1 godzina temu
– Dotarły do nas informacje, iż prezydent zdecydował się zawetować ustawę wdrażającą program SAFE – powiedział premier Donald Tusk przed posiedzeniem rządu. Zapowiedział, iż spyta o to prezydenta Karola Nawrockiego podczas wtorkowego spotkania ws. SAFE i zapewnił, iż w razie weta rząd będzie miał plan B.
Do wypowiedzi premiera odniósł się rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz. „Nie pierwszy raz musimy wyjaśniać Panu Premierowi jaki jest porządek ustrojowy w Polsce. Decyzje w sprawie ustaw podejmuje Prezydent RP. Na tę w sprawie pożyczki SAFE Pan Prezydent ma czas do 20 marca” – oświadczył na platformie X.We wtorek o godz. 15 prezydent Karol Nawrocki spotka się z premierem Donaldem Tuskiem w sprawie propozycji „polskiego SAFE 0 proc.”, który miałby – według prezydenta i szefa NBP – stanowić alternatywę dla unijnego programu. W spotkaniu wezmą też udział wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz i prezes NBP Adam Glapiński.
Do sprawy SAFE premier Tusk nawiązał we wtorek przed posiedzeniem rządu. Powiedział, iż mimo wielokrotnych próśb rząd nie otrzymał żadnych informacji o tym, jak miałby wyglądać wkład NBP w finansowanie polskiego przemysłu zbrojeniowego i polskiej obrony.
Szef rządu wyraził nadzieję, iż podczas tego spotkania on i członkowie jego gabinetu: wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz i minister finansów Andrzej Domański poznają jakieś konkrety dotyczące inicjatywy prezydenta. – Jak dotąd wszystkie sygnały, jakie płyną z tamtej strony, wskazują, iż mamy do czynienia z podejrzanymi operacjami. Będę chciał otrzymać pełną jasność, zanim podejmiemy jakiekolwiek decyzje w tej sprawie – powiedział Tusk.
Jednocześnie premier powiedział, iż do rządu dotarły informacje, iż prezydent „zdecydował się zawetować ustawę” wdrażającą program SAFE. – Spytam wprost, czy tak jest – zapowiedział premier. – Jestem głęboko poruszony tymi sygnałami, nie jestem w stanie zrozumieć, jak można w sytuacji globalnych konfliktów i wojny przy naszej granicy w ogóle myśleć o blokowaniu tego typu spraw jak SAFE i tych miliardów dla polskich sił zbrojnych i polskiego przemysłu zbrojeniowego – dodał Tusk. – Ale niezależnie od tego, jakie to jest uderzające, na pewno przygotujemy plan B – zapewnił premier.
Tusk poinformował też, iż tuż po posiedzeniu rządu wraz z szefem MON spotka się z przedstawicielami wojska, „tak, aby w sytuacji, w której rzeczywiście miałoby dojść do weta przygotować plan B”.
Spotkanie z grupą najważniejszych dowódców rozpoczęło się po godz. 13. „Bezpieczeństwo Polski nie może zależeć od jednego podpisu – dlatego wraz z generałami Wojska Polskiego rozmawiamy o planie B” – napisał Tusk na X w trakcie spotkania
W poniedziałek z przedstawicielami wojska – szefem Sztabu Generalnego WP gen. Wiesławem Kukułą oraz szefem Agencji Uzbrojenia odpowiedzialnej za zakupy sprzętu dla wojska gen. Arturem Kuptelem – spotkał się też prezydent.
Ustawa, która leży w tej chwili na biurku prezydenta, przewiduje stworzenie specjalnego funduszu pozwalającego na wdrożenie unijnego programu SAFE, w ramach którego Polska ma otrzymać ok. 43,7 mld euro w postaci korzystnie oprocentowanych pożyczek, które zostaną przeznaczone na szybkie zakupy sprzętu wojskowego w Europie; według deklaracji niemal 90 proc. kwoty ma trafić do polskiego przemysłu.
Program SAFE budzi jednak wątpliwości ze strony prezydenta i opozycji; według nich w programie, de facto zadłużającym kraj na najbliższe dekady, wciąż jest wiele niewiadomych dot. spłaty kredytów czy możliwej warunkowości wypłaty środków przez KE.
W ubiegłym tygodniu prezydent wraz z szefem NBP przedstawili program „polskiego SAFE 0 proc.”, który miałby stanowić alternatywę dla unijnego SAFE. Według Nawrockiego i Glapińskiego, dzięki wsparciu NBP, Polska mogłaby wygospodarować podobną kwotę na wsparcie polskiego wojska, co z unijnego programu, ale na wyraźnie korzystniejszych warunkach; nie przedstawili jednak szczegółowego mechanizmu, który pozwalałby na pozyskanie pieniędzy.
Strona rządowa zadeklarowała, iż o ile będzie taka możliwość, chętnie wykorzysta dodatkowe środki na obronność, jednak nie jako alternatywę dla SAFE, ale jego uzupełnienie; przedstawiciele rządu wskazywali jednak na brak konkretów w propozycji prezydenta i NBP oraz to, iż w ostatnich latach NBP generował straty.
Pieniądze z unijnego programu SAFE mają zostać przeznaczone na sfinansowanie 139 projektów, które wesprą wojsko, ale też np. Policję, Straż Graniczną, SOP czy budowę ważnej dla bezpieczeństwa infrastruktury. Z pieniędzy mają zostać zakupione np. kolejne bojowe wozy piechoty Borsuk, armatohaubice Krab, systemy antydronowe i drony, systemy rozpoznawcze, a także np. europejskie tankowce powietrzne dla polskiego lotnictwa.
