Wrzesień w zespołach KWRiST – Związek Województw RP aktywnie reprezentuje interesy regionów

Wrzesień był pierwszym pełnym miesiącem ośmiomiesięcznego przewodnictwa Związku Województw RP po stronie samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Przedstawiciele Związku aktywnie uczestniczyli w pracach zespołów problemowych KWRiST, a wśród najważniejszych tematów znalazły się finanse samorządów, edukacja, infrastruktura, ochrona zdrowia, bezpieczeństwo, gospodarka odpadami oraz przyszłe wsparcie regionów i obszarów wiejskich ze środków Unii Europejskiej.

Prace zespołów problemowych stanowią istotny element działalności Komisji Wspólnej. To właśnie na tym etapie analizowane są projekty aktów prawnych, zgłaszane uwagi strony samorządowej oraz wypracowywane rozwiązania, które następnie trafiają pod obrady plenarne KWRiST. We wrześniu Związek Województw RP uczestniczył w tym dialogu, zwracając szczególną uwagę na konsekwencje projektowanych regulacji dla województw i pozostałych jednostek samorządu terytorialnego.

Finanse samorządów i oświata

Jednym z najważniejszych obszarów wrześniowych prac były finanse JST. Podczas posiedzeń Zespołu ds. Systemu Finansów Publicznych analizowano m.in. planowane dochody samorządów na 2027 rok, zmiany podatkowe oraz rozwiązania wpływające na ich sytuację finansową.

ZWRP podkreślał również potrzebę uwzględnienia poziomu regionalnego w projektowanych rozwiązaniach dotyczących opłaty związanej z ruchem turystycznym. Związek konsekwentnie wskazuje, iż województwa oraz regionalne organizacje turystyczne realizują istotne zadania związane z rozwojem i promocją turystyki, dlatego ich rola powinna być dostrzegana także przy konstruowaniu mechanizmów finansowych.

Przedstawiciele ZWRP uczestniczyli ponadto w połączonych posiedzeniach zespołów zajmujących się edukacją i finansami publicznymi. Jednym z głównych tematów były planowane zmiany w Karcie Nauczyciela oraz ich skutki finansowe dla samorządów. Dyskusja koncentrowała się przede wszystkim na zapewnieniu JST odpowiednich środków na realizację nowych zobowiązań oraz przejrzystości mechanizmów finansowania oświaty.

Infrastruktura i rozwój transportu

Związek był aktywny również w pracach Zespołu ds. Infrastruktury, Urbanistyki i Transportu. We wrześniu analizowano m.in. zmiany dotyczące Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, infrastruktury informacji przestrzennej oraz innych regulacji wpływających na realizację inwestycji przez samorządy.

ZWRP zgłaszał uwagi w toku prac nad rozwiązaniami dotyczącymi finansowania infrastruktury drogowej. Dyskusje dotyczyły m.in. dostępności środków dla samorządów, inwestycji mostowych oraz zasad konsultowania kryteriów programów drogowych ze stroną samorządową. Dla województw istotne pozostaje takie kształtowanie instrumentów wsparcia, aby odpowiadały one na rzeczywiste potrzeby infrastrukturalne regionów.

Bezpieczeństwo i nowe zadania samorządów

Szczególnie aktywny udział ZWRP zaznaczył się podczas posiedzenia Zespołu ds. Administracji Publicznej i Bezpieczeństwa Obywateli. W związku z projektowanymi przepisami dotyczącymi służby w obronie cywilnej oraz Ewidencji Obrony Cywilnej Związek przedstawił swoje postulaty dotyczące organizacji nowych obowiązków nakładanych na samorządy.

ZWRP zwrócił uwagę m.in. na potrzebę ograniczenia wielostopniowego obiegu dokumentów, szerszego wykorzystania systemów teleinformatycznych oraz zapewnienia odpowiedniego finansowania nowych zadań. Podkreślano, iż nakładanie dodatkowych obowiązków organizacyjnych na JST powinno być powiązane z rzeczywistym zabezpieczeniem środków na ich realizację.

Zdrowie, środowisko i rozwój obszarów wiejskich

Ważnym elementem wrześniowych prac KWRiST były również kwestie ochrony zdrowia. Zespół ds. Ochrony Zdrowia i Polityki Społecznej omawiał sytuację finansową systemu, restrukturyzację szpitali oraz rolę poszczególnych poziomów samorządu w organizacji świadczeń. W dyskusji strony samorządowej zwracano uwagę m.in. na potrzebę zapewnienia stabilnego finansowania działalności podmiotów leczniczych oraz jasnego określenia roli samorządów województw w ewentualnych zmianach organizacyjnych systemu.

Z kolei podczas prac Zespołu ds. Energii, Klimatu i Środowiska jednym z najważniejszych tematów była gospodarka odpadami, w tym Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta oraz funkcjonowanie systemu kaucyjnego. Kwestie środowiskowe pozostają szczególnie istotne dla województw, które odpowiadają za znaczną część regionalnej polityki rozwoju i ochrony środowiska.

Istotna z punktu widzenia regionów była także dyskusja Zespołu ds. Obszarów Wiejskich, Wsi i Rolnictwa dotycząca przyszłej perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Rozmawiano o podziale zadań i środków pomiędzy poziom krajowy i regionalny, inwestycjach w infrastrukturę techniczną i społeczną, gospodarce wodnej, transporcie lokalnym oraz możliwości kontynuowania instrumentu RLKS/LEADER.

Dyskusja pokazała znaczenie odpowiednio silnego komponentu regionalnego w przyszłych programach unijnych. Dla samorządów województw najważniejsze będzie zachowanie możliwości kształtowania instrumentów wsparcia w sposób odpowiadający zróżnicowanym potrzebom poszczególnych regionów.

Przed nami posiedzenie plenarne KWRiST

Wrześniowe posiedzenia zespołów problemowych były kolejnym etapem dialogu pomiędzy administracją rządową i samorządową prowadzonego w okresie przewodnictwa Związku Województw RP po stronie samorządowej KWRiST. Aktywność Związku koncentruje się przede wszystkim na przedstawianiu perspektywy województw, analizowaniu skutków nowych regulacji dla JST oraz zabieganiu o zapewnienie samorządom odpowiednich kompetencji i źródeł finansowania powierzanych im zadań.

Już jutro, 30 września, w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji odbędzie się kolejne posiedzenie plenarne Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Będzie ono okazją do podsumowania części prac prowadzonych w ostatnich tygodniach przez zespoły problemowe oraz dalszego dialogu strony samorządowej z przedstawicielami rządu.