Ta opłata wzrośnie dziesięciokrotnie. Zmiana może odbić się na cenach popularnych napojów

Od 1 stycznia 2027 roku opłata związana z zawartością kofeiny lub tauryny w napojach ma wzrosnąć z 10 groszy aż do 1 zł za litr. To dziesięciokrotna podwyżka jednego z elementów tzw. opłaty cukrowej. Zmiana może mieć znaczenie m.in. dla rynku napojów energetycznych. Projekt jest już w Sejmie – 30 września został skierowany do pierwszego czytania.

Alejka delikatesów z produktami. | Fot. Warszawa w Pigułce.

Z 10 groszy do 1 zł za litr

Obowiązujące przepisy przewidują dodatkową opłatę dla napojów zawierających kofeinę lub taurynę. w tej chwili wynosi ona 0,10 zł za litr napoju.

Rządowy projekt zakłada podniesienie tej stawki do:

1 zł za litr.

Oznacza to dziesięciokrotny wzrost tego konkretnego składnika opłaty. Ministerstwo Finansów wskazuje wprost, iż dotyczy on dodatku kofeiny lub tauryny, które występują m.in. w napojach energetycznych.

Nie oznacza to oczywiście, iż napój kosztujący dziś np. 5 zł zacznie kosztować dziesięć razy więcej. Dziesięciokrotnie wzrosnąć ma jeden element opłaty, a nie cena produktu.

To niejedyna planowana podwyżka

Projekt przewiduje jednocześnie podniesienie pozostałych elementów opłaty od napojów.

Część stała ma wzrosnąć z 0,50 do 0,70 zł za litr, natomiast część zmienna za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju – z 0,05 do 0,10 zł.

Maksymalna wysokość opłaty ma zostać zwiększona z obecnych 1,20 zł do 1,80 zł za litr.

To oznacza, iż w przypadku części produktów zmiana dotycząca kofeiny lub tauryny może nałożyć się na pozostałe elementy opłaty.

Przykład pokazuje skalę zmiany

Samą część dotyczącą kofeiny lub tauryny można łatwo przeliczyć.

Przy litrze napoju w tej chwili jest to 10 groszy. Po zmianie będzie to 1 zł.

W przypadku półlitrowego napoju odpowiada to odpowiednio 5 groszom w tej chwili i 50 groszom według projektowanej stawki.

Dla puszki o pojemności 250 ml byłoby to 2,5 grosza w tej chwili i 25 groszy po zmianie.

Są to wyliczenia dotyczące wyłącznie tego jednego składnika opłaty. Ostateczne obciążenie konkretnego napoju może być inne ze względu na jego skład i pozostałe elementy systemu.

Ceny w sklepach mogą się zmienić

Nie można automatycznie założyć, iż cała różnica zostanie przeniesiona na klienta.

Ostateczna cena produktu zależy od producenta, dystrybutora i sprzedawcy, a także od kosztów produkcji, transportu, marży czy promocji.

Możliwy jest jednak scenariusz, w którym przedsiębiorcy przeniosą przynajmniej część wyższego obciążenia na ceny detaliczne. Dlatego zmianę klienci mogą ostatecznie zauważyć przy sklepowej kasie.

Opłatą zostaną objęte kolejne produkty

Rządowy projekt nie ogranicza się do podwyższenia stawek.

Zakłada również rozszerzenie katalogu produktów objętych opłatą. Chodzi m.in. o napoje zawierające co najmniej 20 proc. soku i do 5 g cukrów w 100 ml, o ile zawierają jednocześnie substancje słodzące, kofeinę lub taurynę. w tej chwili takie produkty mogą korzystać ze zwolnienia.

Opłatą mają zostać objęte także wszystkie koncentraty służące do przygotowania napojów – płynne, półpłynne i stałe. Dla nich zaproponowano stawkę 3 zł za litr lub kilogram koncentratu.

Zmiany mają również objąć określone wysoko słodzone syropy owocowe sprzedawane jako suplementy diety. Projekt przewiduje przy tym wyjątek dotyczący wskazanych produktów w opakowaniach do 200 ml.

Państwo spodziewa się dodatkowych 1,3 mld zł

Skala finansowa reformy jest znacząca.

Ministerstwo Finansów szacuje, iż projektowane zmiany zwiększą wpływy do Narodowego Funduszu Zdrowia o około 1,3 mld zł rocznie. w tej chwili 96,5 proc. wpływów z tej opłaty trafia do NFZ.

Rząd uzasadnia zmiany względami zdrowotnymi i wskazuje, iż opłata ma być skuteczniejszym instrumentem ograniczającym nadmierne spożycie słodzonych napojów.

Projekt jest już w Sejmie. Znamy dokładny etap

Na dziś nie są to jeszcze obowiązujące od 2027 roku przepisy.

Rada Ministrów przyjęła projekt, a 29 września 2026 roku wpłynął on do Sejmu jako druk nr 3155. Dzień później, 30 września, został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu.

Projekt zakłada wejście nowych zasad w życie 1 stycznia 2027 roku.

Dlatego na obecnym etapie najprecyzyjniejsze jest sformułowanie, iż opłata „ma wzrosnąć”. Aby nowe stawki zaczęły obowiązywać, projekt musi jeszcze przejść dalszą procedurę legislacyjną.

Jeżeli zostanie przyjęty w proponowanym kształcie, najbardziej rzucającą się w oczy zmianą będzie właśnie wzrost opłaty związanej z kofeiną lub tauryną: z 10 groszy do 1 zł za litr, czyli dziesięciokrotnie.