Rząd przyjął najważniejszy plan dla energetyki. Polska stawia na OZE, atom i modernizację sieci

Polska energetyka wchodzi w nowy etap transformacji. Rada Ministrów przyjęła aktualizację Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK) do 2040 roku, który wyznacza kierunki rozwoju sektora energetycznego na najbliższe 15 lat. Dokument zakłada dynamiczny wzrost odnawialnych źródeł energii, rozwój energetyki jądrowej, modernizację sieci przesyłowych oraz stopniowe ograniczanie zależności od importowanych surowców energetycznych.

Przyjęcie planu kończy wielomiesięczne opóźnienie w jego przygotowaniu. Dokument zostanie teraz przekazany Komisji Europejskiej, co może zakończyć postępowanie wszczęte przez KE przeciwko Polsce przed Trybunałem Sprawiedliwości UE za niedotrzymanie terminu aktualizacji planu.

Ponad dwukrotny wzrost mocy w systemie

Jednym z najważniejszych założeń KPEiK jest znaczące zwiększenie mocy zainstalowanej w krajowym systemie elektroenergetycznym. Obecne ponad 77 GW ma wzrosnąć do poziomu od 128 do 156 GW w 2040 roku. Już do końca obecnej dekady moc systemu ma przekroczyć 90 GW.

Transformacja będzie opierała się przede wszystkim na odnawialnych źródłach energii. Udział OZE w produkcji energii elektrycznej ma wzrosnąć z obecnych poziomów do ponad 50 proc. w 2030 roku i choćby blisko 69 proc. w 2040 roku. Kluczową rolę odegrają farmy wiatrowe na lądzie i morzu, fotowoltaika oraz rozwój odnawialnych gazów.

Według założeń planu moce OZE mogą osiągnąć w 2040 roku od 84 do 92 GW, odpowiadając za niemal 60 proc. wszystkich mocy zainstalowanych w polskim systemie energetycznym.

Atom filarem bezpieczeństwa energetycznego

Równolegle rozwijana będzie energetyka jądrowa, która ma zapewnić stabilne dostawy energii niezależnie od warunków pogodowych. Według założeń KPEiK elektrownie jądrowe mają dostarczać około 40 TWh energii rocznie, pełniąc funkcję podstawy krajowego systemu elektroenergetycznego.

Plan zakłada również znaczący udział polskich przedsiębiorstw w realizacji inwestycji jądrowych. W przypadku pierwszego reaktora udział krajowych dostawców ma wynieść około 40 proc., a przy kolejnych blokach wzrosnąć choćby do 50 proc. Oznaczałoby to dodatkowe około 100 mld zł wartości dla polskiej gospodarki.

Setki miliardów złotych dla polskich firm

Autorzy dokumentu duży nacisk położyli na tzw. local content, czyli udział krajowych przedsiębiorstw w realizacji strategicznych inwestycji energetycznych.

W przypadku morskich farm wiatrowych udział polskich firm ma wynieść około 40 proc., co może przełożyć się na około 110 mld zł przychodów dla krajowego przemysłu. W energetyce wiatrowej na lądzie udział ten może sięgnąć choćby 60 proc., generując ponad 125 mld zł wartości dodanej dla polskiej gospodarki.

To oznacza szansę nie tylko dla dużych koncernów energetycznych, ale również dla producentów komponentów, firm budowlanych, sektora usług technicznych, projektowych oraz nowoczesnych technologii.

Gaz pozostanie paliwem przejściowym

Mimo dynamicznego rozwoju OZE i energetyki jądrowej rząd nie przewiduje całkowitego odejścia od gazu ziemnego w najbliższych latach. Zgodnie z planem będzie on pełnił rolę paliwa przejściowego, stabilizującego pracę systemu energetycznego w okresie transformacji.

W dalszej perspektywie gaz ziemny ma być stopniowo zastępowany przez paliwa zdekarbonizowane i odnawialne.

Tańsza energia i mniej ubóstwa energetycznego

Według analiz przedstawionych przez Ministerstwo Energii realizacja KPEiK może przynieść wymierne korzyści dla odbiorców energii. Koszty wytwarzania energii mają spaść o około 8 proc. do 2030 roku oraz o 18 proc. do 2040 roku w porównaniu z poziomem z 2025 roku.

Plan zakłada również ograniczenie zjawiska ubóstwa energetycznego. Do 2040 roku liczba gospodarstw domowych przeznaczających ponad 10 proc. swoich dochodów na energię może zmniejszyć się o 30–55 proc., w zależności od realizowanego scenariusza transformacji.

Mniej emisji i czystsze powietrze

Dokument przewiduje redukcję emisji gazów cieplarnianych o 43–53 proc. do 2030 roku oraz o 61–75 proc. do 2040 roku. Równocześnie ma nastąpić znaczące ograniczenie emisji pyłów PM2,5 i PM10, co powinno przełożyć się na poprawę jakości powietrza i ograniczenie smogu.

KPEiK uwzględnia także wsparcie dla regionów górniczych, ochronę miejsc pracy oraz rozwój nowych kompetencji przemysłowych związanych z transformacją energetyczną.

Strategia o znaczeniu cywilizacyjnym

Przyjęty przez rząd Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu jest jednym z najważniejszych dokumentów strategicznych dla polskiej gospodarki. Od jego skutecznej realizacji zależeć będzie nie tylko bezpieczeństwo energetyczne kraju, ale również konkurencyjność przemysłu, tempo rozwoju nowoczesnych technologii oraz pozycja Polski na europejskim rynku energii.

Transformacja energetyczna coraz wyraźniej przestaje być wyłącznie projektem klimatycznym. Staje się projektem gospodarczym, przemysłowym i technologicznym, który w najbliższych latach będzie angażował setki miliardów złotych inwestycji oraz tysiące polskich przedsiębiorstw.

Źródło: PAP, Ministerstwo Energii