Decyzje prezydenta Karola Nawrockiego dotyczące czterech ustaw wywołały natychmiastową debatę polityczną i prawną. Najwięcej emocji wzbudziło weto wobec nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (KRS). Prezydent nie tylko odmówił jej podpisania, ale zapowiedział również przedstawienie własnego projektu reformy wymiaru sprawiedliwości. Jednocześnie zasygnalizował możliwość zwrócenia się do obywateli z wnioskiem o referendum, jeżeli rząd nie podejmie dialogu.
W opublikowanym nagraniu prezydent uzasadniał swoje stanowisko obowiązkiem stania na straży konstytucji. Jego zdaniem nowelizacja ustawy o KRS, przedstawiana jako próba „przywracania praworządności”, w praktyce prowadziłaby do pogłębienia chaosu i zwiększenia politycznego wpływu na środowisko sędziowskie. Nawrocki podkreślał, iż projekt wprowadzałby „segregację sędziów” i stwarzał ryzyko podważania statusu części z nich, co mogłoby skutkować wzruszaniem wydanych już orzeczeń.
— Wyrok sądu musi być trwały i pewny — zaznaczył.
Prezydent przypomniał, iż powoływanie sędziów jest wyłączną prerogatywą głowy państwa, która – jak argumentował – nie podlega weryfikacji przez rząd czy ministra. W odpowiedzi na zawetowaną ustawę zapowiedział złożenie własnego projektu, opartego na trzech zasadach: bezstronności sędziów, niepodważalności orzeczeń oraz potwierdzeniu statusu prawidłowo nominowanych sędziów. Celem ma być stabilizacja systemu i skrócenie czasu postępowań.
Drugie weto dotyczyło ustawy „Aktywny rolnik”. Nawrocki ocenił, iż nowe przepisy mogłyby nadmiernie obciążyć mniejsze gospodarstwa rodzinne i premiować duże podmioty rolne. Jego zdaniem proponowane regulacje wymagałyby od części rolników skomplikowanego udowadniania aktywności zawodowej pod groźbą utraty dopłat.
Podpis prezydenta uzyskały natomiast ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC) oraz o wygaszaniu części rozwiązań pomocowych dla obywateli Ukrainy. Nowelizacja KSC wdraża unijną dyrektywę NIS 2 i rozszerza obowiązki podmiotów kluczowych i ważnych w zakresie ochrony infrastruktury cyfrowej. Wprowadza również mechanizmy oceny dostawców wysokiego ryzyka.
Zmiany dotyczące obywateli Ukrainy zakładają stopniowe odejście od specustawy obowiązującej od 2022 roku. Najważniejsze instrumenty – dotyczące pobytu, pracy i świadczeń – mają zostać przeniesione do ogólnych przepisów regulujących ochronę cudzoziemców.
Jeszcze przed ogłoszeniem decyzji prezydenta premier Donald Tusk przewidział weta, krytykując stanowisko głowy państwa. Spór wokół reform sądownictwa i polityki rolnej zapowiada dalsze napięcia między Pałacem Prezydenckim a rządem.
