapylaczy i nietoperzy, znaczenia drzew jako siedlisk gatunków chronionych oraz dobrych praktyk w zarządzaniu zielenią miejską sprzyjającą zachowaniu różnorodności biologicznej.

TERMIN WYDARZENIA: 16-17 czerwca 2026 r., godz. 10.00

MIEJSCE: Pałac Brunów k. Bolesławca

FORMUŁA UCZESTNICTWA

Szkolenie przewidziane jest w formule salowo-terenowej. Część wykładowa i warsztatowa odbędzie się w przestrzeni wewnętrznej, natomiast spacer badawczy i ćwiczenia – w terenie, przede wszystkim w zabytkowym założeniu parkowym. Prześledzimy w nim relację między historią miejsca a jego współczesną, odzyskiwaną przez naturę, formą.

Obowiązuje nas strój i obuwie adekwatne do warunków pogodowych.

ZGŁOSZENIE UCZESTNICTWA

Prosimy o przesyłanie zgłoszeń do dnia 03 czerwca 2026 r. Liczba miejsc jest ograniczona. Ze względu na formułę spotkania udział w obu dniach jest obowiązkowy. Zaczynamy o 10.00 we wtorek, kończymy po obiedzie w środę. Preferujemy uczestników z obszaru wsparcia Interreg Polska-Saksonia (powiaty bolesławiecki, jaworski, jeleniogórski, miasto Jelenia Góra, kamiennogórski, lubański, lwówecki, zgorzelecki, złotoryjski, powiat żarski oraz powiaty Bautzen i Görlitz.). Organizator zastrzega sobie prawo do odmowy uczestnictwa w wydarzeniu.

Zgłoszenia udziału prosimy przesyłać dzięki formularza https://forms.gle/bsdPWdPHKCY3E1Gu6

W przypadku dodatkowych pytań prosimy o kontakt mailowy: m.berezowska[@]eko.org.pl

NOCLEG

Zarezerwowaliśmy dla Państwa noclegi w Pałacu Brunów z 16.06.2026 na 17.06.2026. Zapewniamy noclegi w pokojach 2-osobowych.

CATERING

Organizator podczas wydarzenia zapewnia: lunch i kolację dnia pierwszego, śniadanie (dla uczestników nocujących) i lunch dnia drugiego oraz dodatkowo przerwy kawowe z poczęstunkiem. Wszystkie serwowane posiłki są wegańskie.

MATERIAŁY

Uczestnicy na spotkaniu otrzymają Poradnik Przyjaciół Drzew, wydany przez Fundację EkoRozwoju i Stowarzyszenie Eko-Inicjatywa.

Udział w szkoleniu (wyżywienie, nocleg) jest bezpłatny. Uczestnicy i uczestniczki do miejsca szkolenia dojeżdżają na własny koszt.

OMAWIANE ZAGADNIENIA

Dzień I (16 czerwca 2026)

Blok 1a: Dzikość jako proces – przyroda po człowieku Realizacja zajęć terenowych obejmujących analizę procesów sukcesji ekologicznej w krajobrazie przekształconym przez człowieka (np. park podworski). Zakres obejmuje wprowadzenie pojęć takich jak dzikość w krajobrazie przekształconym, nowe ekosystemy (novel ecosystems), shifting baseline, identyfikację śladów ingerencji człowieka w drzewostanie oraz rozpoznawanie spontanicznej roślinności i jej funkcji w ekosystemie. Uwzględnione zostanie także podejście „projektowania przez zaniechanie” jako narzędzia pracy z krajobrazem.

Blok 1b: Czytanie miejsca i podejmowanie decyzji projektowych Realizacja części warsztatowej obejmującej analizę wybranego terenu pod kątem procesów przyrodniczych, potencjału i ograniczeń siedliska. Zakres obejmuje identyfikację obszarów wymagających interwencji oraz tych, które powinny zostać pozostawione naturalnym procesom, a także podejmowanie decyzji projektowych (działanie/ograniczenie działań/zaniechanie) oraz planowanie działań w perspektywie czasowej (krótkoterminowej i długoterminowej).

Blok 2a: Gleba jako żywy system i siedlisko życia Przeprowadzenie zajęć terenowych (park, łąka, teren otwarty) dotyczących adekwatności gleby jako środowiska życia organizmów oraz jej znaczenia dla funkcjonowania ekosystemów. Zakres obejmuje analizę podstawowych parametrów gleby (struktura, skład granulometryczny, wilgotność, odczyn, zawartość próchnicy), zależności między glebą a typem roślinności oraz wpływu działalności człowieka na stan gleby i możliwości jej regeneracji. Blok 2b: Mikrosiedliska i wspieranie bioróżnorodności Przeprowadzenie zajęć teoretyczno-praktycznych dotyczących tworzenia, ochrony i wykorzystania mikrosiedlisk (np. martwe drewno, odsłonięta gleba, strefy wilgotne) jako narzędzia wspierania bioróżnorodności. Zakres obejmuje omówienie znaczenia drobnych struktur w krajobrazie, prezentację rozwiązań opartych na minimalnej ingerencji oraz realizację przykładowych działań w terenie.  

Dzień II (17 czerwca 2026)

Blok 3: Zielona Rebelia: Gdzie Zapylacze Spotykają Dzikość? Zapylacze w miejskiej dżungli; wartość miejskich nieużytków; rośliny pionierskie, ozdobne, inwazyjne i ekspansywne – ich rzeczywista wartość dla zapylaczy; różnorodność gatunkowa dzikich zapylaczy i ich relacje z pszczołą miodną; pielęgnacja zieleni pod kątem ochrony owadów; przegląd dobrych praktyk w zarządzaniu zielenią miejską. 

