Wspólne działania na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym
Transformacja w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) nabiera tempa dzięki współpracy międzynarodowej. Szwajcarsko-Polski Program Współpracy (SPPW), realizowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) oraz Szwajcarską Agencję Promocji Innowacji Innosuisse, stanowi przykład skutecznego budowania transgranicznego ekosystemu innowacji. Podczas Polish-Swiss Innovation Day 2026 eksperci podkreślali, iż trwałe partnerstwa firm i jednostek naukowych, wspierane odpowiednimi instrumentami finansowania, są najważniejsze dla rozwoju innowacji w GOZ.
Kluczowa rola partnerstw i finansowania
Program SPPW obejmuje projekty badawczo-rozwojowe (B+R) związane z nowymi materiałami, energetyką, biotechnologią, cyfryzacją procesów przemysłowych oraz zaawansowaną produkcją. Celem tych działań jest tworzenie większej wartości przy mniejszym zużyciu zasobów oraz opracowywanie przyszłościowych produktów i technologii. Wydarzenie w Warszawie zgromadziło przedstawicieli nauki, biznesu i administracji z obu krajów.
„Transformacja energetyczna to jeden z filarów nowej strategii NCBR. To dla nas wielka wartość, iż możemy w tym celu implementować wsparcie z programu SPPW. Mamy świadomość, iż GOZ, także w Polsce, to nie tylko nowe technologie, ale zmiana sposobu funkcjonowania przemysłu od modelu linearnego do cyrkularnego. Żaden kraj nie dokona tego w pojedynkę – konieczna jest kooperacja przedsiębiorstw, nauki, startupów, administracji i instytucji finansujących innowacje.” – prof. Jerzy Małachowski
Wspólne projekty i przykłady synergii
W ramach SPPW realizowane są m.in. projekty HydroProCera, MOLCAR czy Sph4Polym, łączące kompetencje polskich i szwajcarskich jednostek naukowych oraz przedsiębiorstw. Przykładowo, projekt HydroProCera dotyczy rozwoju katalizatorów do produkcji wodoru z amoniaku, a MOLCAR – produkcji paliw syntetycznych z CO2, wody i odnawialnej energii. Sph4Polym koncentruje się na regeneracji i recyklingu proszków polimerowych do druku 3D, co pozwala ograniczyć ślad środowiskowy i poprawić konkurencyjność firm.
Znaczenie udziału przedsiębiorstw
Około 10% szwajcarskich przedsiębiorstw realizuje działalność opartą na zasadach GOZ. W naborze Call 2025 wymagany był udział przedsiębiorcy zarówno po stronie polskiej, jak i szwajcarskiej. Aktywne zaangażowanie biznesu od początku procesu innowacyjnego zwiększa szanse na komercjalizację wyników badań.
GOZ w praktyce – różnorodność projektów
Najwięcej projektów wybranych do realizacji dotyczy nauk inżynieryjnych i technicznych: nowych materiałów, zielonej energii, cyfryzacji oraz technologii produkcyjnych. Przykładem jest projekt SWEETReclaim, w którym produkty uboczne przemysłu spożywczego są przekształcane w funkcjonalne przekąski wspierające mikrobiotę jelitową. MOLCAR natomiast pokazuje, jak dwutlenek węgla może stać się surowcem do produkcji paliw syntetycznych.
Synergia kompetencji Polski i Szwajcarii
Polska wnosi do współpracy potencjał przemysłowy, wysoko wykwalifikowane kadry i dynamiczny sektor B+R, natomiast Szwajcaria – doświadczenie w budowie innowacyjnej gospodarki i transferze technologii. Wspólne projekty, takie jak ASCEND (materiały do baterii nowej generacji) czy QCVCSEL (nowe generacje laserów do detekcji gazów), pokazują, jak połączenie kompetencji pozwala realizować ambitne cele technologiczne.
„Bardzo dużo się od siebie uczymy. Od naszych partnerów ze Szwajcarii możemy zyskać m.in. cenne doświadczenie w budowaniu innowacji związanych ze środowiskiem.” – prof. Jerzy Małachowski
GOZ jako źródło konkurencyjności
Gospodarka o obiegu zamkniętym to nie tylko realizacja celów środowiskowych, ale także wzmacnianie konkurencyjności i odporności europejskiego przemysłu. Firmy, które efektywnie wykorzystują zasoby i ograniczają straty, zyskują przewagę na rynku. Partnerstwa polsko-szwajcarskie pokazują, iż kooperacja międzynarodowa sprzyja rozwojowi innowacji i przygotowuje gospodarkę na przyszłe wyzwania.
Źródło: Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
