To najstarszy dom w mieście, do niedawna miał status zabytku, teraz zostanie rozebrany

Najstarszy dom mieszkalny w mieście

Dom Masztalerza w Kościanie to niepozorny budynek, od kilku lat zabezpieczony drewnianą konstrukcją, który jest jednak miejscem ważnym dla historii miasta. Przez lata był własnością prywatną, samorząd Kościana otrzymał go w spadku. To jednak nie tylko najstarszy zachowany dom mieszkalny w mieście, ale także dom rodzinny Franciszka Masztalerza (stąd nazwa budynku), powstańca wielkopolskiego, który zginął 11 stycznia 1919 roku w walkach koło Rydzyny.

W 2017 roku Dom Masztalerza został wpisany do rejestru zabytków. Jego ówczesny właściciel, starszy pan, nie był w stanie ponieść kosztów remontu. Władze miasta, które wcześniej chciały odkupić budynek, po wpisaniu go na listę zabytków, zrezygnowały z tych planów. Ówcześni burmistrzowie zamierzali doprowadzić do wyburzenia domu i postawienia na jego miejscu wiernej repliki z wykorzystaniem elementów, które jeszcze się do tego nadawały.

Sytuacja patowa, a budynek niszczał

Wpisanie domu na listę zabytków mocno skomplikowało sytuację, nie można go było rozebrać, a - jak przyznawali samorządowcy - pozyskanie zewnętrznych funduszy na ratowanie budynku graniczyło z cudem. Dlatego miasto nie zdecydowało się na kupno. Sytuacja przez wiele lat była patowa, Dom Masztalerza zaczął zagrażać bezpieczeństwu, najpierw został ogrodzony, potem - na koszt Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu - zabezpieczony specjalną drewnianą konstrukcją.

Właściciel budynku zmarł w 2023 roku, co otworzyło proces spadkowy, zakończony w kwietniu tego roku. Jednocześnie trwały starania o wykreślenie domu z rejestru zabytków.

- W lipcu 2024 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał decyzję o wykreśleniu tej budowli z rejestru zabytków. Po uprawomocnieniu się tej decyzji możemy bez problemu budynek rozebrać i tak się stanie w najbliższym czasie - oświadczył w mediach społecznościowych Sławomir Kaczmarek, burmistrz Kościana.

Po zburzeniu Domu Masztalerza pozostanie niewielka działka w samym centrum Kościana. Na razie władze miasta nie mają planów dotyczących jej przeznaczenia.

https://zwielkopolski24.pl/na-weekend/nowe-bezplatne-przewodniki-po-wielkopolsce-maja-inspirowac-do-weekendowych-wypadow/KsdTqkapLWk9p7xd6Ly9

Mieszkańcy podzieleni w sprawie wyburzenia Domu Masztalerza

Mieszkańcy Kościana są podzieleni w kwestii rozbiórki. Na profilu społecznościowym miasta część osób wypowiedziała się na temat planów władz pozytywnie, ale nie brakuje też głosów krytycznych.

- Podstawa wykreślenia jakim jest "utrata wartości historycznych" jest tragiczną pomyłką, na tej zasadzie Wawel lub kilka razy powinien stracić swój status, a większość zabytków zrównana z ziemią - napisał Piotr Horodyski.

- Jak można chwalić się niszczeniem naszego dziedzictwa? Polska, niby dwudziesta gospodarka świata i nie potrafi wyłuskać pieniędzy na ratowanie takiego obiektu! - komentuje Maria Gąsior.

- Każdy dom ma jakąś historię... bezpieczeństwo przede wszystkim dopiero gdyby coś się stało to by było gadane czemu nie wcześniej - napisał z kolei Michał Wróbel.