Zapadły ważne ustalenia w sprawie ochrony przed powodzią w zlewni Nysy Kłodzkiej

Powódź 2024. Zespół ekspertów zakończył szczegółowe analizy propozycji zgłoszonych w toku konsultacji społecznych dotyczących Programu Redukcji Ryzyka Powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej. Prace objęły osiem wielowariantowych koncepcji ochrony przeciwpowodziowej dla Nysy Kłodzkiej oraz jej dopływów.

Opracowane rekomendacje stanowią podstawę do kolejnego etapu, jakim będzie przygotowanie studium wykonalności. Propozycja uzyskała akceptację środowiska naukowego, w tym naukowców Polskiej Akademii Nauk oraz przedstawicieli wiodących uczelni w Polsce.

Podsumowanie dotychczasowych działań zaprezentowano podczas spotkania, które odbyło się 15 stycznia 2026 roku w siedzibie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. W spotkaniu uczestniczyli m.in. wiceminister MSWiA Magdalena Roguska, prezes Wód Polskich Mateusz Balcerowicz oraz profesor Janusz Zaleski – autor Programu Redukcji Ryzyka Powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej.

W trakcie spotkania przypomniano przebieg rozmów z mieszkańcami regionu oraz proces konsultacji społecznych, podkreślając, iż zgłaszane uwagi zostały szczegółowo przeanalizowane i w dużej mierze uwzględnione w rekomendacjach zespołu ekspertów. W ramach konsultacji społecznych do Wód Polskich wpłynęło łącznie 425 unikalnych uwag i stanowisk.

Najliczniejszą grupę stanowiły uwagi dotyczące zakresu inwestycyjnego programu – było ich 125. Obejmowały one m.in. propozycje modyfikacji planowanych rozwiązań oraz sugestie wprowadzenia nowych inwestycji. Kolejne 102 uwagi odnosiły się do kwestii formalnych i organizacyjnych, takich jak wnioski o udostępnienie dokumentów czy postulaty rozszerzenia konsultacji społecznych.

76 wniosków miało charakter indywidualny i dotyczyło przede wszystkim zagadnień relokacji mieszkańców oraz zasad wypłaty odszkodowań. 50 uwag koncentrowało się na zadaniach statutowych Wód Polskich, zwłaszcza w zakresie utrzymania rzek i urządzeń wodnych.

Zgłoszono również 41 uwag redakcyjnych, obejmujących prośby o doprecyzowanie zapisów, korekty obliczeń czy poprawę wizualizacji materiałów. Najmniejszą kategorię stanowiły 31 wniosków wyrażających sprzeciw wobec budowy zbiorników przeciwpowodziowych.

Posiedzenie Zespołu doradczego w MSWiA

Tego samego dnia odbyło się kolejne posiedzenie Zespołu doradczego ds. odporności po powodzi, zagospodarowania przestrzennego oraz urbanistyki terenów popowodziowych.

Obradom przewodniczył prof. dr hab. Paweł Rowiński, przewodniczący Komitetu Nauk o Wodzie i Gospodarce Wodnej PAN. W posiedzeniu uczestniczyła również wiceminister Magdalena Roguska.

Zakres analiz i obszary objęte opracowaniami

Podczas posiedzenia zaprezentowano wyniki analiz przygotowanych przez zespół Wód Polskich pod kierunkiem prof. Janusza Zaleskiego, we współpracy m.in. z IMGW-PIB.

Opracowania dotyczyły ośmiu obszarów zlewniowych: Białej Lądeckiej, Białej Głuchołaskiej, Ścinawki, Wilczki, Bystrzycy, Bystrzycy Dusznickiej, Budzówki oraz doliny Nysy Kłodzkiej wraz z integracją jej dopływów.

Metodyka i przebieg prac

Dla każdej z analizowanych zlewni przeprowadzono diagnozę zagrożenia powodziowego oraz szczegółowe analizy hydrologiczne dotyczące opadów ekstremalnych. Uwzględniono zarówno scenariusz powodzi z września 2024 roku, jak i opad o prawdopodobieństwie wystąpienia 1 proc., określany jako tzw. woda stuletnia.

Na tej podstawie zdefiniowano warianty planistyczne, wykonano modelowanie hydrodynamiczne oraz przeanalizowano uzyskane wyniki. Wyznaczono strefy zalewu, zidentyfikowano zabudowę znajdującą się na terenach zagrożonych oraz oszacowano liczbę mieszkańców narażonych na ryzyko powodziowe. Integralną częścią prac były także wstępne analizy kosztów i korzyści dla proponowanych rozwiązań.

Kryteria wyboru rekomendowanych wariantów

Przedstawione koncepcje ochrony przeciwpowodziowej miały charakter wielowariantowy i uwzględniały propozycje zgłoszone w trakcie konsultacji społecznych. Następnie porównano je z rozwiązaniami zaproponowanymi w projekcie programu. Wybór rekomendowanych wariantów oparto na trzech kluczowych kryteriach.

Najważniejszym była skuteczność w redukcji ryzyka powodziowego, rozumiana jako maksymalne ograniczenie wielkości i zasięgu potencjalnej fali powodziowej. Preferowano rozwiązania zwiększające retencję wód, zamiast przenoszenia ryzyka na obszary położone w dolnym biegu rzek.

Drugim istotnym kryterium była efektywność ekonomiczna, decydująca o realności wdrożenia proponowanych inwestycji. Trzecim elementem oceny było kryterium społeczne, zakładające możliwie najmniejszą ingerencję w życie lokalnych społeczności oraz ograniczenie do minimum konieczności relokacji mieszkańców.

Kolejne etapy realizacji programu

Następnym krokiem będzie opracowanie studium wykonalności, które pozwoli na szczegółową weryfikację zasadności rekomendowanych wariantów w poszczególnych zlewniach.

Dokument ten obejmie pogłębione analizy kosztów i korzyści oraz poprzedzi fazę projektowania. Umożliwi to wybór optymalnych rozwiązań redukujących ryzyko powodziowe, w tym koncepcji suchych zbiorników retencyjnych oraz działań opartych na naturalnej retencji.

Współpraca ekspertów i mieszkańców

Zwieńczeniem dotychczasowych prac jest efekt synergii pomiędzy zespołem ekspertów pod kierunkiem prof. Janusza Zaleskiego a aktywnym udziałem mieszkańców regionu.

Liczne merytoryczne uwagi zgłaszane w trakcie konsultacji społecznych pozwoliły wypracować rozwiązania, które łączą cele ochrony przeciwpowodziowej z troską o lokalne społeczności, środowisko naturalne oraz dziedzictwo historyczno-kulturowe obszaru zlewni Nysy Kłodzkiej.