1 tydzień temu
Odkrycie to efekt wieloletnich prac nad porządkowaniem i badaniem archiwów, które do biblioteki trafiły jeszcze w XX wieku z Teatru Polskiego w Poznaniu. Zgromadzone tam teatralia i muzykalia przez lata czekały na dokładniejsze opracowanie. Dopiero kilka lat temu zdecydowano się na ich szczegółową analizę i to właśnie wtedy pojawiły się pierwsze sygnały, iż w zbiorach mogą kryć się nieznane dotąd skarby.
Przełom nastąpił podczas pracy nad XIX-wieczną sztuką poświęconą Tadeuszowi Kościuszce. W trakcie analizy partytury badacze natrafili na znajomą melodię. Jak się okazało, był to zapis „Mazurka Dąbrowskiego”, jednak bez znanych dziś słów autorstwa Józefa Wybickiego. Tekst towarzyszący nutom został dostosowany do scenicznej fabuły, co w tamtych czasach było praktyką pozwalającą omijać cenzurę.
Eksperci podkreślają, iż odkrycie ma ogromne znaczenie naukowe. Do tej pory nie zachowały się rękopisy hymnu z końca XVIII wieku, kiedy powstała „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”. Poznański zapis wypełnia więc istotną lukę w dokumentacji i stanowi jeden z najstarszych kompletnych śladów zapisu nutowego tego utworu.
Znalezisko rzuca także nowe światło na rolę muzyki w XIX-wiecznym teatrze. W tamtym okresie była ona nie tylko tłem, ale integralną częścią spektaklu, często wykorzystywaną do przekazywania treści patriotycznych, których nie można było wyrazić wprost słowem. Melodie o ludowym rodowodzie, takie jak mazury czy polonezy, pełniły funkcję budowania wspólnej tożsamości narodowej.
Odkrycie z Poznania ma również wymiar symboliczny. Sztuka „Kościuszko nad Sekwaną”, w której odnaleziono rękopis, była jednym z pierwszych artystycznych upamiętnień Tadeusz Kościuszko po jego śmierci. Tym samym dokument pokazuje moment, w którym kształtowała się legenda jednego z najważniejszych bohaterów polskiej historii.
To jednak nie koniec planów związanych z tym znaleziskiem. Biblioteka zapowiada, iż jeszcze w tym roku „Kościuszko nad Sekwaną” powróci na scenę – w formie wyjątkowego wydarzenia muzyczno-teatralnego. Równolegle realizowane są przygotowania do digitalizacji zbiorów, które mają zostać udostępnione szerokiemu gronu odbiorców.
Poznańskie odkrycie to nie tylko ciekawostka historyczna, ale istotny element układanki, która pozwala lepiej zrozumieć dzieje jednego z najważniejszych symboli narodowych.
