Plastik wykryto u 71 proc. badanych piskląt petreli

Nawet niewielka ilość plastiku może pozostawiać biologiczny ślad w organizmie młodego ptaka. W ciałach 71,4 proc. badanych w Patagonii piskląt petrela olbrzymiego południowego wykryto tworzywa sztuczne. Co istotne, plastik zaczyna się w nich akumulować – wraz z pokarmem dostarczanym przez rodziców – zanim jeszcze opuszczą gniazdo.

Plastik u piskląt petrela olbrzymiego południowego

Nad zagadnieniem pracowali wspólnie naukowcy z argentyńskiego CONICET i University of California, Davis. W sezonach lęgowych w latach 2022 i 2023 zbadali pisklęta petrela olbrzymiego południowego (Macronectes giganteus) z kolonii w prowincji Chubut, w argentyńskiej Patagonii. W każdym roku losowo wybierano 30 gniazd, a ptaki oceniano na dwóch etapach rozwoju: w wieku ok. 30 dni oraz przed opuszczeniem gniazda, czyli ok. 90. dnia życia.

Plastik wykryto u 71,4 proc. badanych piskląt. W ciałach poszczególnych ptaków znajdowano od 1 do 14 elementów, których średnia masa wynosiła 0,251 g – mniej niż 0,1 proc. masy pisklęcia. Badanie obejmowało elementy plastiku o wielkości co najmniej 1 mm. Były to m.in. drobne fragmenty tworzyw, pianki i niewielkie kulki.

Ocean jest zanieczyszczony zarówno przez mikroplastik, jak i przez większe odpady z tworzyw. Zwierzęta mogą połykać je bezpośrednio podczas żerowania albo razem z pokarmem. W ten sposób plastik obecny w środowisku morskim przemieszcza się w sieciach pokarmowych.

Może cię zaciekawić: Jak mikroplastik w oceanach wpływa na zmianę klimatu?

Jak plastik trafia do ciał młodych petreli?

Petrele olbrzymie często żerują przy powierzchni morza, gdzie gromadzi się pływający plastik. Dorosłe ptaki mogą połknąć go podczas zdobywania pokarmu, a następnie przekazać młodym. Po powrocie do kolonii karmią bowiem pisklęta zwracanym pokarmem.

Oznacza to, iż młode petrele narażone są na zjadanie śmieci, zanim jeszcze rozpoczną samodzielne żerowanie. Autorzy wskazują, iż wysoka częstość wykrywania tworzyw sugeruje, iż rodzice nieświadomie dostarczają plastik swoim pisklętom.

zdj. Tasfoto/Depositphotos

Wpływ plastiku na organizm piskląt petreli

Najważniejszy wynik badania nie dotyczył jednak potwierdzenia obecności tworzyw w ciałach ptaków. U ok. 30-dniowych piskląt ilość połkniętego plastiku była powiązana z parametrami dotyczącymi stanu odżywienia i kondycji, metabolizmu oraz odpowiedzi immunologicznej. Zależności obejmowały m.in. poziom cholesterolu i wapnia, masę i kondycję ciała oraz aktywność enzymów związaną z funkcjonowaniem wątroby i mięśni.

Nie oznacza to, iż plastik był bezpośrednią przyczyną wszystkich tych zmian. Badacze wykazali zależności statystyczne, a nie prosty związek przyczynowo-skutkowy. Co więcej, zależności pomiędzy ilością plastiku a częścią analizowanych enzymów przestały być istotne po uwzględnieniu różnic między latami badań.

Im bliżej było do momentu opuszczenia gniazda (ok. trzech miesięcy), tym słabsza była większość obserwowanych wcześniej zależności, a część całkowicie zanikła. przez cały czas widoczne były jednak różnice dotyczące poziomu wapnia oraz aktywności jednego z enzymów, który pomaga komórkom radzić sobie ze stresem oksydacyjnym.

Naukowcy nie wskazują z całą pewnością przyczyny zmian. Wśród możliwych wyjaśnień podają kompensację fizjologiczną, działanie związków chemicznych związanych z plastikiem oraz naturalne zmiany zachodzące podczas rozwoju ptaków.

Warto przeczytać: Śmiertelna dawka plastiku – badania pokazują skalę zagrożenia dla morskich gatunków

Ptaki morskie wskaźnikiem zanieczyszczenia oceanów

Ptaki morskie są szczególnie pomocne przy monitorowaniu zanieczyszczenia plastikiem. Żerują na dużych obszarach oceanu i mają kontakt z odpadami unoszącymi się na powierzchni. Zawartość ich przewodów pokarmowych może więc dostarczać wiarygodnych informacji o obecności tworzyw w środowisku morskim. Innym niż petrele źródłem informacji są fulmary zwyczajne, żyjące nad Morzem Północnym.

Nie oznacza to jednak, iż wynik 71,4 proc. można odnosić do wszystkich ptaków morskich. Badanie obejmowało jeden gatunek – petrela olbrzymiego południowego – dwie kolonie w argentyńskiej Patagonii i dwa sezony lęgowe. Nie należy zatem uogólniać.

Wyniki pokazują natomiast, iż choćby stosunkowo niewielka masa połkniętego plastiku może współwystępować z mierzalnymi zmianami fizjologicznymi u młodych ptaków. Petrele są długowieczne i rozmnażają się powoli, dlatego choćby subtelne zaburzenia rozwoju mogą mieć znaczenie w dłuższej perspektywie. Autorzy podkreślają jednak, iż potrzebne są dalsze badania, aby ustalić, czy i ewentualnie jak ekspozycja na plastik we wczesnym okresie życia wpływa na przeżywalność, kondycję i sukces życiowy ptaków po opuszczeniu gniazda.