Polska, przy wsparciu 11 innych państw członkowskich Unii Europejskiej, zainicjowała działania na rzecz uzyskania dodatkowych środków na transformację energetyczną. Wspólny list do Komisji Europejskiej podpisali przedstawiciele Bułgarii, Chorwacji, Czech, Estonii, Grecji, Węgier, Łotwy, Litwy, Rumunii, Słowacji, Słowenii i Polski. Celem jest wzmocnienie Funduszu Modernizacyjnego po 2030 roku w kontekście zmian w europejskim systemie handlu emisjami (EU ETS).
Koalicja na rzecz transformacji energetycznej
Inicjatywa pod przewodnictwem Polski jest efektem aktywnej dyplomacji Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Resort ten skoordynował stanowiska 12 państw, tworząc jedną z najszerszych koalicji w debacie o przyszłych ramach klimatycznych UE. Koalicja apeluje o zwiększenie środków Funduszu Modernizacyjnego, odpowiadając na rosnące wyzwania transformacji energetycznej.
Znaczenie Funduszu Modernizacyjnego dla Polski
Fundusz Modernizacyjny finansowany jest ze sprzedaży uprawnień do emisji CO2 w ramach systemu ETS. Podział środków opiera się na kryteriach solidarnościowych, takich jak poziom PKB na mieszkańca i potrzeby modernizacyjne państw o wysokiej emisyjności gospodarki. Polska jest największym beneficjentem funduszu – od 2020 roku otrzymała już 53,5 mld zł.
Środki te przeznaczane są m.in. na:
- termomodernizację szkół i szpitali,
- wymianę źródeł ciepła,
- przydomowe magazyny energii,
- modernizację sieci elektroenergetycznych,
- budowę ładowarek do pojazdów elektrycznych,
- rozwój OZE i biogazu.
Przyszłość Funduszu i systemu ETS
Obecna formuła Funduszu Modernizacyjnego obowiązuje w latach 2021-2030. O jego dalszym kształcie zdecyduje nadchodząca rewizja systemu ETS, której projekt Komisja Europejska ma przedstawić w lipcu 2026 roku. Polska zabiega o głęboką reformę systemu, która pozwoli lepiej powiązać ETS z polityką przemysłową i konkurencyjnością europejskiej gospodarki oraz dostosować tempo redukcji emisji do aktualnej sytuacji geopolitycznej i rozwoju technologii.
