1 dzień temu
Dynamiczny rozwój magazynów energii staje się jednym z filarów transformacji energetycznej, ale jednocześnie stawia przed inwestorami, projektantami, służbami ratowniczymi i administracją publiczną zupełnie nowe wyzwania związane z bezpieczeństwem. Wraz z rosnącą liczbą instalacji bateryjnych (BESS) coraz większego znaczenia nabiera nie tylko ochrona przeciwpożarowa, ale kompleksowe zarządzanie ryzykiem – począwszy od wyboru technologii i lokalizacji inwestycji, przez projektowanie oraz zabezpieczenia techniczne, aż po eksploatację i przygotowanie do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych. Eksperci od lat podkreślają, iż w przypadku nowoczesnych magazynów energii same przepisy nie są już wystarczające. Równie istotne stają się zasady wiedzy technicznej oparte na badaniach naukowych, doświadczeniach eksploatacyjnych oraz analizie rzeczywistych zagrożeń.
Kompleksowe opracowanie
Takie podejście od kilku lat rozwijane jest również w Europie. W wielu państwach bezpieczeństwo instalacji BESS opiera się na wytycznych technicznych, normach oraz dobrych praktykach opracowywanych przez wyspecjalizowane instytuty badawcze i organizacje branżowe. Dokumenty te uzupełniają obowiązujące przepisy i pomagają projektantom, inwestorom oraz służbom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo podejmować decyzje uwzględniające specyfikę poszczególnych technologii magazynowania energii. W Polsce do tej pory brakowało kompleksowego opracowania, które w sposób systemowy odnosiłoby się do bezpieczeństwa pożarowego wielkoskalowych i przemysłowych magazynów energii.
Lukę tę ma wypełnić dokument „Wytyczne w zakresie bezpieczeństwa pożarowego magazynów energii wielkoskalowych i przemysłowych”, który wspólnie przygotują Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej – Państwowy Instytut Badawczy oraz Polskie Stowarzyszenie Magazynowania Energii. Celem opracowania będzie stworzenie spójnych rekomendacji obejmujących cały cykl życia instalacji BESS – od wymagań formalno-prawnych i projektowych, poprzez analizę ryzyka, dobór zabezpieczeń oraz ocenę zgodności stosowanych rozwiązań, aż po zasady bezpiecznej eksploatacji i prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych.
Przygotowywane wytyczne będą uwzględniały aktualne przepisy krajowe i europejskie, wyniki badań naukowych, doświadczenia eksploatacyjne oraz najlepsze praktyki stosowane na rynkach zagranicznych. Dokument będzie odnosił się między innymi do klasyfikacji technologii BESS, charakterystyki stosowanych chemii ogniw, systemów zarządzania bateriami (BMS), wymagań dotyczących dokumentacji technicznej i certyfikacji, zasad lokalizacji magazynów energii, projektowania zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz identyfikacji zagrożeń wynikających z użytkowania instalacji. Istotnym elementem opracowania będzie również określenie warunków zapewniających skuteczne i bezpieczne prowadzenie działań ratowniczo-gaśniczych oraz wskazanie rekomendacji dla nowych i istniejących obiektów.
Zaufanie buduje się poprzez bezpieczeństwo
Autorzy dokumentu zakładają, iż będzie on opierał się nie tylko na analizie dostępnej wiedzy, ale również na wynikach badań i doświadczeń prowadzonych przez ekspertów. W uzasadnionych przypadkach partnerzy przewidują możliwość realizacji dodatkowych badań oraz eksperymentów, które pozwolą zweryfikować proponowane rozwiązania techniczne i opracować rekomendacje oparte na rzetelnych danych naukowych.
Podstawą rozpoczęcia wspólnych prac było podpisane pod koniec czerwca 2026 r. w Centrum Naukowo-Badawczym Ochrony Przeciwpożarowej – Państwowym Instytucie Badawczym porozumienie o współpracy pomiędzy CNBOP-PIB a Polskim Stowarzyszeniem Magazynowania Energii. Dokument podpisali Dyrektor CNBOP-PIB st. bryg. dr hab. inż. Paweł Janik oraz Prezes PSME Barbara Adamska.
