Sejmowa komisja poparła kandydaturę Mateusza Szpytmy na prezesa IPN

Sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka pozytywnie zaopiniowała kandydaturę dr. Mateusza Szpytmy na stanowisko prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Za głosowało 21 posłów, przeciw – 13.

Szpytma, obecny zastępca prezesa IPN, został wcześniej rekomendowany przez Kolegium Instytutu. Zgodnie z ustawą, prezesa IPN powołuje Sejm za zgodą Senatu na wniosek Kolegium IPN.Podczas posiedzenia komisji przeciwko kandydaturze Szpytmy głośno protestowali politycy Koalicji Obywatelskiej oraz poseł niezrzeszony Tomasz Zimoch. Zarzucali mu, iż jego wybór oznaczałby dalsze upolitycznienie instytucji.

Z poparciem kandydatury Szpytmy nie krył się natomiast poseł Przemysław Czarnek (PiS), który podziękował politykom PSL za głosy i wyraził nadzieję, iż kandydat uzyska poparcie także na posiedzeniu plenarnym Sejmu oraz w Senacie.

Głosowanie w komisji nie jest wiążące – ostateczną decyzję w sprawie wyboru prezesa IPN podejmie Sejm, a następnie musi ją zatwierdzić Senat.

Kim jest Mateusz Szpytma?

Mateusz Szpytma urodził się 22 lipca 1975 roku w Łańcucie. Pochodzi z Markowej na Podkarpaciu – miejscowości szczególnie związanej z historią rodziny Ulmów.

Jest absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie ukończył historię (1999) oraz nauki polityczne na Wydziale Prawa i Administracji (2001). W 2012 roku obronił doktorat z historii najnowszej Polski pod kierunkiem prof. Andrzeja Chwalby.Z Instytutem Pamięci Narodowej związany jest od 2000 roku. Pracował m.in. jako ekspert-historyk w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie, asystent prezesa IPN Janusza Kurtyki, a później w strukturach edukacyjnych i naukowych krakowskiego oddziału IPN. W latach 2015–2016 był dyrektorem Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, którego był współtwórcą.

Od lipca 2016 roku pełni funkcję zastępcy prezesa IPN. Jest autorem i współautorem licznych publikacji naukowych, w tym książek poświęconych ratowaniu Żydów przez Polaków (m.in. „Sprawiedliwi i ich świat. Markowa w fotografii Józefa Ulmy”) oraz historii ruchu ludowego w PRL.

Powiązanie z rodziną Ulmów

Mateusz Szpytma jest spokrewniony z Rodziną Ulmów – bohaterami z Markowej, którzy w czasie okupacji niemieckiej ukrywali Żydów i zostali za to zamordowani wraz z sześciorgiem dzieci oraz siódmym nienarodzonym. Babcia historyka była siostrą Wiktorii Ulmy, a sama Wiktoria była matką chrzestną ojca Mateusza Szpytmy. Dzięki temu osobistemu związkowi oraz pochodzeniu z Markowej miał ułatwiony dostęp do relacji świadków i materiałów źródłowych, co wykorzystał w badaniach nad historią Ulmów i Polaków ratujących Żydów.