Senackie komisje o zmianach dotyczących inwestycji w energetykę wiatrową – udział przedstawiciela ZWRP

Przyspieszenie procedur inwestycyjnych, liberalizacja zasad lokalizowania elektrowni wiatrowych oraz stworzenie preferencyjnych warunków wymiany starszych turbin na nowocześniejsze urządzenia – to główne założenia pięciu senackich projektów ustaw, którymi 4 sierpnia 2026 r. zajmowały się połączone komisje senackie. W posiedzeniu uczestniczył przedstawiciel Związku Województw RP.

Projekty ustaw zawarte w drukach Senatu nr 674–678 były przedmiotem obrad Komisji Infrastruktury, Komisji Gospodarki Narodowej i Innowacyjności, Komisji Klimatu i Środowiska oraz Komisji Ustawodawczej.

Pierwszy z projektów, zawarty w druku nr 674, zakłada zastąpienie dotychczasowego mechanizmu udostępniania mieszkańcom 10 proc. mocy elektrowni wiatrowej w formule prosumenta wirtualnego prostszym i gwarantowanym świadczeniem finansowym. W ocenie projektodawców obecne rozwiązanie jest skomplikowane, a możliwość uzyskania przez mieszkańców realnych korzyści pozostaje niepewna.

Projekt z druku nr 675 ma przyspieszyć przygotowywanie inwestycji poprzez umożliwienie prowadzenia procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko równolegle z procedurą planistyczną. Rozwiązanie to ma skrócić czas potrzebny na uzyskanie wymaganych decyzji i uchwalenie dokumentów planistycznych.

Kolejna inicjatywa, ujęta w druku nr 676, przewiduje zwiększenie dostępności terenów przeznaczonych pod inwestycje w energetykę wiatrową poprzez uelastycznienie zasad ustalania odległości turbin od sieci wysokiego napięcia.

Projekt z druku nr 677 dotyczy liberalizacji kryteriów odległościowych dla elektrowni wiatrowych. Zakłada ostateczne zniesienie zasady 10H oraz zmniejszenie minimalnej odległości turbin od zabudowy mieszkaniowej z 700 do 500 metrów. Jednocześnie minimalna odległość elektrowni wiatrowej od parku narodowego miałaby wynosić 1500 metrów, natomiast od obszarów Natura 2000 ustanowionych w celu ochrony ptaków oraz siedlisk nietoperzy – 500 metrów.

Spośród rozpatrywanych inicjatyw projekt zawarty w druku nr 677 w największym stopniu bezpośrednio wpływa na zadania samorządów województw. Decyzje dotyczące lokalizacji inwestycji podejmowane są na poziomie gminy, między innymi poprzez miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego lub zintegrowane plany inwestycyjne. Lokalne dokumenty planistyczne muszą jednak pozostawać zgodne z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa oraz strategią rozwoju województwa.

Odblokowanie możliwości realizacji nowych farm wiatrowych może zatem oznaczać konieczność weryfikacji i aktualizacji przez urzędy marszałkowskie regionalnych dokumentów planistycznych oraz audytów krajobrazowych, między innymi pod kątem ochrony krajobrazu, przebiegu korytarzy ekologicznych i lokalizacji infrastruktury.

Ostatni z procedowanych projektów, zawarty w druku nr 678, przewiduje stworzenie preferencyjnych ram prawnych i proceduralnych dla repoweringu, czyli zastępowania starszych turbin wiatrowych nowocześniejszymi, bardziej wydajnymi urządzeniami.

Ułatwienie repoweringu oraz liberalizacja zasad odległościowych mogą mieć również znaczenie dla kryteriów przyznawania dofinansowania na budowę i modernizację infrastruktury zielonej energii w ramach programów regionalnych zarządzanych przez samorządy województw.

Podczas posiedzenia podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Krzysztof Galos poinformował, iż część zaproponowanych rozwiązań jest już procedowana w ramach innych projektów legislacyjnych. Zadeklarował jednocześnie pełną współpracę ministerstwa w zakresie prac nad projektami rządowymi wdrażającymi rozwiązania proponowane przez Senat.

Po wysłuchaniu stanowisk przedstawicieli resortu, strony społecznej oraz gości reprezentujących inne komisje senackie przeprowadzono dyskusję nad zaprezentowanymi inicjatywami. Przewodniczący obradujących wspólnie komisji Waldemar Pawlak zaproponował uwzględnienie zgłoszonych zmian w projektach oraz wznowienie prac nad nimi podczas kolejnego posiedzenia połączonych komisji, planowanego na wrzesień 2026 r.

fot. Kancelaria Senatu