Polski Alarm Smogowy rozpoczyna ósmą edycję kampanii „Zobacz, czym oddychasz”. W tym sezonie grzewczym mobilne płuca odwiedzą 30 miejscowości w 14 województwach, przede wszystkim małe miasta i gminy wiejskie. To właśnie tam, mimo znacznych przekroczeń norm jakości powietrza, mieszkańcy często nie mają dostępu do tej informacji.
Mimo iż smog wielu osobom kojarzy się z dużymi ośrodkami miejskimi, to właśnie mniejsze miasta i wsie dominują wśród miejscowości z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem w Polsce.
Główną przyczyną smogu nad Polską jest dym z kominów gospodarstw domowych. Zanieczyszczenie powietrza przyczynia się do niemal 32 tys. przedwczesnych zgonów rocznie. To liczba przewyższająca dwudziestokrotnie liczbę śmiertelnych ofiar wypadków drogowych. Smog w Polsce odpowiada średnio za co piąty przypadek astmy u dzieci i co dziesiąty udar, zawał i nowotwór płuc.

Płuca po raz ósmy pokażą, czym oddychamy
– Wraz z upływem tej odsłony kampanii zbliżymy się do 300 miejscowości, które odwiedziła nasza instalacja imitująca ludzkie płuca – mówi nam Piotr Siergiej z Polskiego Alarmu Smogowego (PAS).
Jak działa makieta? Dwumetrowy model ludzkich płuc „oddycha”, pochłaniając zanieczyszczenia, które osiadają na białej materii pokrywającej instalację. Powietrze zasysane jest przez dwa wentylatory symulujące proces oddychania. Zanieczyszczenia powietrza filtrowane przez „płuca” osiadają na białej materii, która – zależnie od poziomu zanieczyszczenia powietrza – przybiera grafitowy, a choćby czarny kolor. Instalacja ustawiana jest na cztery tygodnie w różnych miejscowościach. Organizatorom szczególnie zależy na uświadamianiu mieszkańców miejsc, w których nie ma pomiarów jakości powietrza. Edukowanie społeczeństwa jest szczególnie istotne w obliczu szerzącej się dezinformacji.
Choć w dłuższej perspektywie jakość powietrza w Polsce stopniowo się poprawiała, ostatnie trzy lata wskazują na niepokojące zahamowanie tego procesu.
Zanieczyszczenie rakotwórczymi związkami przestało spadać
– Bardzo istotną informacją jest fakt, iż sprawdziliśmy, jak wyglądało średnie stężenie benzo(a)pirenu na stacjach pomiarowych w latach 2015-25. Niestety, mimo systematycznego obniżania się, trzy lata temu trend uległ zatrzymaniu, a minionej srogiej zimy stężenia tego rakotwórczego związku wzrosły – informuje Siergiej, pytany przez SmogLab.
Tłumaczy, iż spadek średniego stężenia rakotwórczego benzo(a)pirenu, jaki odnotowywano na stacjach pomiarowych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w ciągu ostatnich 10 lat, zatrzymał się w 2023 i 2024 roku. Z kolei w 2025 roku średnie stężenie benzo(a)pirenu wzrosło o 22 proc. względem poprzedniego. Tłumaczy się to wyjątkowo srogą zimą, a co za tym idzie intensywniejszym użytkowaniem pozaklasowych pieców.
Pogorszenie jakości powietrza odnotowano również w niemal wszystkich miejscowościach znajdujących się w czołówce polskich „smogowych rekordzistów”.
– To sygnał ostrzegawczy – mówi Piotr Siergiej. – Wcześniejsza poprawa jakości powietrza nie oznacza, iż problem smogu został rozwiązany. Przeciwnie – najnowsze pomiary pokazują, jak łatwo pozytywny trend może zostać zatrzymany.
Jednocześnie przypomina, iż według danych Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, w Polsce wciąż znajduje się około 2,3 mln pozaklasowych pieców.
- Czytaj także: Alarmujące dane GIOŚ za 2025 rok. Powietrze w Polsce coraz gorsze
Nie tylko Polska. Płuca ruszają w Europę
Dziś płuca smogowe stoją już w: Pruszczu Gdańskim, Namysłowie, Kuźni Raciborskiej, Zabierzowie, Jadowie i Jarosławiu. 2 grudnia ruszą do kolejnych miejscowości w całym kraju. W tym sezonie grzewczym PAS rozszerza kampanię „Zobacz, czym oddychasz” na inne państwa UE. Instalacje mobilnych płuc pojawią się w Grecji, Hiszpanii, Włoszech, Rumunii i Bułgarii – łącznie w 15 miastach, m.in. w Madrycie, Salonikach, Mediolanie, Bukareszcie i Sofii. Europejska odsłona kampanii pod nazwą “See What You Breathe” potrwa dwa lata, a mobilne płuca trafią do trzydziestu miast w pięciu państwach.
Inauguracja kolejnej odsłony kampanii Zobacz czym oddychasz. Fot. PASDo współpracy przy kampanii zaproszono środowisko naukowe i lekarskie. W roli Ambasadorek i Ambasadorów kampanię wspierają specjaliści chorób płuc, chorób wewnętrznych, alergolodzy, eksperci zdrowia publicznego oraz pediatrzy i naukowcy. Na liście ambasadorów znalazły się również organizacje takie jak: Polskie Towarzystwo Alergologiczne i Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP oraz Europejskie Centrum Czystego Powietrza.
Z harmonogramem akcji można zapoznać się TUTAJ.
- Czytaj także: „Jesteśmy starzy, ale nie głupi”. Smog to też problem południa Europy
–

1 godzina temu










![Papież na pożegnanie: niech Chiclayo będzie ziemią wiary [+GALERIA]](https://misyjne.pl/wp-content/uploads/2026/11/mid-epa13380108.jpg)




