"To ogromny skandal". Krzysztof Bosak o TK, przyszłości rządu i zachowaniu uczniów „Mundurówki”

Panie Marszałku, zacznijmy od tragedii w Krakowie. Zginęło sześć osób, kilkanaście zostało rannych, sprawca zamordował też swoich rodziców i siostrę. Wcześniej był „krwawy piątek" w szkołach i atak nożownika z Ukrainy w Jarosławiu. Tam też były ofiary śmiertelne. Czy musiało dojść do tych tragedii?– Oczywiście do tej tragedii w Krakowie nie musiało dojść, ale niestety się wydarzyła. Pozostaje nam życzyć rannym powrotu do zdrowia i wyciągnąć wnioski. Byłbym jednak bardzo ostrożny przed łączeniem różnych zbrodni z ostatnich miesięcy w jeden ciąg. Próba znalezienia wspólnego motywu przewodniego czy punktu wspólnego jest zawsze w jakimś sensie kusząca, ale musimy zachować dużą ostrożność wobec tego rodzaju teorii.Przejdźmy do kwestii ustrojowych. Trwa ostry spór o Trybunał Konstytucyjny. Kto w tym konflikcie ma rację i jak ocenia Pan działania rządu?– Rację ma prezydent. Doszło do siłowego ataku na Trybunał Konstytucyjny i bezprawnego zablokowania budynku tej instytucji przez policję przed urzędującym prezesem, wiceprezesem i sędziami. Rząd zadziałał siłowo i bezprawnie. To brutalna interwencja w instytucji, która wprawdzie miała swoje problemy, ale działania rządu żadnego z nich nie rozwiązują. Jest to próba tworzenia faktów dokonanych metodą siłowego kształtowania rzeczywistości przez policję, do czego nie ma żadnej podstawy prawnej. Uważam to za ogromny skandal i przestępstwo z artykułu 128 Kodeksu karnego, czyli zamach na konstytucyjną instytucję państwa. Wszelkie pseudoprawne uzasadnienia tych działań są dorabiane post factum.CZYTAJ TEŻ: Krzysztof Bosak w Zamościu. Mówił o bezpieczeństwie młodzieży i TrybunaleJaki pomysł na uzdrowienie sytuacji w Trybunale Konstytucyjny ma Konfederacja?– Sytuacja w Trybunale Konstytucyjnym to nawarstwienie wielu problemów, które trzeba rozwiązywać po kolei. Po pierwsze, należy wycofać policję z budynku i pozwolić sędziom oraz kierownictwu pracować. Kadencja prezesa trwa 6 lat – do 2030 roku – więc w momencie, gdy ten rząd skończy urzędowanie, trzeba będzie po prostu wycofać policję i pozwolić prezesowi wrócić do pracy.Po drugie, kolejny rząd powinien opublikować hurtem wszystkie wyroki TK, których publikacji odmawia obecna władza. Po trzecie, w kwestii uzupełniania składu, przyszła większość stanie przed wyborem: czy uzupełniać skład, czy rozmawiać z prezydentem o uznaniu sędziów, od których nie przyjął jeszcze przysięgi. Nie jest zresztą oczywiste, czy oni sami będą chcieli złożyć przysięgę przed prezydentem, a ich zdolność do zasiadania w TK również nie jest dla mnie oczywista.A co z samym problemem legitymizacji Trybunału Konstytucyjnego?– Można go rozwiązać na dwa sposoby. Pierwszy to powrót do normalnej pracy, rzetelne ocenianie skarg konstytucyjnych i ewolucyjne przywracanie autorytetu instytucji. Na to jednak strona rządząca nie będzie chciała się zgodzić, ponieważ uważa, iż dzieło delegitymizacji już się dokonało. Żyją oni w wierze, iż Trybunał nie istnieje, bo jego bezstronność zakwestionowały międzynarodowe trybunały europejskie, które moim zdaniem nie mają w tej sprawie żadnego tytułu.Drugim sposobem jest reset konstytucyjny, czyli przyjęcie poprawek do Konstytucji, które zakończą obecny rozdział, wyślą obecnych sędziów w stan spoczynku i pozwolą wyłonić nowy, kompromisowy skład na nowych regułach. To rozwiązanie, które Konfederacja sformułowała jako pierwsza parę lat temu, zyskuje na popularności. Jest ono jednak najtrudniejsze, ponieważ wymaga ponadpolitycznego porozumienia w celu osiągnięcia większości konstytucyjnej, a od tego jesteśmy w tej chwili bardzo dalecy.Czy uważa Pan, iż obecny rząd dotrwa do planowych wyborów parlamentarnych?