Trybunał Konstytucyjny uchylił rozporządzenie o transkrypcji zagranicznych małżeństw jednopłciowych

Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż rozporządzenie ministra cyfryzacji umożliwiające transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw osób tej samej płci jest niezgodne z Konstytucją RP. Wyrok zapadł jednogłośnie we wtorek w trzyosobowym składzie.

Sprawa dotyczyła nowelizacji rozporządzenia podpisanej 22 maja 2026 roku przez ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego oraz ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego. Wniosek o zbadanie zgodności przepisów z Konstytucją złożyła grupa posłów Prawa i Sprawiedliwości.

W składzie orzekającym znaleźli się prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski jako przewodniczący, sędzia sprawozdawca Stanisław Piotrowicz oraz sędzia Wojciech Sych.

Ogłaszając wyrok, prezes TK poinformował, iż rozporządzenie jest niezgodne z art. 92 ust. 1 w związku z art. 18 Konstytucji RP w zakresie, w jakim wprowadza wzory dokumentów umożliwiające sporządzanie i wydawanie odpisów aktów małżeństwa oraz zaświadczeń dotyczących małżeństw zawartych za granicą, które nie są związkiem kobiety i mężczyzny.

Nowelizacja miała wejść w życie 23 sierpnia. Zmieniała wzory dokumentów wydawanych przez urzędy stanu cywilnego. Dotychczasowe rubryki „dane kobiety” i „dane mężczyzny” zastępowano określeniem „mężczyzna/kobieta”, co miało umożliwić wpisanie do dokumentów dwóch kobiet lub dwóch mężczyzn.

Zmiany były następstwem wcześniejszych orzeczeń sądowych. W listopadzie 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, iż Polska ma obowiązek uznawać małżeństwa jednopłciowe zawarte zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego w zakresie wykonywania praw wynikających z prawa Unii Europejskiej. Następnie, w marcu 2026 roku, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał Urząd Stanu Cywilnego do dokonania transkrypcji aktu małżeństwa dwóch obywateli Polski zawartego w Niemczech. Było to pierwsze takie rozstrzygnięcie w kraju.

Po wyroku NSA warszawski Urząd Stanu Cywilnego rozpoczął transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych. Od początku roku wpłynęło tam 118 wniosków, z czego sporządzono już 91 aktów, a pozostałe sprawy pozostają w toku.

Wtorkowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego oznacza zakwestionowanie podstaw prawnych planowanych zmian w rozporządzeniu i może mieć wpływ na dalsze stosowanie nowych wzorów dokumentów.