3 dni temu
Dokładnie 235 lat temu, 3 maja 1791 roku Sejm Czteroletni przyjął ustawę rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 maja. Była to pierwsza w Europie i druga na świecie – po amerykańskiej – ustawa, która stała się dokumentem tworzącym tożsamość suwerennego narodu. W całej Polsce obchodzone jest dziś Narodowe Święto Konstytucji.
Podpisanie konstytucji zmieniało państwo w monarchię konstytucyjną. Stało się również narzędziem porządkującym organizację państwa. Zawarte są tam wszystkie prawa i obowiązki obywateli, ale i dokładny podział władzy.
Trudna droga
Droga do podpisania konstytucji nie była łatwa. Wszyscy w tamtym czasie wiedzieli, iż konieczna jest reforma ustrojowa, jednak prace nad dokumentem napotykały przeszkody. Ostatecznie w grudniu 1790 roku ustalono, iż nowy projekt konstytucji będzie przygotowywany w sekrecie pod kierunkiem króla. Dopiero po ukończeniu trafi do sejmu, żeby ten go zatwierdził.
Wszystko odbywało się na Zamku Królewskim. Prace trwały cztery miesiące. Projekt był gotowy w marcu 1791 roku. W tym czasie zaczęto go ujawniać posłom i senatorom. 2 maja 1791 r. w Pałacu Radziwiłłowskim odczytano projekt konstytucji. Dzień później, po otwarciu obrad sejmowych, odczytano depesze dyplomatyczne, z których wynikało, iż Polsce grozi kolejny rozbiór.
W związku z obawami, Ignacy Potocki zwrócił się do króla, który poinformował, iż otrzymał projekt ustawy rządowej. Po odczytaniu tego tekstu pojawiło się wiele głosów sprzeciwu, jednak ostatecznie udało się uchwalić przez aklamację i król zaprzysiągł konstytucję.
Przełom w polityce kraju
Konstytucja stała się dokumentem przełomowym. Dzięki niej uregulowano organizację władz państwowych, a także prawa i obowiązki obywateli. Ustawa Rządowa wprowadzała zasadę trójpodziału władzy. Głosowanie większością głosów zastąpiło „liberum veto”, a sukcesja tronu – wolną elekcję. Przełomowym stało się również to, iż chłopów uznano za integralną część narodu.
Uchwalenie Konstytucji 3 maja podniosło morale w społeczeństwie. Polacy odzyskali poczucie własnej wartości i szacunek dla własnego politycznego dziedzictwa. W latach niewoli były to ważne czynniki wzmacniające wolę walki o odzyskanie państwowości.
