Prezydent Krakowa odwołany w rzadkim referendum dotyczącym odwołania

Prezydent Krakowa, drugiego co do wielkości miasta w Polsce, został usunięty ze stanowiska w rzadkim referendum dotyczącym odwołania.

Aleksander Miszalski, który miał zaledwie dwa lata swojej pierwszej kadencji, spotkał się z oskarżeniami o kumoterstwo i złe zarządzanie finansami, a także krytyką wprowadzenia „strefy czystego transportu”.

Jest członkiem centrowej partii Koalicja Obywatelska (KO) premiera Donalda Tuska, a jego dymisja została przyjęta przez prawicową opozycję, która ma nadzieję, iż da to impuls przed przyszłorocznymi wyborami parlamentarnymi.

W poniedziałek rano oficjalne wyniki niedzielnego referendum pokazały, iż frekwencja – decydująca o odwołaniu burmistrza – sięgnęła 29,99%. To więcej niż próg 26,98% (trzy piąte liczby osób, które głosowały za wyborem burmistrza w 2024 r.), aby był ważny.

Wśród głosujących za usunięciem Miszalskiego opowiedziało się 97,3%. Na tę liczbę wpływ miał jednak fakt, iż Miszalski apelował do swoich zwolenników, aby po prostu nie głosowali, aby referendum nie przekroczyło progu frekwencji.

W drugim referendum w sprawie odwołania całej rady miejskiej, które odbyło się w tym samym czasie, uzyskano niemal identyczną frekwencję wynoszącą 29,97%. Jednak próg ważności w tym przypadku wyniósł 30,59%, co oznacza, iż ​​głosowanie nie było wystarczające.

W poście w mediach społecznościowych Miszalski napisał, iż „przyjmuje z szacunkiem” decyzję podjętą przez mieszkańców Krakowa. „Demokracja lokalna polega właśnie na tym, iż ostatnie słowo należy do mieszkańców”.

„Praca jako prezydent Krakowa była ogromnym zaszczytem i odpowiedzialnością” – dodał. „Nie wszystko udało się osiągnąć tak, jak oczekiwałem… Dlatego dzisiaj chcę zaapelować – aby po tym referendum Kraków mógł na nowo funkcjonować jako wspólnota”.

Teraz, po potwierdzeniu dymisji Miszalskiego, kolejnym krokiem będzie rozpisanie nowych wyborów burmistrza. Muszą się one odbyć w ciągu 90 dni. Wśród faworytów znajdzie się prawdopodobnie Łukasz Gibała, niezależny i wieloletni kandydat na burmistrza, który w 2024 roku z Miszalskim minimalnie przegrał.

Gibała na razie nie potwierdził, iż będzie kandydował. W poniedziałkowym porannym poście, po potwierdzeniu wyników referendum, pogratulował wszystkim, którzy walczyli o usunięcie Miszalskiego.

Odwołanie burmistrza w dużym mieście jest w Polsce wydarzeniem stosunkowo rzadkim. Do tej pory zdarzyło się to zaledwie sześciokrotnie w miejscowościach, których burmistrz ma tytuł „prezydenta miasta” (prezydent miasta), który jest zarezerwowany dla 107 największych miast.

Biorąc pod uwagę, iż Miszalski wywodzi się z głównej partii rządzącej w Polsce, KO, jego dymisja nabiera dodatkowego znaczenia, zwłaszcza w rzadkim roku, w którym nie realizowane są wybory ogólnokrajowe.

Dwie główne partie opozycji narodowej w Polsce, narodowokonserwatywne Prawo i Sprawiedliwość (PiS) oraz skrajnie prawicowa Konfederacja (Konfederacja), wsparły kampanię zbierania podpisów pod petycją o przeprowadzenie referendum w sprawie odwołania.

„Tak się dzieje, gdy nie słucha się Polaków. Tusk, będziesz następny” – napisał Przemysław Czarnek, wiceprezes PiS i kandydat tej partii na premiera w przyszłorocznych wyborach parlamentarnych.

„To początek wielkiej fali, która przetoczy się przez Polskę i zakończy się odejściem samego Tuska” – dodał, cytowany przez portal Wirtualna Polska.

Inny z wiceliderów partii, były premier Mateusz Morawiecki, stwierdził, iż problemy, z jakimi borykał się Kraków pod rządami KO, dotykają także całą Polskę, tyle iż „na 45-krotnie większą skalę”.

Wybory parlamentarne w Polsce zaplanowano na jesień 2027 roku. w tej chwili sondaże wskazują na w miarę równy podział poparcia dla koalicji rządzącej Tuska i prawicowej opozycji.

Wiceminister spraw zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski powiedział Polsat News, iż referendum w Krakowie jest „sprawą lokalną”, związaną ze „złymi lub nieprzemyślanymi decyzjami jednego burmistrza” i mającą niewielkie znaczenie dla polityki krajowej.

Bartoszewski zauważył też, iż w wyborach „na pewno nie wygra kandydat Konfederacji czy PiS”. Obie partie słabo radzą sobie w dużych, bardziej liberalnych miastach.

Grupa stojąca za petycją referendalną oskarżyła Miszalskiego o nadzorowanie rosnącego zadłużenia gmin, kumoterstwo przy nominacjach i politykę faworyzującą deweloperów, którzy wspierali jego kampanię.

Skrytykowali także wprowadzenie na początku tego roku nowej „strefy czystego transportu”, która zakazuje wjazdu do miasta starszym, bardziej zanieczyszczającym środowisko samochodom, a także rosnące koszty transportu publicznego, wywozu śmieci i parkowania.