Blok 4: Rola drzew w biologii nietoperzy oraz ochrona ich siedlisk. Wybrane zagadnienia dotyczące biologii nietoperzy – wymagań siedliskowych tych ssaków, znaczenie drzew dla nietoperzy, ochrona drzew jako siedlisk gatunków chronionych, działania minimalizujące negatywny wpływ na siedliska. „Usługi” dla mieszkańców miasta jakie świadczą nietoperze. Jak obserwować i rozpoznawać rodzime gatunki i ich obecność w środowisku.

Szczegółowy program zajęć salowych i w terenie uzależniony będzie od prognozy pogody.

WYKŁADOWCY

Małgorzata Piszczek – botaniczka, architektka krajobrazu, edukatorka przyrodnicza, Wrocławianka Roku 2020 w kategorii działalność proekologiczna. Działa społecznie na rzecz miejskiej przyrody i klimatu w ramach inicjatyw takich jak Wrocławska Przyroda, Społeczna Rada Parku Grabiszyńskiego oraz Koalicja Wrocławska Ochrona Klimatu. Prowadzi szkolenia z zakresu adaptacji miast do zmiany klimatu dla samorządów, organizacji pozarządowych i aktywistów, a także przyrodnicze spacery edukacyjne. Twórczyni podejścia do projektowania opartego na czytaniu miejsca i wspieraniu procesów przyrodniczych. Autorka inicjatywy Dzikie Ogrody.

Marian Piszczek – botanik, torfoznawca, Certyfikowany Inspektor Drzew, wieloletni nauczyciel biologii i mentor olimpijski (olimpiada biologiczna, ekologiczna, wiedzy o mózgu, wiedzy i umiejętności rolniczych, wiedzy o żywieniu). Doświadczony edukator terenowy i opiekun obozów naukowych. Właściciel firmy zajmującej się projektowaniem, realizacją i pielęgnacją terenów zieleni. Współpracuje
z organizacjami pozarządowymi przy szkoleniach oraz projektach z zakresu błękitno-zielonej infrastruktury.

dr Aneta Sikora – od kilkunastu lat aktywnie działa na rzecz ochrony dzikich pszczół oraz popularyzacji wiedzy o ich roli w ekosystemie. Prezeska Fundacji Ochrony Trzmieli, a wcześniej wieloletnia działaczka Stowarzyszenia Natura i Człowiek. Doświadczenie zawodowe zdobywała m.in. jako pracowniczka Karkonoskiego Parku Narodowego. Jest członkinią Zespołu ds. ochrony zapylaczy przy Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Jako gorąca propagatorka społecznego monitoringu przyrody, stworzyła i koordynuje autorski projekt „Krajowy Monitoring Trzmieli”.

dr Iwona Gottfried – doktor nauk biologicznych, naukowiec i nauczyciel akademicki, zatrudniony w Zakładzie Ekologii Behawioralnej Uniwersytetu Wrocławskiego (od 2011 -obecnie). Wiceprzewodniczący Komitetu Okręgowego Olimpiady Biologicznej (od 2021 – obecnie), członek Kierunkowego Zespołu ds. Jakości Kształcenia na kierunku Zarządzanie Środowiskiem Przyrodniczym (od 2020 – obecnie), członek Międzywydziałowego Zespołu ds. Jakości Kształcenia na kierunku Ochrona Środowiska (od 2020 – obecnie). Wiceprezes Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Nietoperzy (kadencja 20220- 2026), członek Krajowej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko przy Generalnym Konserwatorze Przyrody (kadencja 2025-2029), członek Rady Naukowej przy Zespole Dolnośląskich Parków Krajobrazowych (od 2015 – obecnie). W Zakładzie Ekologii Behawioralnej zajmuję się biologią i ekologią nietoperzy, biologią konserwatorską, ochroną różnorodności biologicznej. Koordynuje również krajowy monitoringu mopka zachodniego Barbastella barbastellus prowadzony w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska.

Organizatorem Akademii Bioróżnorodności jest Fundacja EkoRozwoju. Od powstania w roku 1991 Fundacja prowadzi działania na rzecz ochrony przyrody i zrównoważonego rozwoju. Na rzecz zachowania drzew działamy od 2007 roku, szkoląc, współpracując z administracją publiczną, sadząc drzewa, opracowując standardy ochrony drzew, edukując młodzież i dorosłych. Służymy wiedzą ekspercką, wspieramy aktywistów, czynnie stajemy w obronie drzew. Jesteśmy inicjatorem ruchu #PrzyjacieleDrzew

—————
Akademia Bioróżnorodności to coś więcej niż cykl szkoleń. To platforma wymiany doświadczeń, praktyki i współpracy dla tych, którzy chcą realnie działać na rzecz drzew, zapylaczy i różnorodności biologicznej.

—–

Projekt „Razem dla dobrego klimatu | Gemeinsam für ein gutes Klima„ współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Współpracy INTERREG Polska-Saksonia 2021-2027.

Projekt dofinansowany przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018 – 2030”.

Partner Wiodący: Fundacja Natura Polska https://www.naturapolska.eu/Partnerzy: Fundacja EkoRozwoju https://fer.org.pl/, Internationales Begegnungszentrum St. Marienthal https://www.ibz-marienthal.de/, Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja https://zielonaakcja.pl/