– Sytuacja jest dynamiczna i trudna do prognozowania. Teoretycznie istnieje możliwość, iż rząd stanie się mniejszościowy, upadnie lub skróci kadencję w przypadku utraty poparcia sondażowego, ale to scenariusze mniejszościowe. Jako scenariusz bazowy o wysokim prawdopodobieństwie widzę to, iż obecny rząd będzie rządził do wyborów i odbędą się one w terminie. Chciałbym, aby nowy rząd został złożony z partii obecnej opozycji. To, czy Konfederacja się w nim znajdzie, zależy od wyników wyborów oraz późniejszych negocjacji.Uczniowie zamojskiej „Mundurówki” podczas pobytu w Warszawie mieli skandować pod Trybunałem Konstytucyjnym wulgarne hasła pod adresem premiera Donalda Tuska. Jak Pan to ocenia? Czy szkoła powinna ponieść konsekwencje?– Moim zdaniem nie należy popierać skandowania jakichkolwiek wulgarnych haseł. Młodzież, szczególnie z klas mundurowych, powinna reprezentować wysoki poziom kultury i dyscypliny, więc taka sytuacja nie powinna mieć miejsca. Z drugiej strony mamy rozbujane nastroje społeczne i wysoki poziom wulgaryzacji debaty publicznej. Młodzież po prostu rezonuje to, co słyszy od polityków i dziennikarzy, którym również zdarzało się używać wulgarnych haseł wobec przeciwników politycznych.Uważam to za błahe zdarzenie, zasługujące na upomnienie i nie ma co poświęcać mu więcej uwagi. Na pewno nie należy zamykać szkół ani dymisjonować dyrektorów. Gdybyśmy zamykali szkoły za każdy wybryk uczniów, nie mielibyśmy w Polsce żadnej szkoły. Nie obciążajmy nauczycieli czy dyrekcji odpowiedzialnością za to, co zrobili uczniowie, zwłaszcza iż mówimy prawdopodobnie o prawie dorosłych ludziach. Nie twórzmy też symetrii złych zachowań i nie usprawiedliwiajmy ich, ale w kwestii konsekwencji zachowajmy roztropny umiar.Przejdźmy do polityki zagranicznej i relacji z Ukrainą. Sejmik województwa lubelskiego zerwał współpracę z obwodem lwowskim po tym, jak tamtejsza rada obwodowa przyjęła uchwałę ustanawiającą rok 2027 rokiem UPA i Romana Szuchewycza. Czy to adekwatna reakcja?– Strona ukraińska wyczuwa miękkość polskiej postawy. Otrzymując ogromną pomoc od Polski i państw zachodnich, przy braku stawiania adekwatnie jakichkolwiek wymagań, poczyna sobie coraz zuchwalej. Kult ludobójców z UPA oraz obojętność wobec popełnionych zbrodni to długotrwała cecha ukraińskiej polityki historycznej. Choć my się z tym nigdy nie pogodzimy, to jak widać nie mamy na to wpływu – możemy pisać apele i zrywać współpracę, a strona ukraińska i tak ma to w nosie.Należy wyciągnąć z tego wnioski i postępować wobec Ukrainy znacznie bardziej asertywnie niż politycy PiS-u, Platformy czy Lewicy. jeżeli czegoś chcemy, musimy twardo tego oczekiwać.Przyjechał Pan dzisiaj do Zamościa na spotkanie ze swoimi sympatykami. Jak Konfederacja radzi sobie w terenie?– Konfederacja składa się z dwóch głównych filarów: mojej partii, czyli Ruchu Narodowego o profilu konserwatywno-narodowym i suwerennościowym, oraz partii Sławomira Mentzena, czyli Nowej Nadziei o profilu konserwatywno-liberalnym. Uzupełniamy się w spojrzeniach na różne kwestie, obie partie rekrutują ludzi i rozbudowują struktury. Mamy tysiące członków. Poza przyszłorocznymi wyborami parlamentarnymi, myślimy bardzo poważnie o samorządach i zapraszamy do współpracy. W samym Zamościu byłem już wielokrotnie. Bardzo się cieszę, iż dzisiaj znów tutaj jestem.Przed nami 11 listopada i Marsz Niepodległości...– Mam nadzieję, iż marsz odbędzie się w porządku, spokoju i w dobrej atmosferze. Wszystko wskazuje na to, iż może być bardzo liczny. W sytuacji destabilizacji państwa i narastających nastrojów antyrządowych, Marsz Niepodległości – podobnie jak za pierwszych rządów Donalda Tuska – ma charakter nie tylko patriotyczny i narodowy, ale również opozycyjny. Co do prób sugerowania zakazu marszu z powodu zbrodni w Krakowie – uważam, iż nie ma do tego żadnych podstaw prawnych. To, iż w jednym miejscu kraju doszło do zbrodni, nie uchyla praw obywatelskich w zupełnie innym miejscu. Polska to kraj średniej wielkości, zamieszkany przez dziesiątki milionów ludzi. To iż ktoś popełnił straszną zbrodnię to nie jest powód, byśmy zamykali się w domach i rezygnowali z życia.Dziękuję za rozmowę.