– Magazyny energii stają się jednym z kluczowych elementów nowoczesnego systemu elektroenergetycznego. Wraz z dynamicznym wzrostem liczby inwestycji równie gwałtownie muszą rozwijać się standardy bezpieczeństwa. Naszym celem jest stworzenie praktycznych wytycznych, które będą wspierały projektantów, inwestorów, producentów, służby ratownicze i administrację publiczną w podejmowaniu adekwatnych decyzji na każdym etapie realizacji i eksploatacji instalacji BESS. Chcemy, aby był to dokument oparty na wiedzy naukowej, wynikach badań oraz doświadczeniach ekspertów z różnych dziedzin. kooperacja z CNBOP-PIB daje gwarancję, iż powstaną rekomendacje odpowiadające zarówno potrzebom dynamicznie rozwijającego się rynku, jak i najwyższym standardom bezpieczeństwa. Transformacja energetyczna nie będzie możliwa bez zaufania do technologii magazynowania energii, a zaufanie buduje się przede wszystkim poprzez bezpieczeństwo – podkreśliła Barbara Adamska, Prezes Polskiego Stowarzyszenia Magazynowania Energii.
Praktyczne narzędzie
Jeszcze tego samego dnia odbyło się inauguracyjne posiedzenie zespołu roboczego, podczas którego przedstawiono założenia merytoryczne opracowania, jego strukturę oraz harmonogram dalszych prac. Do udziału w projekcie zaproszono ekspertów posiadających wieloletnie doświadczenie w obszarze ochrony przeciwpożarowej, projektowania, certyfikacji, badań oraz eksploatacji instalacji magazynowania energii.
– Dynamiczny rozwój magazynów energii sprawia, iż rośnie potrzeba opracowania zasad i rekomendacji dotyczących ich bezpiecznego projektowania, użytkowania oraz ochrony przeciwpożarowej. W CNBOP-PIB dysponujemy doświadczonym zespołem ekspertów, zapleczem badawczym oraz wieloletnim doświadczeniem w prowadzeniu badań, ocenie rozwiązań technicznych i tworzeniu wytycznych z zakresu bezpieczeństwa pożarowego. Równie ważna jest wiedza płynąca z praktyki i doświadczeń branży, dlatego cieszę się, iż możemy wspólnie z ekspertami PSME przygotować dokument, który będzie rzetelnym i użytecznym źródłem wiedzy dla wszystkich osób i podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo instalacji magazynowania energii – mówi st. bryg. dr hab. inż. Paweł Janik, Dyrektor CNBOP-PIB.
Partnerzy planują zakończenie prac nad dokumentem do końca 2026 r. Wytyczne będą wspólnym opracowaniem CNBOP-PIB i PSME, sygnowanym przez obie instytucje. Po zakończeniu procesu opiniowania mają stać się praktycznym narzędziem wspierającym projektantów, inwestorów, producentów, wykonawców, rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, administrację publiczną oraz służby ratownicze.
Intencją autorów jest, aby opracowanie stało się jednym z najważniejszych dokumentów porządkujących zasady bezpiecznego rozwoju rynku magazynowania energii w Polsce. W sytuacji, gdy krajowy sektor BESS wchodzi w fazę wielkoskalowych inwestycji, wspólne wytyczne mają nie tylko zwiększyć poziom bezpieczeństwa użytkowników i infrastruktury, ale także ujednolicić podejście do oceny ryzyka oraz projektowania instalacji, tworząc pomost pomiędzy obowiązującymi przepisami a dynamicznie rozwijającą się wiedzą techniczną i praktyką inżynierską.
Polskie Stowarzyszenie Magazynowania Energii PSME to wiodąca organizacja branży magazynowania energii i przemysłu bateryjnego w Polsce. Skupia firmy i inne podmioty działające w sektorze magazynowania energii oraz bateryjnym: producentów, integratorów, deweloperów, inwestorów, firmy wykonawcze, EPC, firmy recyclingowe oraz jednostki badawcze i naukowe. Uczestniczy w pracach legislacyjnych oraz w kształtowaniu działań pozalegislacyjnych, prowadzi działalność edukacyjno-informacyjną oraz promuje standardy bezpieczeństwa użytkowania magazynów energii, z uwzględnieniem bezpieczeństwa prawnego, technicznego i ekonomicznego.
